Ergenler İçin Romantik İlişkilerde Sorun Çözme Ölçeği

Özet

Ergenler İçin Romantik İlişkilerde Sorun Çözme Ölçeği (ERISÇÖ), ergenlerin romantik partnerleriyle yaşadıkları çatışma ve sorunlar karşısında sergiledikleri çözüm stratejilerini ve tepkilerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Melek Kalkan tarafından 2008 yılında geliştirilen bu ölçek, ergenlerin ilişkilerinde kullandığı hem yapıcı hem de yıkıcı davranışları ölçmeye odaklanmıştır.

Ölçek, 38 maddeden ve üç ana alt boyuttan oluşmaktadır: Fiziksel İstismar, Duygusal İstismar ve Soruna Yönelme. ERISÇÖ, 5’li Likert derecelendirme sistemi kullanarak ergenlerin problem çözme yaklaşımlarının geniş bir yelpazesini kapsamaktadır, böylece ergen ruh sağlığı alanında önemli bir değerlendirme aracı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ergenlik, romantik ilişkiler, sorun çözme, psikometrik araç, duygusal istismar, fiziksel istismar, ERISÇÖ.

Yazarlar

Melek Kalkan

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, ergenlerin romantik ilişkiler bağlamında ortaya çıkan sorunlara karşı geliştirdikleri çözüm yaklaşımlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Ölçek, özellikle çatışma durumlarında kullanılan uyum sağlayıcı (soruna yönelme) ve uyum bozucu (istismar) stratejilerin düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadır.

ERISÇÖ, klinik uygulamalar ve araştırmalar için ergenlerin ilişki kalitelerini, çatışma yönetimi becerilerini ve potansiyel risk davranışlarını (istismar eğilimleri) değerlendirmede standartlaştırılmış bir araç sunarak psikolojik danışmanlık hizmetlerine katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Yapı

Ergenler İçin Romantik İlişkilerde Sorun Çözme Ölçeği, romantik ilişkilerdeki sorun çözme davranışını üç temel boyutta ele alan çok faktörlü bir yapıya sahiptir. Bu yapı, ergenlerin çatışma anlarında sergilediği davranışların çeşitliliğini yansıtır.

Ölçeğin kuramsal yapısı, 38 madde ve üç alt boyuttan oluşur:

• Fiziksel İstismar: İlişki sorunlarını çözmek amacıyla fiziksel şiddet ve tehdit kullanma eğilimini ölçer (13 madde).
• Duygusal İstismar: Partneri aşağılama, alay etme, psikolojik baskı ve manipülasyon gibi sözel ve duygusal zarar verme davranışlarını ölçer (15 madde).
• Soruna Yönelme: Yapıcı, empatik ve çözüm odaklı yaklaşımları, olayla ilgili duygu ve düşünceleri anlamaya çalışma çabasını ölçer (10 madde).

Geçerlik

Ölçeğin psikometrik geçerliği, özellikle yapı geçerliği analizleri ile incelenmiştir. Yapı geçerliği çalışmaları, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı üç farklı yapıyı (Fiziksel İstismar, Duygusal İstismar ve Soruna Yönelme) başarıyla ölçtüğünü göstermiştir.

Yapılan analizler, ERISÇÖ’nün romantik ilişkilerdeki sorun çözme stratejilerini doğru bir şekilde temsil ettiğini ve bu alandaki diğer ilgili yapılarla uyumlu olduğunu kanıtlamıştır. Bu bulgular, ölçeğin bilimsel araştırmalarda ve değerlendirme süreçlerinde kullanılabilirliğini desteklemektedir.

Güvenirlik

Ergenler İçin Romantik İlişkilerde Sorun Çözme Ölçeği’nin güvenilirliği, iç tutarlılık ve testin bölümler arası tutarlılığı üzerinden değerlendirilmiştir. İç tutarlılık katsayısı olarak Cronbach Alpha katsayısı hesaplanmıştır.

Yapılan hesaplamalar sonucunda Cronbach Alpha katsayısı oldukça yüksek bir değer olan .91 olarak bulunmuştur. Bu yüksek değer, ölçeğin maddelerinin birbirleriyle güçlü bir şekilde tutarlı olduğunu ve güvenilir bir ölçüm sağladığını göstermektedir. Ayrıca, ölçeğin kararlılığını destekleyen yarıya bölme güvenilirlik katsayısı da .85 olarak tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, ERISÇÖ’nün tutarlı ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla yürütülen faktör analizi sonucunda, öz değeri (eigenvalue) 1’in üzerinde olan üç temel faktör elde edilmiştir. Bu bulgu, ölçeğin çok boyutlu yapısını istatistiksel olarak desteklemektedir.

Elde edilen bu üç faktör, ölçeğin teorik yapısıyla uyumlu olarak isimlendirilmiştir:

1. Fiziksel İstismar (13 madde)
2. Duygusal İstismar (15 madde)
3. Soruna Yönelme (10 madde)

Bu faktörleşme, ergenlerin romantik ilişki çatışmalarında sergiledikleri tepkilerin, şiddet içeren yıkıcı yollar ile yapıcı, çözüm odaklı yollar arasında net bir şekilde ayrıştığını göstermektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: 38 maddelik öz bildirim ölçeği.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Ergenler (Adolescents)

Age Group: Romantik ilişki deneyimi olan ergen popülasyonu.

Population Details: Ölçek, romantik ilişkilerde sorun çözme davranışlarını ölçmek üzere spesifik olarak ergenler için tasarlanmıştır.

Test Methodology: Ölçek, 5’li Likert ölçeği formatında derecelendirilmektedir. Yanıt seçenekleri 1’den (hiç uygun değil) 5’e (tümüyle uygun) kadar uzanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Psikoloji, ölçme ve değerlendirme, çatışma yönetimi, gençlik, psikometri, ilişki şiddeti, ERISÇÖ.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Kaynakta belirtilmemiştir)

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Bilinmiyor (Kaynakta belirtilmemiştir)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2008 yılında Melek Kalkan tarafından geliştirilmiş ve yayımlanmıştır. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle izin gereklidir; bu nedenle sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir.

Ölçeğin orijinal makalesi scopemed.org adresi üzerinden erişilebilir durumdadır. Ölçeğin orijinal PDF dokümanı da araştırmacılar için mevcuttur. Orijinal PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: ergenler-icin-romantik-iliskilerde-sorun-cozme-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Kalkan, M. (2008). Ergenler İçin Romantik İlişkilerde Sorun Çözme Ölçeği’nin (Erisçö) geliştirilmesi, geçerlik ve güvenilirliği. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 15(3), 131-8.

Ergenler İçin Romantik İlişkilerde Sorun Çözme Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek 3 alt boyut ve 38 maddeden oluşmaktadır. Her bir alt boyut için bir örnek madde aşağıda sunulmuştur:

• Fiziksel İstismar ( 13 m): Tekmeler veya yumruklarım.
• Duygusal İstismar (15 m): Başkalarının önünde alay ederim.
• Soruna Yönelme (10 m): Olayla ilgili duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışırım.