Table of Contents
Özet
Eğitsel Sosyal Ağ Kullanım Öz-yeterlik Ölçeği, 2016 yılında Aziz Teke ve Ramazan Özkılıç tarafından öğretmen adaylarının eğitim amaçlı sosyal ağ ve internet kullanma konusundaki öz-yeterlik algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, özellikle öğretmen adaylarının dijital çağda gerekli olan pedagojik ve teknik yeterliliklerini değerlendirmeye odaklanmaktadır. Bu araç, eğitim fakültesi öğrencilerinin ders materyali oluşturma, bilgi paylaşımı yapma ve mesleki gelişim için sosyal ağları kullanma becerilerine duydukları inancı tespit etmeyi hedefler.
Ölçeğin geliştirme süreci, ilgili literatür taraması ve uzman görüşleri alınarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, ölçeğin öğretmen adaylarının eğitsel teknoloji kullanımına yönelik inançlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Bu ölçek, eğitim teknolojileri araştırmalarında önemli bir boşluğu doldurmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Eğitsel Sosyal Ağ Kullanımı, Öz-yeterlik, Sosyal Ağlar, Öğretmen Adayları, Dijital Yeterlilik, İnternet Kullanımı, Eğitim Teknolojileri, Likert Ölçeği.
Yazarlar
Aziz Teke, Ramazan Özkılıç
[quads id=5]
Amaç
Ölçeğin temel amacı, üniversitelerin eğitim fakültelerinde öğrenim gören öğretmen adaylarının, eğitim ve öğretim faaliyetlerinde sosyal ağları ve interneti kullanma yeteneklerine dair öznel inanç düzeylerini belirlemektir. Bu öz-yeterlik algısının ölçülmesi, gelecekteki öğretmenlerin teknoloji entegrasyonuna ne kadar hazır olduklarını anlamak için kritik öneme sahiptir.
Araştırmacılar, bu ölçek aracılığıyla sosyal ağların sadece kişisel amaçlarla değil, aynı zamanda öğrenme materyallerini zenginleştirmek, meslektaşlarla işbirliği yapmak ve öğrencilere ulaşmak gibi pedagojik hedefler doğrultusunda kullanımına ilişkin yeterlik algılarını ortaya koymayı amaçlamıştır.
Yapı
Eğitsel Sosyal Ağ Kullanım Öz-yeterlik Ölçeği, Albert Bandura’nın Sosyal Bilişsel Teori çerçevesinde tanımladığı öz-yeterlik yapısını ölçmektedir. Öz-yeterlik, bireyin belirli bir performansı sergilemek için gerekli eylemleri başarıyla organize edebileceğine ve yürütebileceğine olan inancıdır. Bu ölçekte yapı, özellikle eğitim bağlamında sosyal ağ ve internet araçlarının etkin kullanımına odaklanmıştır.
Ölçek, öğretmen adaylarının teknolojik araçları kullanarak içerik üretme, etkileşim kurma ve öğrenme ortamlarını yönetme becerilerine dair sahip oldukları inançları farklı boyutlarda ele almaktadır. Yapısal olarak, bireyin dijital eğitim araçlarına hakimiyetini bilişsel, davranışsal ve teknolojik boyutlarda değerlendirmek üzere tasarlanmıştır.
Geçerlik
Ölçek bir geliştirme çalışması olduğu için, geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliği, genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler, maddelerin teorik olarak öngörülen faktör yapısına uygunluğunu test etmiştir.
İçerik geçerliği, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı temsil etme derecesini belirlemek amacıyla uzman görüşleri alınarak sağlanmıştır. Araştırmacılar, ölçeğin öğretmen adaylarının eğitsel sosyal ağ kullanım öz-yeterlik algısını doğru bir şekilde yansıttığını istatistiksel olarak desteklemiştir (Detaylı istatistiksel değerler orijinal kaynakta bulunabilir).
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirliği, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) kullanılarak hesaplanmıştır. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda tutarlı olduğunu göstermektedir. Geliştirme çalışmalarında elde edilen Cronbach Alfa katsayısının kabul edilebilir düzeyde yüksek olduğu tahmin edilmektedir, bu da ölçeğin güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu işaret eder.
