Dil Bilgisi Tutumu Ölçeği (Grammar Attitude Scale)

Özet

Dil Bilgisi Tutumu Ölçeği (Grammar Attitude Scale), öğrencilerin dil bilgisi öğrenimine ve öğretimine yönelik duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini ölçmek amacıyla uyarlanmış bir ölçek türüdür. Nuri Karasakaloğlu tarafından 2018 yılında Türkçeye uyarlanan bu araç, özellikle eğitim fakültelerinde öğrenim gören öğretmen adaylarının ve öğrencilerin dil bilgisine karşı geliştirdikleri genel tutumu belirlemeyi hedeflemektedir. Ölçek, dil bilgisine yönelik algının, önem atfetmenin ve dersten keyif alma düzeyinin psikometrik olarak incelenmesine olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Dil Bilgisi Tutumu Ölçeği, Dil bilgisi, Tutum, Uyarlama, Psikometrik özellikler, Eğitim psikolojisi, Öğretmen adayları.

Yazarlar

Nuri Karasakaloğlu

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin dil bilgisi derslerine ve genel olarak dil bilgisi kavramına karşı geliştirdikleri olumlu veya olumsuz tutumları güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu tutumların belirlenmesi, eğitimcilerin öğretim yöntemlerini, materyallerini ve müfredatı öğrencilerin algılarına uygun olarak düzenlemesine yardımcı olur.

Özellikle Türkiye bağlamında, Karasakaloğlu (2018) çalışması, mevcut dil bilgisi öğretiminin etkinliğini değerlendirmek ve öğrencilerin tutumlarının akademik başarı üzerindeki potansiyel etkisini anlamak için önemli bir araç sağlamıştır. Ölçek, tutumun farklı boyutlarını kapsayarak, yalnızca bilişsel değil, aynı zamanda duyuşsal tepkileri de incelemeyi amaçlamaktadır.

Yapı

Dil Bilgisi Tutumu Ölçeği, bireyin dil bilgisine yönelik genel eğilimini temsil eden çok boyutlu bir psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, genellikle üç ana faktör altında toplanmıştır: Dil Bilgisi Algısı (bilişsel inançlar), Dil Bilgisinin Önemi (değer atfetme) ve Dil Bilgisinden Keyif Alma (duygusal tepki veya ilgi).

Bu faktörler, bireyin dil bilgisi öğrenme sürecine ne kadar motive olduğunu, bu konuyu ne kadar gerekli gördüğünü ve derslere karşı ne kadar olumlu duygular beslediğini yansıtır. Yüksek tutum puanları, öğrenmeye yönelik daha güçlü bir iç motivasyon ve daha olumlu bir öğrenme deneyimi ile ilişkilidir.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerliği, Karasakaloğlu (2018) tarafından yapılan uyarlama çalışmasında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin orijinal yapısına uygun olarak üç faktörlü yapıyı doğrulayan iyi uyum indeksleri göstermiştir.

Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak ölçmeyi amaçladığı tutum yapılarını gerçekten ölçtüğünü kanıtlamıştır. Ayrıca, kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş ve maddelerin Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygunluğu sağlanmıştır.

Güvenirlik

Dil Bilgisi Tutumu Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirliği, ölçek maddelerinin birbirleriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösteren Cronbach Alfa katsayısı ile hesaplanmıştır. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin genel güvenirlik katsayısı oldukça yüksek bulunmuştur (α = 0.94).

Bu yüksek değer, ölçeğin son derece güvenilir olduğunu ve tutarlı ölçümler yapabildiğini göstermektedir. Faktör alt boyutlarının güvenirlik katsayıları da genellikle 0.80’in üzerinde rapor edilmiştir, bu da alt ölçeklerin de yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu belirtir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısı, Doğrulayıcı Faktör Analizi ile test edilmiştir. Çalışma, 14 maddeden oluşan ölçeğin, Dil Bilgisi Algısı, Dil Bilgisinin Önemi ve Dil Bilgisinden Keyif Alma olmak üzere üç farklı boyutta toplandığını doğrulamıştır.

Bu üç faktörlü yapı, öğrencilerin dil bilgisine yönelik tutumlarının tek bir boyutta değil, farklı duyuşsal ve bilişsel bileşenler aracılığıyla oluştuğunu ortaya koymaktadır. Faktör yükleri, maddelerin ilgili faktörlere güçlü bir şekilde yüklendiğini göstererek yapısal netliği desteklemiştir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (1=Kesinlikle Katılmıyorum, 5=Kesinlikle Katılıyorum)

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmen Adayları ve Eğitim Alanında Yüksek Öğrenim Gören Öğrenciler

Age Group: Genç Yetişkinler (Yaklaşık 18-25 yaş)

Population Details: Çalışma, eğitim fakültelerinde öğrenim gören pre-service öğretmenler (öğretmen adayları) üzerinde gerçekleştirilmiştir. Örneklem büyüklüğü 316 kişidir.

Test Methodology: Kendi kendine raporlama (Self-report) yöntemiyle uygulanan kağıt veya dijital anket formatı.

Anahtar Kelimeler

Doğrulayıcı Faktör Analizi, Cronbach Alfa, Adaptasyon, Likert Ölçeği, Eğitim Bilimleri, Psikometri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Nuri Karasakaloğlu tarafından 2018 yılında yayımlanan bir makale ile Türkçeye uyarlanmıştır. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı genellikle orijinal yazarın iznine tabidir. Ticari kullanım için özel izinler gerekebilir.

Ölçeğin yayınlandığı orijinal makalenin tam metnine aşağıdaki ERIC bağlantısından erişilebilir: files.eric.ed.gov.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası ise buradan indirilebilir: dil-bilgisi-tutumu-olcegigrammar-attitude-scale-toad.pdf.

Kaynaklar

Karasakaloglu, N. (2018). Grammar attitude scale: A study of validity and reliability. International Journal of Progressive Education, 14(5), 14-21.

Dil Bilgisi Tutumu Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Bu akademik giriş için kaynak içerikte ölçek maddeleri sağlanmamıştır.

Cite this article

memjavad (2026). Dil Bilgisi Tutumu Ölçeği (Grammar Attitude Scale). Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/dil-bilgisi-tutumu-olcegi-grammar-attitude-scale/

memjavad. "Dil Bilgisi Tutumu Ölçeği (Grammar Attitude Scale)." Turkish Psychological Scales, 15 Jun. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/dil-bilgisi-tutumu-olcegi-grammar-attitude-scale/.

memjavad. "Dil Bilgisi Tutumu Ölçeği (Grammar Attitude Scale)." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/dil-bilgisi-tutumu-olcegi-grammar-attitude-scale/.

memjavad (2026) 'Dil Bilgisi Tutumu Ölçeği (Grammar Attitude Scale)', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/dil-bilgisi-tutumu-olcegi-grammar-attitude-scale/.

[1] memjavad, "Dil Bilgisi Tutumu Ölçeği (Grammar Attitude Scale)," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, June, 2026.

memjavad. Dil Bilgisi Tutumu Ölçeği (Grammar Attitude Scale). Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF