Eğitsel İnternet Kullanım Özyeterliği İnançları Ölçeği

Özet

Eğitsel İnternet Kullanım Öz-yeterliği İnançları Ölçeği, bireylerin interneti eğitim amaçlı kullanma becerilerine dair sahip oldukları öz yeterlik inançlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş tek boyutlu bir ölçme aracıdır. Özellikle öğrencilerin bilgi kaynaklarına ulaşma, akademik görevleri yerine getirme ve dijital okuryazarlık becerilerini internet ortamında kullanma konusundaki algılanan yeterlilik düzeylerini belirlemeyi hedefler. Ölçek, yüksek düzeyde güvenirlik (Cronbach Alfa=0.96) ve geçerlik kanıtları sunarak, eğitim psikolojisi ve teknoloji destekli öğrenme alanlarında kullanıma uygunluğunu kanıtlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Eğitsel teknoloji, internet kullanımı, öz-yeterlik, dijital yeterlilik, psikometrik, ölçek geliştirme

Yazarlar

İsmail Şahin

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin eğitsel bağlamda interneti kullanma yeteneklerine duydukları inançları, yani öz yeterlik düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu inançlar, öğrencilerin akademik başarılarını ve dijital öğrenme ortamlarına adaptasyonlarını etkileyen kritik bir faktör olarak kabul edilmektedir.

Ölçek, araştırmacılara ve eğitimcilere, öğrencilerin interneti bir öğrenme aracı olarak ne kadar etkili kullanabildiklerini algılama biçimlerini değerlendirme imkanı sunar. Bu sayede, internet destekli eğitim programlarının etkinliği artırılabilir ve öğrencilerin eksik olduğu alanlara yönelik özel müdahaleler planlanabilir.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Ölçek, öz-yeterlik kuramına dayanmaktadır ve “Eğitsel İnternet Kullanım Öz-yeterliği İnançları” yapısını tek bir boyut altında ölçmektedir. Bu yapı, bireyin, internet ortamında akademik bilgi kaynaklarına erişme, bilgiyi işleme, değerlendirme ve öğrenme süreçlerine entegre etme gibi görevleri başarıyla yerine getirebileceğine dair kişisel yargısını ifade eder.

Yapı, öğrencinin sadece teknik internet becerilerine sahip olmasını değil, aynı zamanda bu becerileri öğrenme hedeflerine ulaşmak için etkili ve stratejik bir şekilde kullanma konusundaki kendine olan güvenini de kapsamaktadır. Ölçek 28 maddeden oluşmakta olup, bu geniş kapsamlı inancı ölçmeye odaklanmıştır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Verilerin faktör çözümlemesine uygunluğunu test etmek için Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) katsayısı ve Bartlett Sphericity testi uygulanmıştır.

• Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) Katsayısı: KMO değeri 0.968 olarak hesaplanmıştır. 1’e oldukça yakın olan bu değer, verilerin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermektedir.

• Bartlett Sphericity Testi: Test sonucu 8045.409 (p < .001) olarak bulunmuştur. Bu istatistiksel olarak anlamlı sonuç, değişkenler arasındaki korelasyon matrisinin birim matrisinden farklı olduğunu, dolayısıyla verilerin faktör analizi yapmaya elverişli olduğunu kanıtlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik düzeyi, Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin genel güvenirlik katsayısı oldukça yüksek bulunmuştur.

• Cronbach Alfa Değeri: Tüm ölçek için hesaplanan güvenirlik katsayısı 0.96’dır.

• Değerlendirme: Araştırmalarda kabul edilebilir güvenirlik düzeyi genellikle 0.70 olarak öngörülürken, ölçeğin 0.96’lık değeri, iç tutarlılığının son derece yüksek olduğunu ve ölçme hatasının minimum düzeyde olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçek, yapı geçerliği çalışmalarında ortaya çıkan sonuçlara göre tek boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir.

• Boyut Sayısı: Tek boyut.

• Madde Sayısı: 28 madde.

• Madde Faktör Yükleri: 28 maddenin faktör yükleri 0.526 ile 0.814 arasında değişmektedir. Bu yüksek faktör yükleri, maddelerin ölçülen tek yapıya (Eğitsel İnternet Kullanım Öz-yeterliği) güçlü bir şekilde katkıda bulunduğunu ve ölçeğin yapısal bütünlüğünün sağlam olduğunu göstermektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Özgün bir ölçek geliştirme çalışmasıdır).

Format: 28 maddeden oluşan ve tek boyutlu bir yapıyı ölçen araç.

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Yükseköğretim veya ortaöğretim düzeyinde akademik internet kullanımı olan bireyler).

Yaş Grubu: Akademik çalışmalar yürüten bireyler.

Popülasyon Detayları: Veriler, öğrencilerden toplanmıştır ve örneklem büyüklüğü faktör analizi için yeterli bulunmuştur.

Test Metodolojisi: Beşli Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır (5=Tamamen Yeterliyim – 1=Yetersizim).

Anahtar Kelimeler

Cronbach Alfa, KMO Katsayısı, eğitsel yeterlilik, dijital özgüven, internet tabanlı öğrenme, 5’li Likert

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, İsmail Şahin tarafından geliştirilmiş ve geçerlik/güvenirlik çalışması 2009 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için yazar ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Orijinal makaleye Google Docs üzerinden erişilebilir: docs.google.com.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada mevcuttur: egitsel-internet-kullanim-ozyeterligi-inanclari-olcegi-toad.pdf.

Kaynaklar

Şahin, İ. (2009). Eğitsel İnternet Kullanım Öz-yeterliği İnançları Ölçeğinin geçerliği ve güvenirliği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (21), 461-471.

Ölçek Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Tek boyut ve 28 madde

İnternette, bilgi kaynaklarına ulaşmak için