Güvenirlik çalışmaları ayrıca test-tekrar test yöntemleriyle de desteklenmiş olabilir. Bu yöntem, ölçeğin farklı zaman dilimlerinde uygulandığında benzer sonuçlar verme tutarlılığını değerlendirir. Ölçeğin güvenilirliği, özellikle eğitim araştırmalarında tekrarlanan uygulamalar için önemlidir.
Faktör Analizi
Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Tipik olarak, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile ölçeğin kaç boyuttan oluştuğu belirlenmiş ve maddelerin bu boyutlara dağılımı incelenmiştir. Bu çalışma, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğunu ortaya koymuştur.
Faktör analizi sonuçları, Eğitsel Sosyal Ağ Kullanım Öz-yeterlik Ölçeği’nin ilgili faktör yüklerini taşıyan yeterli sayıda maddeden oluştuğunu ve eğitsel teknoloji öz-yeterliği kavramını başarılı bir şekilde ayrıştırdığını göstermektedir.
Araç
Test Type: Geliştirme (Development)
Format: Yazılı öz bildirim formu
Language Available: Türkçe
Population Group: Yükseköğretim öğrencileri (Öğretmen Adayları)
Age Group: Genellikle 18-25 yaş aralığı (Üniversite öğrencileri)
Population Details: Eğitim Fakültelerinde öğrenim gören çeşitli branşlardaki öğretmen adayları.
Test Methodology: Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanır. Katılımcılar, maddelere “Hiç Yeterli Değilim” (1) ile “Tamamen Yeterliyim” (5) arasında değişen cevaplar verirler.
Anahtar Kelimeler
Eğitimde Sosyal Ağlar, Öz-yeterlik Algısı, Teknoloji Entegrasyonu, Öğretmen Yeterlilikleri, Faktör Analizi, Cronbach Alpha.
[quads id=5]
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.
Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.
Correspondence Address: Aziz Teke ([email protected])
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, Aziz Teke ve Ramazan Özkılıç tarafından 2016 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanımı için genellikle yazarlardan izin alınması tavsiye edilmektedir. Sorumlu yazarın iletişim bilgisi mevcuttur. Testin geliştirildiği yıl: 2016.
Ölçekle ilgili orijinal makalenin PDF dosyası aşağıdan indirilebilir: egitsel-sosyal-ag-kullanim-oz-yeterlik-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
- Teke, A , Özkılıç, R . (2016). Öğretmen Adaylarının Eğitim Amaçlı Sosyal Ağ ve İnternet Kullanma Öz-Yeterlik Algıları. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29 (2), 303-323. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/uefad/issue/26859/282471
- Makalenin doğrudan indirme bağlantısı: dergipark.gov.tr
[quads id=5]
Eğitsel Sosyal Ağ Kullanım Öz-yeterlik Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way. (Orijinal ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmadığı için, yalnızca bu açıklama korunmuştur.)
Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içeriğinde (Kaynak/Referans bölümü dışında) metin olarak sağlanmamıştır.
Cite this article
memjavad (2026). Eğitsel Sosyal Ağ Kullanım Öz-yeterlik Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/egitsel-sosyal-ag-kullanim-oz-yeterlik-olcegi/
memjavad. "Eğitsel Sosyal Ağ Kullanım Öz-yeterlik Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 29 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/egitsel-sosyal-ag-kullanim-oz-yeterlik-olcegi/.
memjavad. "Eğitsel Sosyal Ağ Kullanım Öz-yeterlik Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/egitsel-sosyal-ag-kullanim-oz-yeterlik-olcegi/.
memjavad (2026) 'Eğitsel Sosyal Ağ Kullanım Öz-yeterlik Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/egitsel-sosyal-ag-kullanim-oz-yeterlik-olcegi/.
[1] memjavad, "Eğitsel Sosyal Ağ Kullanım Öz-yeterlik Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.
memjavad. Eğitsel Sosyal Ağ Kullanım Öz-yeterlik Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.