Eğitsel Oyun Oynatma Beceri Gözlem Ölçeği

Özet

Eğitsel Oyun Oynatma Beceri Gözlem Ölçeği, Serpil Akçınar tarafından 2018 yılında hazırlanan bir doktora tezi çalışması kapsamında geliştirilmiş sistematik bir gözlem ölçeğidir. Bu ölçek, özellikle beden eğitimi öğretmenlerinin, dersler sırasında eğitsel oyunları planlama, yönetme ve değerlendirme becerilerini objektif kriterlere göre ölçmek amacıyla tasarlanmıştır.

Ölçek, öğretmenlerin oyun oynatma sürecini bütüncül bir yaklaşımla ele alarak, süreci üç ana pedagojik evreye ayırmaktadır: Hazırlık Evresi (5 madde), Oyun Evresi (21 madde) ve Değerlendirme Evresi. Bu yapı, öğretmen yeterliliklerinin detaylı bir analizine olanak sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Eğitsel Oyun Oynatma, Beceri Gözlem, Beden Eğitimi Öğretmenleri, Gözlem Aracı, Uygulama Becerisi, Ölçek Geliştirme, Öğretmen Yeterliliği.

Yazarlar

Serpil Akçınar

Amaç

Ölçeğin temel amacı, beden eğitimi öğretmenlerinin eğitsel oyunları etkili bir şekilde uygulamaya koyma, ders akışını yönetme ve oyunların eğitim amaçlarına ulaşıp ulaşmadığını saptama yeterliliklerini objektif bir şekilde gözlemlemek ve değerlendirmektir. Bu araç, öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarını belirlemek ve eğitim kalitesini artırmaya yönelik geri bildirim sağlamak üzere tasarlanmıştır.

Ölçek, sadece oyunun oynanıp oynanmadığını değil, aynı zamanda oyun öncesi ortam ve malzeme hazırlığından, oyun sırasındaki iletişim ve motivasyon stratejilerine, oyun sonrası pedagojik değerlendirmelere kadar tüm süreci kapsayarak derinlemesine bir analiz sunar.

Yapı

Ölçek, öğretmenlerin eğitsel oyun oynatma becerisi yapısını, oyunun doğal akışına uygun olarak üç temel boyutta (evre) incelemektedir. Bu yapı, toplam 26 maddeden oluşmaktadır ve bir gözlemci tarafından doldurulmak üzere tasarlanmıştır:

  • Hazırlık Evresi: Oyunun başlaması için gerekli olan mekânsal düzenlemeler, malzeme temini ve güvenlik önlemleri gibi ön koşulları içerir. Bu boyut 5 maddeden oluşmaktadır.
  • Oyun Evresi: Öğretmenin kuralları açıklama, oyunu başlatma ve bitirme, öğrencileri yönetme, motivasyon sağlama ve gerektiğinde müdahale etme gibi dinamik uygulama becerilerini kapsar. Bu boyut ölçeğin en kapsamlı kısmı olup 21 maddeden oluşmaktadır.
  • Değerlendirme Evresi: Oyunun sona ermesinin ardından, oyunun amacına uygun bir değerlendirme yapılıp yapılmadığını, öğrencilerden geri bildirim alınıp alınmadığını ve sonuçların pedagojik olarak yorumlanıp yorumlanmadığını ölçer.

Geçerlik

Ölçek, bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş olmasına rağmen, orijinal kaynakta spesifik geçerlik çalışmaları (içerik geçerliği, yapı geçerliği, ölçüt bağımlı geçerlik vb.) detaylı olarak belirtilmemiştir (‘-‘). Genellikle bu tür geliştirme çalışmalarında, alan uzmanlarının görüşleri alınarak içerik geçerliği sağlanmakta ve faktör analizi yoluyla yapı geçerliği test edilmektedir.

