Table of Contents
Özet
Ekip İlişkilerinin Yararlı ve Yararlı Olmayan Yönleri Ölçeği, ekip içerisindeki işleyişin ve ilişkilerin hem olumlu hem de olumsuz boyutlarını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçeğin Türkçe’ye uyarlama çalışması, Satman ve Duyan (2012) tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türk kültürü bağlamında incelenmesini ve geçerli bir ölçüm aracı olarak kullanıma sunulmasını hedeflemiştir. Çalışmada, ölçeğin yapı geçerliği ve güvenirliği detaylı olarak analiz edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Ekip İlişkileri, Ekip Çalışması, Güvenirlik, Yapı Geçerliği, Faktör Analizi, Uyarlama, Psikometri.
Yazarlar
Satman, C., Duyan, V.
Amaç
Ölçeğin temel amacı, ekip ortamlarında ortaya çıkan ilişkisel süreçlerin yararlı (pozitif) ve yararlı olmayan (disfonksiyonel) yönlerini sistematik olarak ölçmektir. Bu bağlamda, ölçek, ekip üyelerinin iş birliği, iletişim kalitesi ve genel ekip dinamiklerine dair algılarını değerlendirir.
Ölçeğin Türkçeye uyarlanmasının özel amacı, Türk akademik ve profesyonel ortamlarında ekip performansını ve ilişkisel kalitesini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç sağlamaktır. Bu sayede, ekip geliştirme programlarının etkinliği değerlendirilebilir ve ekip içindeki sorunlu alanlar tespit edilebilir.
Yapı
Ekip İlişkilerinin Yararlı ve Yararlı Olmayan Yönleri Ölçeği, ekip içi dinamikleri ve etkileşim kalitesini ölçen çok boyutlu bir psikolojik yapı üzerine odaklanmaktadır. Bu yapı, ekip üyelerinin birbirleriyle olan ilişkilerinin iş başarısına katkısını veya engelini belirleyen temel faktörleri kapsamaktadır.
Ölçek, muhtemelen ekip uyumu, çatışma yönetimi ve karşılıklı destek gibi temel ekip süreçlerini ölçen alt boyutlardan oluşmaktadır, ancak uyarlama çalışmasında sadece psikometrik analizler öne çıkarılmıştır. Ölçek toplam 16 maddeden oluşmaktadır.
Geçerlik
Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla kapsamlı bir faktör analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçek maddelerinin kuramsal olarak ölçmek istenen yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini tespit etmeyi amaçlamıştır.
Yapı geçerliği çalışmalarında, faktör analizine dahil edilen değişkenlerin (maddelerin) kaç faktör altında toplandığını anlamak için öncelikle özdeğerler (Eigenvalue) ve varyansın açıklanan yüzdeleri incelenmiştir. Bu yöntem, ölçeğin boyutluluk yapısını doğrulamak için kritik bir adımdır.
Güvenirlik
Ölçeğin iç tutarlılığını ve güvenilirliğini belirlemek üzere madde analizi yapılmış ve her bir maddenin özellikleri incelenmiştir. Bu analizler, maddelerin ölçeğin genel puanıyla olan ilişkisini ortaya koymuştur.
Yapılan analizler sonucunda, madde toplam puan korelasyonları 0.501 ile 0.586 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Bu korelasyon katsayılarının istatistiksel olarak manidar olması, maddelerin ölçeğin ölçtüğü yapıyı ayırt etme gücünün (ayırıcılığının) yeterli olduğunu göstermiştir.
Faktör Analizi
Ekip İlişkilerinin Yararlı ve Yararlı Olmayan Yönleri Ölçeği’nin faktör analizi, ölçeğin Türk kültüründeki geçerli yapısını ortaya çıkarmak için kullanılmıştır. Bu analiz, orijinal ölçeğin teorik yapısının Türkçe formda da korunup korunmadığını test etmiştir.
Faktör analizinde temel olarak özdeğerler (Eigenvalue) ve toplam varyansın açıklanma oranları dikkate alınmıştır. Bu istatistiksel göstergeler, ölçeğin ölçmek istediği temel boyutları belirlemede ve sonuçların sağlamlığını desteklemede önemli rol oynamıştır.
Ölçme Aracı
Test Type: Uyarlama (Adaptation)
Format: 16 maddeden oluşmaktadır.
Language Available: Türkçe
Population Group: Kaynakta belirtilmemiştir; uyarlama çalışması genellikle üniversite öğrencileri veya profesyonel çalışma grupları üzerinde yapılmıştır.
Age Group: Kaynakta belirtilmemiştir (Yetişkin popülasyon varsayılmaktadır).
Population Details: Satman ve Duyan (2012) çalışması, Ekip Değerlendirme Ölçeği ve Ekipte Motivasyon ve Doyum Ölçeği ile birlikte üç ölçeğin uyarlamasını kapsamıştır.
Test Methodology: Ölçek, 7’li Likert tipi derecelendirme kullanır. Derecelendirme formatı şöyledir: 1 (kesinlikle katılmıyorum) ile 7 (kesinlikle katılıyorum) arasında değişmektedir.
Anahtar Kelimeler
Ekip Dinamikleri, İş Birliği, Likert Tipi Ölçek, Psikometrik Özellikler, Madde Analizi, Korelasyon.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor
Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar)
Correspondence Address: Veli Duyan (Sorumlu Yazar)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçeğin uyarlama çalışması 2012 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari kullanım izni ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Veli Duyan ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ekip-iliskilerinin-yararli-ve-yararli-olmayan-yonleri-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
-
Satman, C. ve Duyan, V. (2012). Ekip Değerlendirme Ölçeği, Ekip İlişkilerinin Yararlı ve Yararlı Olmayan Yönleri Ölçeği ve Ekipte Motivasyon ve Doyum Ölçeği’nin Türkçeye uyarlama çalışması. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(2), 1–15.
-
Makalenin orijinal bağlantısı: dergiler.ankara.edu.tr
Ekip İlişkilerinin Yararlı ve Yararlı Olmayan Yönleri Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Ölçek 16 maddeden oluşmaktadır.
Cite this article
memjavad (2026). Ekip İlişkilerinin Yararlı ve Yararlı Olmayan Yönleri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ekip-iliskilerinin-yararli-ve-yararli-olmayan-yonleri-olcegi/
memjavad. "Ekip İlişkilerinin Yararlı ve Yararlı Olmayan Yönleri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 29 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ekip-iliskilerinin-yararli-ve-yararli-olmayan-yonleri-olcegi/.
memjavad. "Ekip İlişkilerinin Yararlı ve Yararlı Olmayan Yönleri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ekip-iliskilerinin-yararli-ve-yararli-olmayan-yonleri-olcegi/.
memjavad (2026) 'Ekip İlişkilerinin Yararlı ve Yararlı Olmayan Yönleri Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ekip-iliskilerinin-yararli-ve-yararli-olmayan-yonleri-olcegi/.
[1] memjavad, "Ekip İlişkilerinin Yararlı ve Yararlı Olmayan Yönleri Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.
memjavad. Ekip İlişkilerinin Yararlı ve Yararlı Olmayan Yönleri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.