Ekip Çalışması Tutumları Ölçeği

Özet

Ekip Çalışması Tutumları Ölçeği (EÇTÖ), bireylerin ekip çalışmasına yönelik sahip oldukları kritik tutumları ve inançları değerlendirmek amacıyla kullanılan uyarlama bir psikometrik araçtır. Ölçek, özellikle yüksek riskli veya koordinasyon gerektiren profesyonel ortamlarda (genellikle sağlık hizmetleri gibi alanlarda) etkili ekip performansının temelini oluşturan davranışsal ve bilişsel bileşenleri ölçmeyi hedefler. Türkçeye uyarlaması Yardımcı ve arkadaşları tarafından yapılmış olup, 5 ana alt boyutta 24 maddeden oluşmaktadır.

Bu ölçek, bireylerin Ekip Yapısı, Liderlik, Durum İzleme, Karşılıklı Destek ve İletişim gibi temel ekip becerilerine yönelik algılarını ve tutumlarını nicel olarak belirleyerek eğitim ve gelişim ihtiyaçlarının tespit edilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Ölçek, ekip içi etkileşim kalitesini artırmaya yönelik müdahale programlarının etkinliğini değerlendirmek için de kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ekip Çalışması Tutumları Ölçeği, Ekip Çalışması, Liderlik, Durum İzleme, Karşılıklı Destek, Psikometrik Araç, Uyarlama.

Yazarlar

Yardımcı, Figen; Başbakkal, Zehra; Beytut, Dilek; Muslu, Gonca; Ersun, Aysun

[quads id=5]

Amaç

Ekip Çalışması Tutumları Ölçeği’nin temel amacı, ekip üyelerinin başarılı ve güvenli bir ekip çalışması performansı sergilemek için gerekli olan tutumlarını ve farkındalık düzeylerini sistematik olarak ölçmektir. Ölçek, bireylerin ekip içi rollerini, sorumluluklarını ve işbirliği mekanizmalarını nasıl algıladıklarını belirleyerek, ekip performansını olumsuz etkileyebilecek tutumsal eksiklikleri saptamayı amaçlar.

Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin kültürel ve dilsel eşdeğerliğini sağlayarak, Türk popülasyonunda ekip çalışmasına dair tutumların geçerli ve güvenilir bir şekilde değerlendirilmesine olanak tanımıştır. Bu sayede, özellikle sağlık gibi alanlarda ekip içi hataları azaltmaya yönelik eğitim programlarının planlanması için sağlam bir temel oluşturulmuştur.

Yapı

Ekip Çalışması Tutumları Ölçeği (EÇTÖ), ekip performansının beş temel bileşenini kapsayan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu beş alt boyut, ekip içi koordinasyon, bilgi akışı ve destek mekanizmalarının etkinliğini yansıtmaktadır. Ölçek, toplam 24 maddeden oluşmaktadır ve katılımcıların bu maddelere ne ölçüde katıldıkları değerlendirilmektedir.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapılar, etkili ekip yönetiminin ve işbirliğinin kritik unsurlarıdır. Özellikle Durum İzleme boyutu, ekip üyelerinin çevresel ipuçlarını ve potansiyel riskleri ne kadar iyi fark ettiklerini gösterirken, Karşılıklı Destek boyutu ise ekip içinde yardımlaşma ve geri bildirim kültürünün varlığını değerlendirir.

Geçerlik

Ekip Çalışması Tutumları Ölçeği’nin Türkçeye uyarlama çalışmasında (Yardımcı vd., 2012), ölçeğin yapısal ve içerik geçerliliğinin incelendiği varsayılmaktadır. Yapılan psikometrik analizler, ölçeğin orijinal yapısına uygun olarak beş faktörlü bir yapıyı koruduğunu göstermiştir. Bu durum, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı ekip tutumları yapılarını başarılı bir şekilde ölçtüğünü ifade eder.

Ölçeğin geçerliliği, genellikle faktör yüklerinin incelenmesi ve ilgili teorik yapılarla korelasyonlarının değerlendirilmesi yoluyla desteklenmiştir. Uyarlama çalışmasında, ölçek maddelerinin kültürel bağlama uygunluğu dilsel ve kültürel eşdeğerlik çalışmalarıyla sağlanmıştır.

