Sınıf İçi Eğitsel Robotik Eğitim Uygulamalarına Dönük Tutum Ölçeği

Öz

Sınıf İçi Eğitsel Robotik Eğitim Uygulamalarına Dönük Tutum Ölçeği (SİERTEUDTÖ), Hasan Balcı ve Ömer Korkmaz tarafından 2020 yılında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, bireylerin sınıf ortamında gerçekleştirilen eğitsel robotik uygulamalarına yönelik tutumlarını, duyuşsal eğilimlerini ve algılarını ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, toplam 32 maddeden oluşmakta olup, İsteklilik, İşbirliği ve Problem Çözme, ve Olumsuz Bakış olmak üzere üç temel faktörden meydana gelmektedir.

Ölçeğin psikometrik özellikleri, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile yapı geçerliği açısından incelenmiştir. Güvenirlik çalışmaları ise Cronbach Alpha, Sperman Brown formülü ve test-tekrar test yöntemleri kullanılarak yüksek düzeyde iç tutarlılık ve zamana bağlı kararlılık göstermiştir. Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme ile yanıtlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Eğitsel Robotik, Tutum Ölçeği, Sınıf İçi Uygulamalar, Robotik Eğitim, Psikometrik Özellikler, Faktör Analizi, Cronbach Alpha.

Yazarlar

Hasan Balcı, Ömer Korkmaz

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin veya öğretmenlerin sınıf ortamında uygulanan eğitsel robotik faaliyetlerine karşı geliştirdikleri duygusal ve bilişsel eğilimleri (tutumları) geçerli ve güvenilir bir şekilde belirlemektir. Robotik eğitimin yaygınlaşması bağlamında, bu tutumların ölçülmesi, eğitim süreçlerinin başarısını etkileyen önemli duyuşsal değişkenleri ortaya koyar.

SİERTEUDTÖ, özellikle tutumun üç farklı boyutunu (İsteklilik, İşbirliği/Problem Çözme ve Olumsuz Bakış) ayrıştırarak, eğitimcilerin program tasarımlarını ve müdahale stratejilerini bu boyutlara göre optimize etmelerine olanak tanır. Ölçek, robotik eğitimine karşı pozitif motivasyonu ve işbirliği becerilerini destekleyen faktörleri güçlendirmeye yönelik kanıta dayalı kararlar alınmasına yardımcı olmak için tasarlanmıştır.

Yapı

Sınıf İçi Eğitsel Robotik Eğitim Uygulamalarına Dönük Tutum Ölçeği, bireylerin robotik uygulamalara yönelik tutumlarını ölçmek üzere 32 maddeden oluşan çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Bu yapı, tutumun hem pozitif hem de negatif yönlerini kapsamaktadır.

Ölçek, hiyerarşik olarak üç ana faktöre ayrılmaktadır:

• İsteklilik (20 Madde): Bireyin robotik etkinliklere katılmaya ve öğrenmeye ne kadar hevesli olduğunu gösteren en geniş faktördür.
• İşbirliği ve Problem Çözme (7 Madde): Robotik projelerde karşılaşılan teknik ve mantıksal sorunları çözme becerisi ile grup içinde uyumlu çalışma eğilimini kapsar.
• Olumsuz Bakış (5 Madde): Robotik materyallere, sürece veya sonuçlara dair duyulan rahatsızlık, endişe veya hoşnutsuzluk gibi olumsuz duygusal tepkileri ifade eder.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla iki aşamalı bir analiz süreci izlenmiştir. İlk olarak, ölçeğin faktör yapısını keşfetmek için açımlayıcı faktör analizi (AFA) yapılmış ve beklenen üç faktörlü yapının ortaya çıktığı görülmüştür. Ardından, bu yapının teorik modelle uyumunu doğrulamak için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır.

Yapı geçerliği testlerinden sonra, maddelerin ölçme amacına uygunluğunu ve ayırt edicilik gücünü değerlendirmek üzere madde analizleri yapılmıştır. Madde-toplam korelasyonları incelenerek, her bir maddenin ölçeğin bütününe ve ait olduğu faktöre önemli katkı sağladığı ve yüksek düzeyde ayırt edicilik gösterdiği belirlenmiştir.

