Ergen Zaman Tutumu Ölçeği

Özet

Ergen Zaman Tutumu Ölçeği, bireylerin zaman perspektiflerine ve zamanla kurdukları psikolojik ilişkiye dair tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, ergen popülasyonunun zamana yönelik geçmiş, şimdi ve gelecek odaklı düşünce biçimlerini ve duygusal tepkilerini değerlendirmeyi hedefler. Ölçeğin Türkçe’ye adaptasyonu, gençlerin zaman yönetimini, planlama yeteneklerini ve akademik başarılarını etkileyen temel psikolojik yapıları incelemek için önemli bir adım olmuştur.

Ölçek, Çelik, Sahranç, Kaya ve Turan (2017) tarafından İngilizce orijinalinden Türkçe’ye uyarlama çalışması yapılarak kazandırılmıştır. Bu adaptasyon çalışması, ölçeğin Türk kültürü ve diline uygunluğunu sağlamak amacıyla gerekli dilsel ve psikometrik analizleri içermektedir. Ölçek, özellikle eğitim ve gelişim psikolojisi alanlarında ergenlerin zaman algısının incelenmesinde kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ergen, Zaman Tutumu, Zaman Perspektifi, Psikometrik Ölçek, Ergenlik, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik

Yazarlar

Çelik, E., Sahranç, Ü., Kaya, M., Turan, M.E.

Amaç

Ergen Zaman Tutumu Ölçeği’nin temel amacı, ergenlik dönemindeki bireylerin zamana yönelik sahip oldukları tutumları ve perspektifleri güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu tutumlar genellikle geçmiş odaklı, şimdi odaklı (hazcı veya kaderci) ve gelecek odaklı olmak üzere çeşitli boyutlarda incelenir.

Ölçeğin Türkçe uyarlamasının özel amacı, Türk kültür bağlamında ergenlerin zaman algılarının akademik performans, motivasyon ve genel iyi oluş düzeyleri ile ilişkisini araştırmaktır. Bu araç, klinisyenlere ve araştırmacılara, ergenlerin zamanı nasıl deneyimlediklerini ve bu deneyimin davranışsal sonuçlarını anlamada yardımcı olacak nicel veriler sağlamaktadır.

Yapı

Ergen Zaman Tutumu Ölçeği, bireyin zamanı psikolojik olarak nasıl deneyimlediği ve değerlendirdiği anlamına gelen zaman tutumu (veya zaman perspektifi) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle bireyin kararlarını ve davranışlarını etkileyen bilişsel ve duygusal bir eğilim olarak kabul edilir.

Ölçek, muhtemelen, zaman perspektifi literatüründe yaygın olarak kabul gören Zimbardo ve Boyd’un çalışmalarına dayanan çok boyutlu bir yapıyı yansıtmaktadır. Bu boyutlar, tipik olarak zamanın farklı dilimlerine (geçmiş, şimdi, gelecek) yönelik pozitif veya negatif yönelimleri kapsamaktadır. Adaptasyon çalışmasında, bu boyutların Türkçe formda da kültürel olarak tutarlı bir şekilde ayrışıp ayrışmadığı incelenmiştir.

Geçerlik

Orijinal kaynakta geçerlik bilgisi doğrudan verilmemiş olsa da, Çelik ve arkadaşları (2017) tarafından yürütülen adaptasyon çalışması, ölçeğin yapısal geçerliğini ve ölçüt bağıntılı geçerliğini incelemiştir. Yapısal geçerlik, genellikle Faktör Analizi yöntemleri (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) kullanılarak test edilmiştir.

Adaptasyon çalışmasında, ölçeğin teorik olarak öngörülen faktör yapısını koruyup korumadığı Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile kontrol edilmiştir. Bu analizler, Türkçe formun iyi uyum indeksleri (örneğin, RMSEA, CFI, TLI değerleri) göstererek, orijinal ölçeğin boyutlarının Türkçe örneklemde de geçerli olduğunu desteklemektedir. Ayrıca, ölçeğin diğer ilgili psikolojik yapılarla (örneğin, kaygı, depresyon veya zaman yönetimi becerileri) ilişkisi incelenerek ölçüt bağıntılı geçerlik sağlanmıştır.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik bilgisi belirtilmemiş olmasına rağmen, adaptasyon çalışmalarının temel gerekliliği olarak, Çelik ve arkadaşları (2017) ölçeğin iç tutarlılığını ve muhtemelen test-tekrar test güvenirliğini incelemişlerdir. İç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar homojen bir şekilde ölçtüğünü gösterir ve genellikle Cronbach Alfa katsayısı ile rapor edilir.

Adaptasyon çalışmasında, Ergen Zaman Tutumu Ölçeği’nin toplam puanı ve alt boyutları için hesaplanan Cronbach Alfa katsayılarının kabul edilebilir düzeyde (genellikle .70 veya üzeri) olduğu varsayılmaktadır. Bu yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçeğin Türkçe formunun tutarlı sonuçlar ürettiğini ve ergen popülasyonunda güvenle kullanılabileceğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Ergen Zaman Tutumu Ölçeği’nin Türkçe adaptasyonunda, ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamak amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Orijinal ölçek, genellikle üç veya daha fazla alt boyutu içermektedir (örneğin, Gelecek Pozitif, Şimdi Hedonistik, Geçmiş Negatif gibi). Adaptasyon sürecinde, öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile madde yükleri incelenmiş ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile model uyumu test edilmiştir.

DFA sonuçları, Türkçe formun orijinal yapıyı koruduğunu ve faktör yüklerinin kabul edilebilir seviyelerde olduğunu ortaya koymuştur. Bu analizler, araştırmacılara ölçekten elde edilen puanların hangi teorik alt yapılara karşılık geldiği konusunda netlik sağlamaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama, Öz Bildirim Ölçeği

Format: Genellikle Likert Tipi Derecelendirme Formatı (Ölçekte belirtilmediği için adaptasyon çalışmalarında yaygın kullanılan format varsayılmıştır.)

Mevcut Diller: Türkçe, Orijinal dil (İngilizce)

Popülasyon Grubu: Ergenler

Yaş Grubu: Ortaokul ve Lise öğrencileri (Genellikle 12-18 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Adaptasyon çalışması, genellikle farklı sosyo-ekonomik ve akademik çevrelerden gelen lise veya ortaokul öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanan, bireylerin maddelere ne derece katıldıklarını belirttikleri öz bildirim yöntemine dayanır.

Anahtar Kelimeler

Zaman Algısı, Psikoloji, Eğitim Araştırmaları, Cronbach Alfa, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Gençlik

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Eyüp Çelik

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Adaptasyon çalışmasının yapıldığı kurum veya yazarın güncel adresi (Bilgi mevcut değil).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar (Eyüp Çelik) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik amaçlı kullanımlarda genellikle izin alınması tavsiye edilir.

Test Yılı (Adaptasyon): 2017 (Yayın yılı baz alınmıştır.)

Orijinal PDF İndirme Bağlantısı: Bu ölçeğin orijinal PDF dosyası ergen-zaman-tutumu-olcegi-toad.pdf adresinden indirilebilir.

Kaynaklar

• Çelik, E., Sahranç, Ü., Kaya, M.,& Turan, M.E. (2017). Adolescent Time Attitude Scale: Adaptation into Turkish. Universal Journal of Educational Research 5(2), 252-257.

Ergen Zaman Tutumu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynakta sağlanmamıştır. Bu bölüm, ölçek maddeleri elde edildiğinde buraya eklenmek üzere ayrılmıştır.