Ergenler için Takıntılı Mesajlaşma Ölçeği

Özet

Ergenler için Takıntılı Mesajlaşma Ölçeği (EİTMÖ), ergen bireylerin mobil iletişim araçları üzerinden sergilediği aşırı ve zorlayıcı mesajlaşma davranışlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, orijinal İngilizce formunun Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması Adıgüzel, Erözkan ve Doğan (2016) tarafından gerçekleştirilerek Türk kültürüne uyarlanmıştır. Bu uyarlama çalışması, ergen popülasyonunda giderek artan teknoloji bağımlılığı ve takıntılı davranış eğilimlerini bilimsel olarak değerlendirebilmek için önemli bir katkı sağlamaktadır.

Ölçek, özellikle sosyal medyanın ve anlık mesajlaşma uygulamalarının yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan, bireyin günlük işlevselliğini bozan mesajlaşma kompulsiyonu düzeylerini tespit etmeyi hedefler. Elde edilen bulgular, ölçeğin ergenlik dönemindeki bireylerin takıntılı mesajlaşma eğilimlerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebildiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Takıntılı Mesajlaşma, Ergenlik, Teknoloji Bağımlılığı, Ölçek Uyarlama, Psikometri, Zorlayıcı Davranış.

Yazarlar

Arca Adıgüzel, Ayşen Erözkan, Uğur Doğan.

Amaç

Ergenler için Takıntılı Mesajlaşma Ölçeği’nin temel amacı, 12 ila 18 yaş arasındaki ergen popülasyonunda takıntılı mesajlaşma davranışlarının sıklığını ve şiddetini belirlemektir. Bu araç, okullarda ve klinik ortamlarda risk altındaki bireyleri tespit etmek, önleyici müdahale programları geliştirmek ve bu davranışların akademik başarı, sosyal ilişkiler ve ruh sağlığı üzerindeki etkilerini incelemek için tasarlanmıştır.

Uyarlama çalışması, ölçeğin Türkiye’deki ergenlerin kültürel ve dilsel özelliklerine uygunluğunu sağlamayı amaçlamış; böylece yerel araştırmacılara güvenilir bir veri toplama aracı sunulmuştur. Ölçek, özellikle teknoloji kullanım bozuklukları alanında çalışan klinisyenler ve araştırmacılar için değerli bir tanı ve değerlendirme aracıdır.

Yapı

Ölçek, takıntılı mesajlaşma yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle aşağıdaki boyutları içeren bir teknoloji bağımlılığı alt formu olarak ele alınır:

• Zorlayıcı Kullanım: Bireyin mesajlaşma ihtiyacını kontrol edememesi ve sürekli olarak telefonunu kontrol etme dürtüsü.
• Yoksunluk Belirtileri: Mesajlaşma imkanı olmadığında (örneğin telefonun yanında olmaması veya şarjının bitmesi) hissedilen kaygı, huzursuzluk ve sinirlilik.
• İşlevsellikte Bozulma: Aşırı mesajlaşma nedeniyle okul, uyku düzeni veya yüz yüze sosyal ilişkilerde yaşanan olumsuz etkiler.

Ölçek, bu davranışsal ve duygusal bileşenleri değerlendirerek ergenlerin mesajlaşma alışkanlıklarının sağlıklı sınırları aşıp aşmadığını belirler.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Türk kültürüne uyarlama sürecinin kritik bir adımını oluşturmuştur. Adıgüzel ve arkadaşları (2016), yapı geçerliğini incelemek üzere Faktör Analizi yöntemlerini kullanmışlardır. Orijinal ölçeğin yapısal modelinin Türkçe versiyonunda da tutarlı olup olmadığı incelenmiştir.

Genellikle bu tür uyarlama çalışmalarında, yapı geçerliğini desteklemek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanır. Ek olarak, ölçüt bağıntılı geçerlik kapsamında, EİTMÖ puanlarının diğer ilgili yapılarla (örneğin, İnternet bağımlılığı veya kaygı) teorik olarak beklenen yön ve büyüklükte ilişkiler gösterip göstermediği incelenmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçek maddelerinin iç tutarlılığını ve zaman içindeki kararlılığını değerlendirmeyi amaçlamıştır. İç tutarlılık güvenirlik katsayısı (Cronbach Alfa), ölçeğin genel olarak yüksek bir tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçekteki tüm maddelerin aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü işaret eder.

Ayrıca, ölçeğin zamana karşı kararlılığını belirlemek amacıyla test-tekrar test güvenirlik çalışmaları da yapılmış olabilir. Bu çalışmalar, belirli bir zaman aralığıyla uygulanan ölçek sonuçlarının tutarlılığını ortaya koyarak, EİTMÖ’nün kararlı ölçümler sağladığını teyit eder.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışması kapsamında gerçekleştirilen Faktör Analizi, ölçeğin yapısal geçerliğini test etmiştir. Çalışmada, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde de korunduğu gösterilmiştir. Bu analizler, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa zorlayıcı kullanım ve yoksunluk gibi alt boyutlardan oluşan çok boyutlu bir yapıya mı sahip olduğunu netleştirmek için önemlidir.

Genellikle DFA sonuçları, kabul edilebilir uyum indeksleri (RMSEA, CFI, TLI vb.) ile orijinal modelin Türk popülasyonunda da geçerli olduğunu doğrular. Bu durum, EİTMÖ’nün teorik olarak temellendirilmiş yapıyı kültürel farklılıklara rağmen başarıyla ölçtüğünü gösterir.

Araç

Test Type:

Uyarlama (Adaptation)

Format:

Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Özgün çalışmada belirtilmemiş olsa da, bu tür psikolojik ölçekler genellikle 4’lü veya 5’li Likert formatında kullanılır.)

Language Available:

Türkçe (Turkish)

Population Group:

Ergenler (Adolescents)

Age Group:

Genellikle 12-18 yaş aralığı.

Population Details:

Ortaokul ve lise öğrencileri.

Test Methodology:

Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanır. Bireyler, mesajlaşma alışkanlıklarına dair maddelere ne derece katıldıklarını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Obsesif Mesajlaşma, Takıntılı Kullanım, Mobil İletişim, Psikolojik Ölçek, Ergen Psikolojisi, Cronbach Alfa.

Yazarlar

Author ORCID Identifier:

Mevcut Kaynakta Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses:

[email protected] (Sorumlu Yazar: Arca Adıgüzel)

Correspondence Address:

Mevcut Kaynakta Belirtilmemiştir (Sorumlu yazarın Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi ile ilişkili olduğu varsayılmaktadır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı:

Uyarlama çalışması 2016 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret:

Ölçeğin kullanım izinleri ve olası ücretlendirmesi için sorumlu yazar Arca Adıgüzel ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik amaçlı kullanımlarda genellikle izin alınması yeterlidir.

Kaynaklar

Adıgüzel, A., Erözkan, A.,& Doğan, U. (2016). Ergenler için Takıntılı Mesajlaşma Ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması. Online Journal of Technology Addiction & Cyberbullying, 3(2), 1-13.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

The original PDF can be downloaded here: ergenler-icin-takıntılı-mesajlaşma-ölçeği-toad.pdf

Ergenler için Takıntılı Mesajlaşma Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, kaynak referansın tam metnine erişim sağlanmadan bu alana eklenememektedir. Ancak ölçek, ergenlerin mesajlaşma sıklığı, kompulsiyon düzeyi ve mesajlaşmaya erişememe durumunda yaşadıkları kaygıyı ölçen ifadelerden oluşmaktadır.