Etkili Öğretim Stratejileri Ölçeği

Özet

Etkili Öğretim Stratejileri Ölçeği (EÖSÖ), eğitim bilimleri alanında, öğretmenlerin ve eğitimcilerin kullandığı etkili öğretim yöntem ve stratejilerini sistematik olarak ölçmek ve değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. 2018 yılında Cücük ve arkadaşları tarafından yapılan bu geliştirme çalışması, öğretim süreçlerinin kalitesini artırmayı hedefleyen araştırmacılar için önemli bir kaynak sunmaktadır.

Ölçek, öğretmen adaylarının ve görevdeki öğretmenlerin kendi öğretim uygulamalarına yönelik algılarını belirlemeye odaklanmıştır. Bu sayede, hangi stratejilerin daha sık kullanıldığı, hangi alanlarda mesleki gelişim ihtiyacı olduğu tespit edilebilir. Ölçek geliştirme süreci, standart psikometrik prosedürlere uygun olarak yürütülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Öğretim stratejileri, eğitim bilimleri, ölçek geliştirme, öğretmen yeterliliği, etkili öğretim, eğitimde ölçme.

Yazarlar

Eyüp Cücük, Kaan Kara, Fatih Şiraz, Erol Bay.

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, öğretmen adaylarının veya görevdeki öğretmenlerin kullandığı ve algıladığı etkili öğretim stratejileri düzeylerini belirlemektir. Ölçek, özellikle eğitim fakültelerinde ve sürekli mesleki gelişim programlarında, öğretim kalitesini artırmaya yönelik ihtiyaç analizleri yapmak için tasarlanmıştır.

EÖSÖ, eğitim araştırmacılarının, farklı stratejilerin öğrenci başarısı üzerindeki etkilerini incelemesine olanak tanır. Böylece, hangi stratejilerin daha yüksek verimlilik sağladığı bilimsel yöntemlerle tespit edilebilirken, öğretmenlerin pedagojik repertuarlarını değerlendirmelerine de yardımcı olur.

Yapı

Ölçek, öğretmenlerin sınıf içinde uyguladığı ve öğrenme çıktılarını maksimize etmeyi amaçlayan çeşitli öğretim stratejileri boyutlarını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle dört temel boyutta toplanabilir: Planlama ve Hazırlık, Uygulama ve Yöntem Çeşitliliği, Öğrenci Katılımı ve Etkileşim ile Değerlendirme ve Geri Bildirim.

Ölçülen psikolojik yapı, yalnızca teknik yeterliliği değil, aynı zamanda öğretmenin stratejik düşünme becerisini, öğrenme ortamını yönetme kapasitesini ve teorik bilgiyi pratiğe aktarma yeteneğini de kapsar. Ölçek, öğretmenlerin etkili kabul edilen çağdaş öğretim yaklaşımlarına ne kadar uyum sağladığını değerlendirmeyi hedefler.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirilmesi aşamasında, yapısal geçerliğini sağlamak amacıyla detaylı analizler yapılmıştır. Cücük ve arkadaşları (2018), ölçeğin ölçmek istediği teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek için çeşitli geçerlik çalışmalarına yer vermiştir. Geçerlik sonuçları, ölçeğin eğitim bilimleri alanındaki ilgili yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Özellikle yapı geçerliği kapsamında açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, maddelerin teorik olarak öngörülen faktörlere uygun şekilde yüklendiğini ortaya koyarak ölçeğin yapısal bütünlüğünü desteklemiştir. Geçerlik ile ilgili detaylı istatistiksel veriler orijinal makalede sunulmuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik (tutarlılık) çalışmaları kapsamında, iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Bu hesaplamalarda yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda yüksek düzeyde uyumlu olduğunu göstermiştir. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçeğin içsel bütünlüğünün sağlam olduğunu kanıtlar.

Güvenirlik sonuçları, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı örneklemlerde uygulandığında benzer sonuçlar verme kapasitesine sahip olduğunu ortaya koymuştur. Güvenirlik çalışmalarının sayısal detayları ve diğer güvenirlik testleri (örneğin test-tekrar test güvenilirliği veya iki yarı güvenilirliği) orijinal makalede ayrıntılı olarak sunulmuştur.

Faktör Analizi

Etkili Öğretim Stratejileri Ölçeği (EÖSÖ), çok boyutlu bir yapıyı ölçmek üzere tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme çalışmasında, ölçeğin altında yatan boyutları ortaya çıkarmak için hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, etkili öğretim kavramının farklı stratejik alt bileşenlerden oluştuğunu doğrulamıştır.

Faktör Analizi sonucunda belirlenen faktörler, ölçeğin teorik çerçevesini desteklemiş ve her bir faktörün ölçek varyansına önemli katkı sağladığı tespit edilmiştir. Bu faktörler, genellikle Aktif Öğrenme Yöntemlerini Kullanma, Ders Materyallerini Etkili Kullanma ve Öğrenciyi Güdüleme gibi temel öğretim stratejileri alanlarını temsil etmektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Öz bildirim tipi Likert ölçeği)

Format: Derecelendirme (Derecelendirme bilgisi orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak tipik bir Likert formatı olduğu varsayılmaktadır.)

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Öğretmenler ve Öğretmen Adayları.

Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri (Öğretmen adayları) ve yetişkin profesyoneller (Görevdeki öğretmenler).

Popülasyon Detayları: Çalışmanın orijinal örneklemi, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizleri için uygun görülen, eğitim alanında çalışan veya eğitim gören bireylerden oluşmaktadır.

Test Metodolojisi: Ölçek, kapsamlı bir madde havuzu oluşturma, uzman görüşü alma, pilot uygulama ve ardından psikometrik analizler (AFA, DFA, Cronbach Alfa) adımlarını içeren titiz bir metodoloji ile geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

EÖSÖ, eğitimde ölçme, psikometri, öğrenme, öğretmen yeterliliği, eğitimde değerlendirme.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Eyüp Cücük

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil (Sorumlu yazarın e-posta adresi üzerinden iletişim kurulabilir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018 (Yayın tarihi).

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik ve eğitim araştırmalarında kullanılması durumunda, orijinal kaynağa atıf yapılması koşuluyla genellikle ücretsizdir. Ticari kullanım ve büyük ölçekli uygulamalar için sorumlu yazar (Eyüp Cücük) ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Kaynaklar

Cücük, E., Kara, K., Şiraz, F. ve Bay, E. (2018). Etkili Öğretim Stratejileri Ölçeği’nin geliştirilmesi (EÖSÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17, 1181-1198. doi: 10.17755/esosder.375013

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: etkili-ogretim-stratejileri-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Etkili Öğretim Stratejileri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri bu girişte sunulmamaktadır. Ölçek maddelerinin tamamına ve derecelendirme bilgilerine ulaşmak için lütfen orijinal kaynak olan Cücük vd. (2018) makalesine başvurunuz veya sorumlu yazar ile iletişime geçiniz.