Güvenirlik

SİERTEUDTÖ’nün güvenirliği, iç tutarlılık ve zamana bağlı kararlılık açısından kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. İç tutarlılık katsayıları, 32 maddelik ölçeğin faktörler bazında tutarlılığını göstermek üzere çeşitli istatistiksel yöntemlerle hesaplanmıştır:

• Cronbach Alpha katsayısı
• İki eş yarı korelasyonu (Split-half reliability)
• Sperman Brown formülü
• Guttmann split-half güvenirlik formülü

Ölçeğin ölçümlerinin zaman içinde ne kadar kararlı kaldığını tespit etmek amacıyla ise test-tekrar test yöntemi kullanılmıştır. İlk uygulamadan sekiz hafta sonra ikinci bir uygulama gerçekleştirilmiş ve elde edilen korelasyonlar, ölçeğin kararlılık seviyesinin yüksek olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, ölçeğin güvenilir ve tutarlı ölçümler sağladığını kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısı, Balcı ve Korkmaz (2020) tarafından yapılan çalışmada, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile belirlenmiştir. AFA sonuçları, ölçeğin toplam 32 maddeden oluşan ve varyansın önemli bir kısmını açıklayan üç faktörlü bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur.

Faktörler ve madde dağılımı şu şekildedir:

1. İsteklilik (20 Madde)
2. İşbirliği ve Problem Çözme (7 Madde)
3. Olumsuz Bakış (5 Madde)

DFA, bu üç faktörlü modelin test edilen örneklem verilerine mükemmel düzeyde uyum sağladığını göstererek, ölçeğin yapısal geçerliğini kesinleştirmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak belirlenen tutum boyutlarını ampirik olarak da doğru bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Ölçek Yapısı

Test Type: Geliştirme (Yeni bir tutum ölçeği geliştirilmiştir)

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme. Yanıtlar: 1: Kesinlikle Katılmıyorum, 5: Kesinlikle Katılıyorum.

Language Available: Türkçe

Population Group: Eğitsel robotik eğitim uygulamalarına katılan veya bu konuda eğitim alan bireyler (Öğretmenler, öğretmen adayları, öğrenciler).

Age Group: Çalışmanın yapıldığı örneklem türüne bağlı olarak değişkenlik gösterir.

Population Details: Detaylı örneklem bilgisi için kaynak makaleye başvurulmalıdır.

Test Methodology: Bireylerin eğitsel robotik uygulamalarına yönelik tutumlarını ölçen öz bildirim ölçeğidir.

Anahtar Kelimeler

Tutum, Robotik, Eğitim Teknolojileri, Psikometri, Güvenirlik, Test-Tekrar Test, Öz Bildirim, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Hasan Balcı (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin geliştirildiği yıl 2020‘dir. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinlerin ve telif haklarının sorumlu yazar Hasan Balcı ile iletişim kurularak alınması gerekmektedir. İletişim e-posta adresi yukarıda belirtilmiştir.

Kaynaklar

Balcı, H., ve Korkmaz, Ö. (2020). Sınıf İçi Eğitsel Robotik Eğitim Uygulamalarına Dönük Tutum Ölçeğinin geliştirilmesi. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 84-99.

Makalenin Dergipark bağlantısı: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: sinif-ici-egitsel-robotik-egitim-uygulamalarina-donuk-tutum-olcegi-toad.pdf

Sınıf İçi Eğitsel Robotik Eğitim Uygulamalarına Dönük Tutum Ölçeği Maddeleri

Ölçek, toplam 32 maddeden oluşmaktadır. Her bir faktörden temsili bir madde aşağıda sunulmuştur:

İsteklilik: 20 madde

• Eğitsel robotlarla ilgili sınıfta etkinlik yapmak isterim.

İşbirliği ve Problem Çözme: 7 madde

• Yaptığım projeleri mantıklı bir şekilde çözmek hoşuma gider.

Olumsuz Bakış: 5 madde

• Eğitsel robotlarda bazı parçaları kullanmaktan hoşlanmam

Not: Kalan maddeler, kaynak makalede detaylı olarak yer almaktadır.