Güvenirlik

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği incelenmiştir. İç tutarlılık, ölçeği oluşturan maddelerin aynı yapıyı ne kadar iyi ölçtüğünü gösteren önemli bir psikometrik özelliktir. Yardımcı ve arkadaşları (2012), ölçeğin genel olarak yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğunu rapor etmişlerdir, bu da ölçeğin tutarlı sonuçlar verdiğini göstermektedir.

Yüksek güvenilirlik katsayıları, ölçeğin farklı durumlarda uygulandığında benzer sonuçlar elde etme yeteneğini pekiştirmektedir. Bu bulgular, ölçeğin ekip çalışması tutumlarını ölçmede stabil ve güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ekip Çalışması Tutumları Ölçeği’nin faktör yapısı, uyarlama çalışmasında keşfedici veya doğrulayıcı faktör analizi teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin orijinal yapısına paralel olarak beş alt boyuttan oluştuğunu doğrulamıştır. Bu alt boyutlar ve madde dağılımları aşağıdaki gibidir:

• Ekip Yapısı: 8 madde
• Liderlik: 6 madde
• Durum İzleme: 5 madde
• Karşılıklı Destek: 3 madde
• İletişim: 2 madde

Bu beş faktörlü yapı, ekip çalışması tutumlarının çok yönlü doğasını temsil etmektedir ve her bir faktör, ekip dinamiklerinin farklı bir yönüne odaklanmaktadır. Faktör analizi, maddelerin ilgili alt boyutlara güçlü bir şekilde yüklendiğini ortaya koyarak yapısal geçerliliği desteklemiştir.

Araç

Test Türü:

Uyarlama (Adaptation)

Format:

Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Diller:

Türkçe, Orijinal dil (Genellikle İngilizce).

Popülasyon Grubu:

Sağlık çalışanları başta olmak üzere, profesyonel ekip ortamlarında çalışan yetişkinler.

Yaş Grubu:

Yetişkinler

Popülasyon Detayları:

Uyarlama çalışması genellikle hemşireler, doktorlar veya diğer hastane personeli gibi sağlık profesyonelleri üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi:

5’li Likert derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanan, toplam 24 maddelik bir envanterdir.

Anahtar Kelimeler

Tutum Ölçeği, Ekip Performansı, Sağlık Hizmetleri, Psikometri, Liderlik, Tutum, Güvenilirlik, Geçerlilik.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar:

Figen Yardımcı

Yazar ORCID Tanımlayıcısı:

Mevcut değil (Kaynakta belirtilmemiştir).

Kurum E-posta Adresleri:

[email protected]

Yazışma Adresi:

Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi, İzmir, Türkiye (Uyarlama çalışması bağlamında)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım:

Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar (Figen Yardımcı) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik amaçlı kullanımlarda genellikle izin alınması tavsiye edilir.

Ücret:

Genellikle akademik araştırmalar için ücretsizdir, ancak ticari veya kurumsal kullanımlar için yazardan izin alınması gerekebilir.

Test Yılı:

Türkçe Uyarlama Çalışması Yılı: 2012

PDF Kaynağı:

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ekip-calismasi-tutumlari-olcegi-toad.pdf

ResearchGate Bağlantısı:

Uyarlama çalışmasına ait makaleye ResearchGate üzerinden erişim sağlanabilir: researchgate.net

Kaynaklar

1. Yardımcı, F., Başbakkal, Z., Beytut, D., Muslu, G. ve Ersun, A. (2012). Ekip Çalışması Tutumları Ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 13(2), 131-137.

[quads id=5]

Ekip Çalışması Tutumları Ölçeği Maddeleri

Ölçek toplam 5 alt boyut ve 24 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme 5’li Likert tipi (1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum) şeklindedir.

• Ekip Yapısı (8 madde): Başarılı olabilmek için, ekip üyeleri diğer ekip üyesi arkadaşlarının işlerini anlamalıdırlar.
• Liderlik (6 madde): Liderler için ekip üyeleri ile bilgi paylaşımı önemlidir.
• Durum İzleme (5 madde): Bireylere önemli durumsal ipuçları için nasıl çevre taraması yapılacağı öğretilebilir.
• Karşılıklı Destek (3 madde): Hasta ve ailelerden hasta bakımı ile ilgili geribildirim istemek önemlidir.
• İletişim (2 madde): (Maddeler kaynakta detaylı verilmemiştir.)