Erken Çocuklukta Bilgi İletişim Teknolojilerini Kullanım Ölçeği

Özet

Erken Çocuklukta Bilgi İletişim Teknolojilerini Kullanım Ölçeği, okul öncesi eğitim ortamlarında Bilgi İletişim Teknolojileri (BİT) kullanım düzeylerini ve biçimlerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama çalışmasıdır. Ölçek, BİT’in eğitim sürecine entegrasyonunun iki temel boyutunu ölçmektedir: temel BİT becerileri ve tutumunu destekleme; ve içeriği ile bireysel öğrenme gereksinimlerini destekleme. Yapılan psikometrik çalışmalar, 10 maddeden oluşan bu Türkçe formun yüksek düzeyde geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir. Bu araç, erken çocukluk alanındaki araştırmacılar için BİT entegrasyonunu nicel olarak incelemede önemli bir kaynak sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Bilgi İletişim Teknolojileri, BİT Kullanımı, Erken Çocukluk Eğitimi, Ölçek Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Likert Ölçeği

Yazarlar

Sacide Güzin MAZMAN-AKAR, Sibel YOLERİ

Amaç

Ölçeğin temel amacı, erken çocukluk eğitimcilerinin veya ilgili paydaşların, eğitim ortamlarında BİT araçlarını ne sıklıkta ve hangi pedagojik amaçlarla kullandıklarını belirlemektir. Bu uyarlama çalışması özelinde amaç, orijinal ölçeğin Türkçe kültürüne ve diline uygunluğunu test etmek ve erken çocuklukta BİT kullanımına yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı sağlamaktır.

Ölçek, BİT’in sadece araç olarak kullanımının ötesinde, öğrenme içeriğini zenginleştirme ve çocukların bireysel gelişim ihtiyaçlarına cevap verme kapasitesini değerlendirmeye odaklanmaktadır. Bu sayede, erken çocukluk öğretmenlerinin teknoloji entegrasyonundaki yeterliliklerini ve yaklaşımlarını ölçmek hedeflenmiştir.

Yapı

Erken Çocuklukta Bilgi İletişim Teknolojilerini Kullanım Ölçeği, BİT kullanımını iki ana faktör altında toplayan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu faktörler, BİT entegrasyonunun hem teknik hem de pedagojik yönlerini kapsamaktadır.

Ölçek, kullanıcıların BİT araçlarını pedagojik amaçlar doğrultusunda kullanma eğilimlerini ve sıklıklarını değerlendirir. Nihai Türkçe form, bu iki faktör altında toplanan toplam 10 maddeden oluşmaktadır.

Geçerlik

Geçerlilik çalışmaları, ölçeğin yapısal uygunluğunu ve ölçmek istediği yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak yürütülmüştür. AFA sonucunda, iki faktörlü yapının belirginleşmesine rağmen, bir maddenin her iki faktörde de birbirine yakın yük değerleri verdiği tespit edilmiştir. Farklı faktörlerdeki yük değerleri arasındaki farkın en az .10 olması gerektiği ölçütüne uymaması nedeniyle bu madde ölçekten çıkarılmıştır.

Nihai 10 maddelik form, iki anlamlı faktör altında toplanmıştır. Ek olarak, ölçeğin yapı geçerliliğini destekleyen test-tekrar test korelasyon katsayısı r=.851 (p<.001) olarak elde edilmiştir. Madde toplam korelasyonlarının ise .553 ile .794 arasında değiştiği ve tüm maddelerin önerilen .20 eşik değerinin üzerinde olduğu görülmüştür. Bu bulgular, ölçeğin Türkçe formunun yüksek düzeyde geçerli olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık ve zamana karşı kararlılık olmak üzere iki ana yöntemle incelenmiştir. İç tutarlılık için hesaplanan Cronbach Alfa Katsayısı tüm ölçek için oldukça yüksek bir değer olan .913 olarak bulunmuştur. Alt faktörler için bu katsayılar sırasıyla .892 ve .923 olarak hesaplanmıştır, bu da her iki faktörün de mükemmel bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Test tekrar test güvenirlik çalışması, ölçeğin birinci ve ikinci uygulaması arasında yüksek düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur (r= .851, p<0.01). Ayrıca, ölçekteki maddelerin madde toplam korelasyonlarının tümünün .20’den büyük olması (.553 ile .794 arasında değişmesi), maddelerin ayırt edicilik düzeylerinin yüksek olduğuna işaret etmektedir. Bu sonuçlar, Erken Çocuklukta BİT Kullanım Ölçeği’nin Türkçe formunun güvenilir bir ölçme aracı olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliliğini incelemek amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA aşamasında, faktör yükleri incelenmiş ve bir maddenin iki farklı faktörde birbirine çok yakın yük değerleri vermesi nedeniyle çıkarılmasına karar verilmiştir. Bu çıkarma işlemi, farklı faktörlerdeki yüksek yük değerleri arasındaki farkın en az .10 olması gerektiği psikometrik ölçütüne dayanmaktadır.

AFA ve DFA sonuçları, ölçeğin 10 maddesinin iki temel faktör altında toplandığını doğrulamıştır. Bu faktörler şunlardır:

• Temel BİT Becerileri ve Tutumunu Desteklemek İçin BİT Kullanımı: Bu faktör, teknolojiye yönelik temel yeterlilikleri ve olumlu yaklaşımları destekleyen kullanımları içerir.

• İçeriği ve Bireysel Öğrenme Gereksinimlerini Desteklemek İçin BİT Kullanımı: Bu faktör, BİT’in müfredat içeriğiyle entegrasyonunu ve çocukların özel öğrenme ihtiyaçlarına yönelik kişiselleştirilmiş kullanımlarını kapsar.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Yazılı Anket/Ölçek

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), Orijinal Dil (Bilinmiyor/Kaynakta belirtilmemiş)

Popülasyon Grubu: Erken Çocukluk Eğitimi Öğretmenleri/Eğitimcileri

Yaş Grubu: Uygulayıcılar (Erken Çocukluk Dönemindeki çocukların eğitimcileri)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki erken çocukluk eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Uygulayıcıların BİT kullanım sıklığını ve amacını değerlendiren 5’li Likert tipi derecelendirme (1= hiçbir zaman – 5= günlük).

Anahtar Kelimeler

Okul Öncesi, BİT Entegrasyonu, Cronbach Alfa, Test-Tekrar Test, Açımlayıcı Faktör Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Sacide Güzin MAZMAN-AKAR

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır. Kullanım izinleri ve ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar (Sacide Güzin MAZMAN-AKAR) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: erken-cocuklukta-bilgi-iletisim-teknolojilerini-kullanim-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Mazman- Akar, S. G. ve Yoleri, S. (2018). Erken Çocuklukta Bilgi İletişim Teknolojilerini Kullanım Ölçeğinin Türkçe’ye uyarlama çalışması. Kurumsal Eğitimbilim Dergisi, 11(2), 229-243. doi: 10.30831/akukeg.347679

Erken Çocuklukta Bilgi İletişim Teknolojilerini Kullanım Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır.