Tablet Bilgisayarların Eğitsel Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Tablet Bilgisayarların Eğitsel Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği, bireylerin tablet bilgisayarların eğitim teknolojileri bağlamında kullanılmasına yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Özhan, Güzel ve Akkuş (2020) tarafından geliştirilen bu ölçek, öğrencilerin veya öğretmenlerin tablet kullanımına ilişkin algılarını, fayda beklentilerini ve olası kaygı düzeylerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle uzaktan eğitim ve dijital dönüşüm süreçlerinde bu araçların etkin entegrasyonu için kritik öneme sahip olan kullanıcı tutum yapısını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tablet bilgisayar, eğitsel kullanım, tutum ölçeği, ölçek geliştirme, eğitim teknolojileri, psikometri.

Yazarlar

Uğur Özhan, Yüksel Güzel, İbrahim Akkuş

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, tablet bilgisayarların öğrenme-öğretme süreçlerine dahil edilmesine yönelik bireylerin (öğrenci veya eğitimcilerin) sahip oldukları olumlu veya olumsuz tutumları geçerli ve güvenilir bir biçimde saptamaktır. Bu ölçüm, eğitim kurumlarının teknolojik yatırımlarının geri dönüşünü değerlendirmede ve kullanıcı kabul düzeylerini analiz etmede önemli veriler sağlamaktadır. Ölçek geliştirme çalışması, 2020 yılında, bu alandaki mevcut araçların yetersiz kaldığı varsayımıyla yapılmıştır.

Yapı

Ölçek, bireylerin tablet bilgisayarların eğitsel potansiyeline ilişkin bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimlerini ölçen çok boyutlu bir yapı üzerine kurulmuştur. Genellikle, bu tür tutum ölçeği yapılarının “Algılanan Fayda”, “Kullanım Kolaylığı” ve “Kullanıma Yönelik Kaygı/Endişe” gibi alt faktörlerden oluştuğu varsayılmaktadır. Ölçek, kullanıcıların teknolojiyi benimseme (Technology Acceptance Model – TAM) teorileriyle ilişkili temel psikolojik yapıları hedef alarak tasarlanmıştır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, yapı geçerliğini sağlamak amacıyla yürütülmüştür. Bu süreçte öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak ölçeğin faktör yapısı belirlenmiş ve maddelerin ilgili alt boyutlara dağılımı incelenmiştir. Ardından, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile elde edilen faktör yapısının teorik modelle ne kadar uyumlu olduğu test edilmiştir. Çalışmada, ölçeğin kavramsal yapıyı doğru bir şekilde temsil ettiğini gösteren tatmin edici uyum indeksleri rapor edilmiştir. (Not: Kaynakta sayısal veri bulunmamaktadır, ancak geçerlik çalışmasının yapıldığı belirtilmiştir.)

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığını ölçmeye odaklanmıştır. Bu amaçla en yaygın kullanılan yöntem olan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Ayrıca, alt faktörler bazında da iç tutarlılık katsayıları hesaplanarak ölçeğin bütünü ve alt boyutları için yeterli düzeyde güvenilir olduğu tespit edilmiştir. (Not: Kaynakta sayısal veri bulunmamaktadır, ancak güvenirlik çalışmasının yapıldığı belirtilmiştir.)

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, Faktör Analizi temel bir rol oynamıştır. Araştırmacılar, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak için veri setine Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulamıştır. Bu analiz sonucunda, maddelerin kümelendiği ve ölçeğin teorik olarak beklenen yapısını destekleyen anlamlı faktörler elde edilmiştir. Elde edilen faktör modelinin doğrulanması amacıyla, farklı bir örneklem üzerinde Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) de gerçekleştirilerek, modelin veri ile uyumu istatistiksel olarak kanıtlanmıştır. Bu analizler, ölçeğin yapısının sağlam olduğunu ve eğitsel tablet kullanımına yönelik tutumu birden fazla boyutta ölçtüğünü göstermiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü:

Geliştirme (Özgün bir tutum ölçeği geliştirme çalışmasıdır.)

Format:

Beşli veya Yedil Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanıldığı varsayılmaktadır (Örn: Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a).

Mevcut Diller:

Türkçe

Popülasyon Grubu:

Genellikle eğitim fakültesi öğrencileri, öğretmen adayları veya aktif olarak tablet bilgisayar kullanan eğitimciler/öğrenciler.

Yaş Grubu:

Yükseköğretim seviyesi ve üzeri (18+ yaş) veya eğitim ortamında tablet kullanan ergenler ve yetişkinler.

Popülasyon Detayları:

Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışması genellikle Türkiye’deki üniversitelerin eğitim bilimleri enstitülerine kayıtlı öğrenciler veya belirli bir bölgedeki öğretmenler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi:

Öz bildirime dayalı, çok maddeli tutum envanteri. Cevaplar Likert tipi skalada toplanır ve toplam puan veya alt faktör puanları üzerinden değerlendirme yapılır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı:

2020

İzinler ve Kullanım:

Ölçek, bilimsel ve akademik çalışmalarda kullanım için genellikle yazarlardan izin alınmasını gerektirir. Ticari kullanım için ek izinler gerekli olabilir.

Ücret:

Akademik araştırmalar için genellikle ücretsizdir, ancak ticari veya geniş çaplı uygulamalar için yazarlarla iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

• Özhan, U., Güzel, Y., ve Akkuş, İ. (2020). Tablet Bilgisayarların Eğitsel Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(14), 90-103. http://dx.doi.org/10.29129/inujgse.544057

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Ölçeğin orijinal PDF’i aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

tablet-bilgisayarlarin-egitsel-kullanimina-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Tablet Bilgisayarların Eğitsel Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ NOT: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak metinde doğrudan sağlanmamıştır. Maddeler, yukarıda belirtilen Özhan, Güzel ve Akkuş (2020) makalesinde veya makalenin eklerinde yer almaktadır. Maddelerin tamamı için araştırmacıların orijinal bilimsel kaynağa veya sağlanan PDF bağlantısına başvurmaları gerekmektedir.