Table of Contents
Özet
Eşlik Dersi Tutum Ölçeği, müzik eğitimi alan öğrencilerinin Eşlik Dersi’ne yönelik sahip oldukları duyuşsal tepkileri ve genel eğilimleri ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama ölçeğidir. Bu araç, Zeynep Kaya tarafından 2011 yılında tamamlanan doktora çalışması kapsamında kullanılmıştır. Söz konusu araştırma, koro eğitiminde uygulanan yapılandırmacı yaklaşımın öğrencilerin tutumları, öz-yeterlik algısı ve akademik başarıları üzerindeki etkilerini incelemeyi hedeflemiştir. Ölçek, özellikle müzik pedagojisi ve eğitim psikolojisi alanlarında, öğrencilerin belirli bir ders içeriğine veya yöntemine karşı geliştirdikleri pozitif veya negatif algıları belirlemede kritik bir rol oynamaktadır.
Ölçeğin geliştirilme süreci, orijinal bir ölçeğin Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygun hale getirilmesi şeklinde gerçekleşmiştir. Bu sayede, Türkiye’deki müzik eğitimi programlarında Eşlik Dersi’ne dair öğrenci tutumlarının sistematik olarak değerlendirilmesine olanak tanınmıştır. Ölçeğin detaylı psikometrik özellikleri ve maddeleri, Kaya’nın İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde sunduğu doktora tezi içerisinde yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler
Eşlik Dersi, Tutum Ölçeği, Koro Eğitimi, Müzik Eğitimi, Yapılandırmacı Yaklaşım, Öz-Yeterlik, Akademik Başarı, Uyarlama.
Yazarlar
Zeynep Kaya
[quads id=5]
Amaç
Eşlik Dersi Tutum Ölçeği’nin temel amacı, müzik eğitimi alanında öğrenim gören bireylerin zorunlu veya seçmeli olarak aldıkları Eşlik Dersi’ne yönelik sahip oldukları tutum düzeylerini nicel olarak belirlemektir. Bu ders, genellikle enstrümantal veya vokal performansta eşlik becerilerini geliştirmeye odaklandığından, öğrencilerin derse karşı geliştirdiği tutum, öğrenme motivasyonlarını ve akademik başarılarını doğrudan etkilemektedir.
Ölçek, aynı zamanda eğitim araştırmacılarına, uygulanan pedagojik yöntemlerin (bu bağlamda özellikle yapılandırmacı yaklaşım) öğrencilerin duyuşsal alan üzerindeki etkisini değerlendirme imkanı sunar. Böylece, eğitim programlarının ve ders içeriklerinin etkinliği hakkında kanıta dayalı geri bildirim sağlanması hedeflenmiştir.
Yapı
Ölçek, Eşlik Dersi’ne yönelik genel tutumu ölçen tek boyutlu veya çok boyutlu bir yapıya sahip olabilir; ancak ölçeğin uyarlama çalışmasının yapıldığı doktora tezinin içeriği göz önüne alındığında, yapılandırmacı öğrenme ortamında öğrencilerin derse olan ilgisini, değerini ve faydasını algılama biçimlerini kapsayan alt boyutlar içermesi muhtemeldir. Ölçülen temel psikolojik yapı, bireyin spesifik bir akademik disipline (Eşlik Dersi) karşı geliştirdiği kalıcı ve organize olmuş inançlar, duygular ve davranış eğilimleridir.
Ölçeğin maddeleri, öğrencilerin Eşlik Dersi’ni ne kadar önemli bulduklarını, dersten ne kadar keyif aldıklarını ve derste başarılı olabileceklerine dair inançlarını (öz-yeterlik algısı ile ilişkili) yansıtacak şekilde tasarlanmıştır. Kesin faktör yapısı ve madde dağılımı için birincil kaynak olan doktora tezine başvurulması gerekmektedir.
Geçerlik
Kaynak içerikte geçerlik bilgisi bulunmamasına rağmen, ölçeğin bir doktora tezi kapsamında uyarlanmış olması, kapsamlı geçerlik çalışmalarının yapıldığını göstermektedir. Bu çalışmalar genellikle yapı geçerliği (faktör analizi ile), kapsam geçerliği (uzman görüşleri ile) ve ölçüt bağıntılı geçerliği içermektedir.
Ölçeğin geçerlik çalışmaları, öğrencilerin Eşlik Dersi’ne yönelik tutumlarının kuramsal yapıyı doğru bir şekilde temsil edip etmediğini test etmek amacıyla yürütülmüştür. Detaylı geçerlik katsayıları, faktör yükleri ve uygulanan geçerlik yöntemleri (örneğin, Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri) Kaya (2011) tarafından yazılan tezde mevcuttur.
