Eğitim Kurumlarında Kariyer Uygulama Ölçeği

Özet

Eğitim Kurumlarında Kariyer Uygulama Ölçeği, öğretmenlerin eğitim kurumları bağlamında kariyer hedeflerine ilişkin algılarını ve kurumlarındaki kariyer yönetimi uygulamalarını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. 25 maddeden ve üç temel alt boyuttan oluşan bu araç, öğretmenlerin kariyer gelişim süreçlerini etkileyen kurumsal ve kişisel faktörleri sistematik olarak ölçmeyi hedefler. Ölçek, yüksek düzeyde güvenirlik (Cronbach Alpha: 0.95) ve geçerlik kanıtları sunarak, eğitim yönetimi ve örgütsel psikoloji alanlarında kariyer uygulamalarının incelenmesine olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Kurumlarında Kariyer Uygulama Ölçeği, kariyer yönetimi, öğretmen algıları, kariyer hedefleri, örgütsel psikoloji, eğitim yönetimi.

Yazarlar

Burcu Altunışık

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, öğretmenlerin kariyer hedeflerinin, görev yaptıkları eğitim kurumlarındaki kariyer yönetimi uygulamalarına nasıl yansıdığına dair algılarını ölçmektir. Ölçek, öğretmenlerin mesleki gelişimlerini destekleyen veya engelleyen kurumsal süreçleri belirlemeye yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır.

Araç, özellikle eğitim kurumlarının kariyer destek mekanizmalarını, öğretmenlerin kişisel kariyer beklentilerini ve kurumsal amaçlarla beklentilerin ne ölçüde örtüştüğünü tespit etmek için bir değerlendirme çerçevesi sunmaktadır. Bu sayede, eğitim kurumları, personel yönetimi politikalarını öğretmen ihtiyaçlarına göre optimize edebilir.

Yapı

Eğitim Kurumlarında Kariyer Uygulama Ölçeği, 25 maddeden oluşan ve 5’li Likert Ölçeği formatında derecelendirilen çok boyutlu bir yapıdır (1=hiç – 5=tam). Ölçek, öğretmen kariyer uygulamalarını üç ana alt boyutta incelemektedir:

• Kurumsal Amaç ve Beklentiler (9 madde): Bu boyut, kurumun öğretmenlik mesleğine ve öğretmenlerin kariyerine yönelik genel hedeflerini ve statü beklentilerini ölçer. (Örn: Öğretmenlik mesleğinin toplumdaki statüsünü arttırmak)
• Kişisel Amaç ve Beklentiler (12 madde): Bu boyut, öğretmenlerin kendi kariyer hedeflerine ulaşma inançlarını, motivasyonlarını ve mesleki ilerlemeye dair kişisel algılarını kapsar. (Örn: Öğretmenlik mesleğinde kariyer yapmak olanaksızdır.)
• Kariyer Destek (4 madde): Bu boyut, kurum içi veya meslektaşlar arası sağlanan destek mekanizmalarını ve kaynakları değerlendirir. (Örn: Mesleki gelişim planımı uygularken diğer meslektaşlarımdan yardım almak)

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, ölçeğin kavramsal yapısının verilerle uyumlu olduğunu göstermektedir.

Yapılan analizlerde, verilerin faktör analizi için uygunluğunu gösteren Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) katsayısı değeri 0.960 olarak belirlenmiştir. Bu değer, mükemmele yakın bir örneklem yeterliliğine işaret etmektedir. Ayrıca, verilerin çok değişkenli normal dağılımdan gelip gelmediğini test eden Bartlett küresellik testi anlamlı (p < 0.000) bulunmuştur. Bu istatistiksel bulgular, toplanan verilerin faktör analizi uygulaması için oldukça uygun olduğunu ve ölçeğin yapısal geçerliğinin yüksek olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek için Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır. Eğitim Kurumlarında Kariyer Uygulama Ölçeği için elde edilen genel Cronbach Alpha değeri 0.95 olarak rapor edilmiştir.

0.95 gibi oldukça yüksek bir güvenirlik katsayısı, ölçeği oluşturan maddelerin kendi aralarında yüksek bir tutarlılığa sahip olduğunu ve aynı yapıyı ölçme konusunda başarılı olduğunu göstermektedir. Bu yüksek iç tutarlılık, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam ve güvenilir olduğunu teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme sürecinde kullanılan faktör analizi, ölçeğin 25 maddesinin üç temel alt boyutta gruplandığını ortaya koymuştur. Bu üç boyut, Kurumsal Amaç ve Beklentiler, Kişisel Amaç ve Beklentiler ile Kariyer Destek olarak adlandırılmıştır.

Analiz sonuçları, KMO değerinin 0.960 ve Bartlett testinin anlamlı (p < 0.000) çıkmasıyla, verilerin çok iyi düzeyde faktörleştirilebilir olduğunu kanıtlamıştır. Bu bulgular, ölçeğin teorik olarak öngörülen üç faktörlü yapısının ampirik verilerle desteklendiğini göstermektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Development)

Format: 5’li Likert Ölçeği (1=hiç – 5=tam)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler

Yaş Grubu: Veri Yok (Yetişkin Çalışan Popülasyonu)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği

Anahtar Kelimeler

Kariyer yönetimi, eğitim kurumları, öğretmen algıları, faktör analizi, güvenirlik, geçerlik, yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri Yok

Bağlılık E-posta Adresleri: Veri Yok

Yazışma Adresi: Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya (Tez dönemi itibarıyla)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2010 yılında tamamlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri için sorumlu yazar Burcu Altunışık ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Bu ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: egitim-kurumlarinda-kariyer-uygulama-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Altunışık, B. (2010). Öğretmenlerin kariyer hedeflerinin eğitim kurumlarındaki kariyer yönetimi uygulamalarına yansıması üzerine öğretmen algıları (Yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.

Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerindeki bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Eğitim Kurumlarında Kariyer Uygulama Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

25 madde ve 3 alt boyuttan oluşmaktadır.

• Kurumsal Amaç ve Beklentiler (9 m):Öğretmenlik mesleğinin toplumdaki statüsünü arttırmak
• Kişisel Amaç ve Beklentiler (12 m):Öğretmenlik mesleğinde kariyer yapmak olanaksızdır.
• Kariyer Destek (4 m):Mesleki gelişim planımı uygularken diğer meslektaşlarımdan yardım almak