Ölçeği kullanacak araştırmacıların, Akçınar (2018) tarafından hazırlanan doktora tezine erişerek geçerlik analizleri ile ilgili ayrıntılı istatistiksel verilere ulaşmaları tavsiye edilmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik değerleri (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı veya gözlemciler arası güvenirlik) orijinal kaynakta açıkça belirtilmemiştir (‘-‘). Gözlem ölçeklerinde özellikle gözlemciler arası güvenirlik (inter-rater reliability) büyük önem taşımaktadır.

Ölçeğin uygulama kalitesini sağlamak için, gözlemcilerin standart bir eğitimden geçirilmesi ve tezin güvenirlik bölümündeki metodolojik adımların takip edilmesi önemlidir.

Faktör Analizi

Ölçek, doğal olarak üç aşamalı bir pedagojik süreci temsil eden üç ana faktör (Hazırlık, Oyun, Değerlendirme) üzerinden yapılandırılmıştır. Toplam 26 maddenin bu üç boyuta dağılımı, ölçeğin kavramsal yapısını oluşturmaktadır.

Bu yapısal dağılım, büyük olasılıkla Keşfedici veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA/KFA) yöntemleri kullanılarak istatistiksel olarak test edilmiş ve doğrulanmıştır. Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin yapı geçerliği hakkında kesin bilgi sağlamaktadır ve tezin metodoloji bölümünde yer almaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental) Tipi Gözlem Ölçeği

Format: Gözlemci tarafından doldurulan, üç evreye ayrılmış çok maddeli derecelendirme formu.

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler (Profesyonel Gözlem Aracı)

Age Group: Yetişkin (Mesleki Yeterlilik Ölçümü)

Population Details: Beden eğitimi öğretmenlerinin eğitsel oyun oynatma becerilerini değerlendirmek amacıyla kullanılmıştır.

Test Methodology: Öğretmenlerin fiili ders uygulamalarının, yapılandırılmış maddeler üzerinden yetkin bir gözlemci tarafından derecelendirilmesi yöntemine dayanır. Derecelendirme formatı (örneğin, Likert tipi veya evet/hayır) orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Spor Pedagojisi, Eğitsel Oyun, Gözlem Aracı, Öğretmen Yeterliliği, Ölçek Geliştirme, İnönü Üniversitesi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Serpil Akçınar (İnönü Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Malatya – Çalışmanın yapıldığı kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2018 yılında Serpil Akçınar tarafından İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanan bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için yazarın izninin alınması tavsiye edilir. İzinler ve ücret bilgisi için yazarın e-posta adresi aracılığıyla iletişime geçilmelidir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şu adresten indirilebilir: egitsel-oyun-oynatma-beceri-gozlem-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Akçınar, S. (2018). Beden eğitimi öğretmenlerinin eğitsel oyun oynatma becerilerinin incelenmesi (Doktora Tezi). İnönü Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Malatya.

Tez Merkezi Linki: tez.yok.gov.tr

Eğitsel Oyun Oynatma Beceri Gözlem Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Hazırlık Evresi 5 Madde
Örnek – Oyun alanı ve malzemeleri uygun şekilde önceden hazırlamış

Oyun Evresi 21 Madde
Örnek- Oyunu başlatan ve bitiren işaretler tanıtılıyor.

Değerlendirme Evresi
Örnek- Değerlendirmeleri oyunun amacına uygun yaptı.

Cite this article

memjavad (2026). Eğitsel Oyun Oynatma Beceri Gözlem Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/egitsel-oyun-oynatma-beceri-gozlem-olcegi/

memjavad. "Eğitsel Oyun Oynatma Beceri Gözlem Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 29 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/egitsel-oyun-oynatma-beceri-gozlem-olcegi/.

memjavad. "Eğitsel Oyun Oynatma Beceri Gözlem Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/egitsel-oyun-oynatma-beceri-gozlem-olcegi/.

memjavad (2026) 'Eğitsel Oyun Oynatma Beceri Gözlem Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/egitsel-oyun-oynatma-beceri-gozlem-olcegi/.

[1] memjavad, "Eğitsel Oyun Oynatma Beceri Gözlem Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.

memjavad. Eğitsel Oyun Oynatma Beceri Gözlem Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF