Table of Contents
Özet
T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Tutum Ölçeği, Sezgin Elbay ve Emrah Kaya tarafından 2020 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu Geliştirme Çalışması, öğrencilerin zorunlu bir ders olan T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersine yönelik duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini sistematik olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, geçerlik ve güvenirlik standartlarını sağlamak üzere kapsamlı istatistiksel analizlerden geçirilmiştir.
Ölçek, beşli Likert tipi derecelendirme yapısına sahiptir ve alandaki araştırmacılara ve eğitimcilere, öğrencilerin derse olan yaklaşımlarını nicel verilerle belirleme imkanı sunarak, öğretim yöntemlerinin ve müfredatın etkinliğini değerlendirmede önemli bir rol oynamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Tutum Ölçeği, İnkılap Tarihi, Atatürkçülük, Eğitim Psikolojisi, Ölçek Geliştirme, Güvenirlik, Geçerlik, Lise Öğrencileri.
Yazarlar
Sezgin ELBAY, Emrah KAYA.
[quads id=5]
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, Türkiye Cumhuriyeti eğitim sisteminde zorunlu olarak okutulan T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersine yönelik öğrencilerin genel tutum düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Öğrenci tutumları, ders başarısı, motivasyonu ve derse katılımı üzerinde doğrudan etkili olduğundan, bu ölçek eğitimcilerin ve araştırmacıların tutumları belirleyerek gerekli pedagojik müdahaleleri yapmasına olanak tanır.
Ölçek, spesifik olarak lise veya üniversite düzeyindeki öğrencilerin derse karşı sahip olduğu olumlu veya olumsuz duygusal yükü, ders içeriğine yönelik algılarını ve dersin önemine dair inançlarını saptamak için tasarlanmıştır. Bu amaçla, ilgili tutum boyutlarını temsil eden maddeler titizlikle hazırlanmıştır.
Yapı (Ölçülen Yapı)
Ölçek, psikolojide merkezi bir kavram olan Tutum yapısını ölçmektedir. Bu bağlamda tutum, öğrencilerin T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersine, içeriğine ve dersin değerine karşı geliştirdikleri kalıcı, öğrenilmiş eğilimler olarak tanımlanır.
Ölçülen yapı, genellikle tutumun üç bileşeni etrafında şekillenir: Bilişsel Bileşen (derse dair bilgi ve inançlar), Duygusal Bileşen (derse yönelik sevgi, nefret, ilgi gibi duygular) ve Davranışsal Bileşen (derse katılma, çalışma veya kaçınma eğilimi). Ölçeğin geliştirme sürecinde, bu üç bileşeni temsil eden maddelerin faktör yapısı altında ne şekilde kümelendiği analiz edilmiştir.
Geçerlik
Ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla kapsamlı istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Kaynakta belirtildiği üzere, hem CFA (Açımlayıcı Faktör Analizi) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) çalışmaları yapılmıştır.
Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak öngörülen faktör yapısını ne ölçüde desteklediğini göstermiştir. Özellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), ölçeğin geliştirme aşamasında belirlenen boyutların (faktörlerin) örneklem verileriyle ne kadar uyumlu olduğunu belirleyerek ölçeğin yapı geçerliğine güçlü bir kanıt sunmuştur.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenilirliği, yani tutarlı ölçümler yapabilme yeteneği, madde analizleri ve iç tutarlılık analizleri ile incelenmiştir. Yapılan analizler arasında Cronbach Alfa güvenirlik analizleri bulunmaktadır.
Cronbach Alfa katsayısı, ölçek maddelerinin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösterir ve yüksek alfa değerleri, ölçeğin iç tutarlılığının yüksek olduğunu ve güvenilir bir ölçüm sağladığını işaret eder. Ayrıca, madde analizleri, her bir maddenin toplam ölçek puanına katkısını ve ayırt ediciliğini inceleyerek, düşük kaliteli veya zayıf maddelerin tespit edilip çıkarılmasına olanak sağlamıştır.
Faktör Analizi
Ölçeğin faktör yapısını ortaya çıkarmak ve doğrulamak için hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) (kaynakta sadece CFA ve DFA belirtilmiştir, AFA genellikle geliştirme aşamasının ilk basamağıdır) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.
DFA, ölçek geliştiricilerinin tutum yapısının kaç boyuttan oluştuğuna dair teorik varsayımlarını test etmelerini sağlamıştır. Bu süreç, ölçeğin nihai, kısa ve öz yapısını oluşturmada kritik rol oynamış, böylece T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersine yönelik tutumun tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğunu istatistiksel olarak kanıtlamıştır.
Ölçme Aracı
Test Tipi: Geliştirme (Yeni bir öz-bildirim Tutum Ölçeği geliştirme çalışmasıdır.)
Format: Beşli Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği.
Mevcut Dil: Türkçe.
Popülasyon Grubu: Lise veya Üniversite Öğrencileri (T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersini alan eğitim seviyesi).
Yaş Grubu: Genellikle 15-25 yaş aralığı (Dersin zorunlu olduğu eğitim kademesine bağlı olarak).
Popülasyon Detayları: Çalışma, dersi almakta olan öğrencilerden oluşan bir örneklem üzerinde yürütülmüştür.
Test Metodolojisi: Öz-bildirim yöntemiyle kağıt veya dijital ortamda uygulanan, katılımcıların her bir maddeye ne ölçüde katıldığını belirttiği Likert tipi bir ölçektir.
Anahtar Kelimeler
Eğitim, Tutum, T.C. İnkılap Tarihi, Cronbach Alfa, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Sezgin Elbay, Emrah Kaya.
[quads id=5]
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Sorumlu Yazar Sezgin ELBAY için: [email protected]
Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı akademik dergi aracılığıyla iletişime geçilebilir.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2020.
İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir makale kapsamında Geliştirme Çalışması olarak yayınlanmıştır. Kullanım izinleri için sorumlu yazar Sezgin ELBAY ile iletişime geçilmesi önerilir.
Ölçeğin orijinal PDF versiyonu şu adresten indirilebilir: tc-inkilap-tarihi-ve-ataturkculuk-dersi-tutum-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
Elbay, S. ve Kaya, E. (2020). T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersine Yönelik Tutum Ölçeği geliştirme çalışması. Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks, 12(1), 321-344.
Makalenin çevrimiçi bağlantısı: dieweltdertuerken.org
[quads id=5]
T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Tutum Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır; ancak derecelendirme sistemi aşağıda belirtilmiştir.
Ölçek, beşli Likert tipi bir derecelendirme kullanmaktadır:
- 1= Hiç katılmıyorum
- 2= Katılmıyorum
- 3= Kararsızım
- 4= Katılıyorum
- 5= Tamamen katılıyorum
Cite this article
memjavad (2025). T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/t-c-inkilap-tarihi-ve-ataturkculuk-dersi-tutum-olcegi/
memjavad. "T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 15 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/t-c-inkilap-tarihi-ve-ataturkculuk-dersi-tutum-olcegi/.
memjavad. "T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/t-c-inkilap-tarihi-ve-ataturkculuk-dersi-tutum-olcegi/.
memjavad (2025) 'T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/t-c-inkilap-tarihi-ve-ataturkculuk-dersi-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.