Güvenirlik
Kaynak içerikte güvenirlik bilgisi verilmemiştir. Ancak, psikometrik açıdan sağlam bir uyarlama ölçeği olarak, güvenirlik çalışmalarının da tezin metodoloji bölümünde detaylandırıldığı varsayılmaktadır. Tipik olarak bu tür tutum ölçeklerinde iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) ve test-tekrar test güvenirlik yöntemleri kullanılmaktadır.
Yüksek iç tutarlılık katsayısı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda ne kadar uyumlu olduğunu gösterir ve Eşlik Dersi Tutum Ölçeği için bu değerlerin tezin bulgular kısmında rapor edildiği beklenmektedir. Araştırmacılar, ölçeği kullanmadan önce, tezin ilgili bölümlerini inceleyerek güvenirlik değerlerini doğrulamalıdırlar.
Faktör Analizi
Eşlik Dersi Tutum Ölçeği’nin uyarlama çalışmasında faktör analizi (genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi) kullanılarak ölçeğin orijinal yapısının Türkçe örneklemde korunup korunmadığı incelenmiştir. Bu analizler, ölçeğin kaç alt boyuttan oluştuğunu ve her bir maddenin hangi faktöre yüklendiğini ortaya koyar.
Faktör yapısının belirlenmesi, ölçekten elde edilen puanların yorumlanması için hayati öneme sahiptir. Eğer ölçek çok boyutlu ise, alt boyutların isimleri ve her bir boyutun ölçtüğü spesifik tutum bileşeni (örneğin, derse karşı ilgi, derse karşı kaygı, dersin faydasına inanç) tezin bulgularında açıklanmıştır.
Enstrüman
Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Adaptation Scale)
Biçim: Olasılıkla Likert Tipi Derecelendirme (Kaynakta belirtilmemiş olmasına rağmen, tutum ölçeklerinin standardıdır.)
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Müzik eğitimi alan öğrenciler (Öğretmen adayları veya konservatuvar öğrencileri).
Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri (Yetişkin veya genç yetişkin).
Popülasyon Detayları: İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde yürütülen doktora çalışmasının örneklemini oluşturan koro eğitimi alan öğrenciler.
Test Metodolojisi: Öz bildirim raporlama ölçeği. Katılımcıların Eşlik Dersi’ne yönelik tutumlarını belirten ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenir.
Anahtar Kelimeler
Eşlik Dersi Tutum Ölçeği, Zeynep Kaya, İnönü Üniversitesi, Müzik Eğitimi, Psikometrik Özellikler, Duyuşsal Alan, Ölçek Geliştirme, Yapılandırmacı Yaklaşım.
[quads id=5]
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilinmiyor (Tezde belirtilmemiştir.)
Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Tezin yazıldığı dönemdeki değil, güncel iletişim e-postasıdır.)
Yazışma Adresi: Dr. Zeynep Kaya (Tezde belirtilen kurum: İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Bu ölçek, akademik bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir araçtır. Kullanım izinleri için öncelikle sorumlu yazar Zeynep Kaya ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik araştırmalarda kullanımı genellikle yazara atıf yapmak şartıyla ücretsiz olabilir, ancak ticari veya klinik kullanım için izin ve ücret bilgisi yazar tarafından belirlenmelidir.
Ölçeğin geliştirildiği ve kullanıldığı yıl: 2011.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: eslik-dersi-tutum-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
Kaya, Z. (2011). Koro eğitiminde yapılandırmacı yaklaşımın tutum, öz-yeterlik algısı ve akademik başarıya etkisi (Doktora tezi). İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya. Erişim adresi: tez.yok.gov.tr
[quads id=5]
Eşlik Dersi Tutum Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir. Maddelerin tamamı ve puanlama yönergeleri, yukarıda belirtilen Kaya (2011) doktora tezinde yer almaktadır. Araştırmacılar, maddelere ulaşmak ve ölçeği uygulamak için tezin ilgili ekler bölümünü incelemelidirler.
Cite this article
memjavad (2026). Eşlik Dersi Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/eslik-dersi-tutum-olcegi/
memjavad. "Eşlik Dersi Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 17 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/eslik-dersi-tutum-olcegi/.
memjavad. "Eşlik Dersi Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/eslik-dersi-tutum-olcegi/.
memjavad (2026) 'Eşlik Dersi Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/eslik-dersi-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Eşlik Dersi Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.
memjavad. Eşlik Dersi Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.