Eğitsel Oyuna Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Eğitsel Oyuna Yönelik Tutum Ölçeği, bireylerin eğitim süreçlerinde kullanılan oyun temelli öğrenme yaklaşımlarına karşı geliştirdikleri tutumları ölçmek amacıyla 2019 yılında Gül Şebnem Altuner Çoban, Emre Bozkurt ve Alper Kan tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, eğitim bilimleri alanında, özellikle öğretmen adaylarının ve öğrencilerin eğitsel oyunların öğrenme üzerindeki potansiyel etkisine dair algılarını ve eğilimlerini sistematik olarak değerlendirmeyi hedefler. Bu geliştirme çalışması, ölçeğin yapısal geçerliğini ve iç tutarlılığını sağlamak için kapsamlı bir psikometrik analiz sürecinden geçmiştir. Ölçek toplam 20 maddeden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Eğitsel Oyun, Tutum Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik, Eğitim Psikolojisi, Öğrenme, Oyunlaştırma.

Yazarlar

Gül Şebnem Altuner Çoban, Emre Bozkurt, Alper Kan.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin eğitim ortamlarında kullanılan oyun temelli öğrenme yaklaşımlarına yönelik tutum düzeylerini güvenilir ve geçerli bir biçimde belirlemektir. Bu araç, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin eğitsel oyunlara ne kadar değer verdiğini, bu oyunları ne ölçüde faydalı bulduğunu ve bunlara katılmaya ne kadar istekli olduğunu anlamalarına yardımcı olur.

Ölçek, özellikle öğretmen yetiştirme programlarında ve pedagojik formasyon süreçlerinde, adayların eğitsel oyunları bir öğretim metodu olarak benimseme eğilimlerini ölçmek için kullanılabilir. Bu sayede, oyunlaştırma (gamification) stratejilerinin eğitim sistemine entegrasyonu konusunda mevcut tutumlar tespit edilebilir ve bu tutumların geliştirilmesine yönelik müdahaleler planlanabilir.

Yapı

Eğitsel Oyuna Yönelik Tutum Ölçeği, sosyal psikolojideki tutum kavramına dayanarak geliştirilmiştir. Tutum, bilişsel (inançlar), duygusal (duygular) ve davranışsal (eylem niyetleri) bileşenlerden oluşan karmaşık bir yapıdır. Bu bağlamda, ölçek eğitsel oyunlara yönelik bu üç temel tutum bileşenini ölçmeyi hedefler. Ölçek, bireyin eğitsel oyunların öğrenmeyi kolaylaştırdığına dair inançlarını ve bu oyunlara karşı hissettiği motivasyonu yansıtan maddeler içerir.

Ölçek, 20 maddeden oluşmaktadır ve genellikle Likert tipi bir derecelendirme formatı kullanılarak uygulanır. Maddeler, eğitsel oyunların pedagojik faydası, eğlence değeri, sosyal etkileşim üzerindeki etkisi ve genel kabul görmüşlüğü gibi farklı yönlerini kapsayacak şekilde tasarlanmıştır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Altuner-Çoban, Bozkurt ve Kan (2019) tarafından yürütülmüştür. Geçerlik, ölçme aracının gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ölçüp ölçmediğini gösteren kritik bir psikometrik özelliktir. Çalışmada yapı geçerliği (construct validity) için muhtemelen Faktör Analizi teknikleri kullanılmıştır.

Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin kuramsal yapıyı desteklediği ve eğitsel oyunlara yönelik tutumu tutarlı bir şekilde ölçtüğü belirlenmiştir. Akademik referansta belirtildiği üzere, geçerlik çalışması ölçeğin Türk kültürüne uygunluğunu ve yapısal bütünlüğünü kanıtlamıştır.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçüm sonuçlarının zaman içinde veya farklı koşullar altında ne kadar tutarlı ve kararlı olduğunu ifade eder. Eğitsel Oyuna Yönelik Tutum Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmeyi içermiştir.

Geliştirme makalesinde, iç tutarlılığı belirlemek amacıyla yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Elde edilen yüksek Cronbach Alfa değeri, 20 maddenin tamamının aynı temel yapıyı (eğitsel oyuna yönelik tutum) ölçme konusunda yüksek bir uyum sergilediğini ve ölçeğin güvenilir sonuçlar ürettiğini göstermiştir.

Faktör Analizi

Tutum ölçeklerinin geliştirilmesinde, maddelerin hangi temel boyutlar altında toplandığını belirlemek için faktör analizi kullanılır. Altuner-Çoban ve arkadaşları tarafından yapılan çalışmada, faktör analizi (muhtemelen Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi) ölçeğin yapısal boyutlarını ortaya çıkarmıştır.

Bu analiz, 20 maddelik ölçeğin teorik olarak beklenen alt boyutlara ayrıldığını doğrulamıştır. Faktör analizi sonuçları, ölçeğin yapı geçerliğine önemli katkı sağlamış ve maddelerin eğitsel oyunlara yönelik tutumun farklı yönlerini (örneğin, pedagojik fayda, motivasyonel değer) ayrıştırabildiğini kanıtlamıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme aşaması tamamlanmış, öz bildirime dayalı psikometrik ölçek.

Format: 20 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme formatı (Likert tipi) orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak tutum ölçeklerinde yaygın olarak 5’li veya 7’li Likert ölçeği kullanılır.

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Öğretmen adayları, eğitim bilimleri öğrencileri ve eğitim süreçlerine dahil olan yetişkinler.

Yaş Grubu: Genellikle üniversite düzeyi ve üzeri yetişkin popülasyon (araştırmanın yapıldığı örnekleme bağlı olarak).

Popülasyon Detayları: Orijinal çalışma, ölçeği eğitim fakültesi öğrencilerinden oluşan bir örneklem üzerinde geliştirmiştir.

Test Metodolojisi: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları tamamlanmış, yapısal analizler ile desteklenmiş, akademik amaçlı bir tutum ölçme aracıdır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Adayları, Geçerlik, Güvenirlik, Öğretim Yöntemleri, Oyunlaştırma, Eğitim Teknolojileri, Yükseköğretim.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar: Gül Şebnem Altuner Çoban).

Yazışma Adresi: Yozgat Bozok Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Sorumlu yazarın kurumu baz alınmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2019 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari olmayan araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar Gül Şebnem Altuner Çoban ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi yukarıda belirtilmiştir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı geliştirme süreci aşağıdaki bağlantılarda mevcuttur. Ölçeğin tam metnine ve maddelerine erişmek için aşağıdaki PDF dosyası indirilebilir:

Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: egitsel-oyuna-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Altuner-Çoban, G.Ş., Bozkurt, E., Kan, A. (2019). The development of an Attitude Scale for Educational Games: The study of validity and reliability. Turkish Studies Educational Sciences, 14(3), 287-302. doi: 10.29228/TurkishStudies.22798. Makale bağlantısı: turkishstudies.net

Eğitsel Oyuna Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek 20 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin tam maddeleri ve derecelendirme yapısı, telif hakları ve kaynak kısıtlılıkları nedeniyle bu alanda listelenmemiştir. Maddelerin orijinal içeriği için lütfen Altuner-Çoban, Bozkurt ve Kan (2019) tarafından yayımlanan makaleye başvurunuz.