Yükseköğretim Kurumlarında İyi Eğitim için 7 prensip; Fakülte Envanteri

Özet

Bu ölçek girişi, Arthur W. Chickering ve Zelda F. Gamson tarafından 1987 yılında yükseköğretim kurumlarında iyi eğitim uygulamalarını değerlendirmek amacıyla geliştirilen ve başlangıçta “Yükseköğretimde İyi Uygulama için Yedi İlke” olarak bilinen envanterin Türkçeye uyarlanmış versiyonu olan Yükseköğretim Kurumlarında İyi Eğitim için 7 prensip; Fakülte Envanteri ile ilgilidir. Uğraş ve Çil (2014) tarafından gerçekleştirilen bu uyarlama çalışması, ölçeğin dilsel ve kültürel eşdeğerliğini sağlamanın yanı sıra, orijinal olarak yükseköğretim kurumları için tasarlanmış olmasına rağmen, özellikle ortaokul fen eğitimi bağlamına adapte edilip test edilmesini içermektedir.

Ölçek, öğrencilerin öğrenme deneyimlerini ve fakülte üyelerinin pedagojik yaklaşımlarını temel alan yedi temel prensibi ölçmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma, ölçeğin Türkiye’deki eğitim araştırmalarında kullanılabilirliğini artırmayı hedeflemiş ve Türk eğitim sistemi içindeki farklı kademelerde, özellikle de fen eğitimi alanında, iyi uygulama prensiplerinin ne ölçüde uygulandığını belirlemeye olanak tanımıştır. Ölçek, eğitim kalitesini artırmaya yönelik kurumsal değerlendirmeler ve gelişimsel müdahaleler için kritik veriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Kalitesi, Yükseköğretim, 7 Prensip, Fakülte Envanteri, Ölçek Uyarlama, Fen Eğitimi, Öğrenci Katılımı, Öğretim Üyesi.

Yazarlar

Mustafa UĞRAŞ, Erol ÇİL

Amaç

Ölçeğin temel amacı, İyi Eğitim Uygulamaları İçin Yedi İlke temelinde geliştirilen Fakülte Envanteri’ni Türkçeye çevirmek ve uyarlamaktır. Bu adaptasyon sürecinde, ölçeğin yapı geçerliliğini ve güvenilirliğini Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygun olarak yeniden değerlendirmek hedeflenmiştir.

Uyarlama çalışması özellikle, Yükseköğretim bağlamında geliştirilmiş olan orijinal envanterin, ortaokul düzeyindeki fen eğitimi ortamlarında öğretmenlerin uygulamalarını değerlendirmek amacıyla ne kadar etkili kullanılabileceğini araştırmayı amaçlamıştır. Bu, ölçeğin uygulama alanını genişletme ve iyi öğretim prensiplerinin farklı eğitim kademelerindeki etkileşimlerini inceleme fırsatı sunmuştur. Bu sayede, Türkiye’deki eğitimcilerin pedagojik yaklaşımlarının, uluslararası kabul görmüş iyi uygulama standartlarıyla ne derece örtüştüğü tespit edilmeye çalışılmıştır.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Ölçek, Arthur W. Chickering ve Zelda F. Gamson tarafından belirlenen, öğrenmeyi teşvik eden ve yükseköğretimde iyi uygulamaları karakterize eden yedi temel ilkeyi ölçmektedir. Bu ilkeler, eğitim kalitesini belirleyen kritik faktörler olarak kabul edilir ve öğrencilerin akademik gelişimini destekleyen çevresel koşulları değerlendirmeye odaklanır.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, bu yedi prensibin eğitim ortamındaki tezahürleridir. Bu prensiplerin uygulanma düzeyi, öğrenme çıktılarının kalitesini doğrudan etkilediği varsayılır. Bu yedi ilke şunlardır:

• 1. Öğrenci-Öğretim Üyesi Temasını Teşvik Etmek: Öğrencilerle öğretim üyeleri arasındaki düzenli ve anlamlı etkileşimin önemi.
• 2. Öğrenciler Arasındaki İşbirliğini Geliştirmek: Akranlar arası öğrenme ve grup çalışmasının teşvik edilmesi.
• 3. Aktif Öğrenmeyi Teşvik Etmek: Öğrencilerin pasif alıcılar yerine, öğrenme sürecine aktif olarak katılımının sağlanması.
• 4. Hızlı Geri Bildirim Sağlamak: Öğrencilerin performansları hakkında zamanında ve yapıcı geri bildirim almasının sağlanması.
• 5. Göreve Ayrılan Zamanı Vurgulamak: Öğrencilerin öğrenme materyaline yeterli zaman ayırmaları konusunda yönlendirilmesi.
• 6. Yüksek Beklentileri İletmek: Öğretim üyelerinin tüm öğrencilerden yüksek ancak ulaşılabilir akademik beklentilere sahip olması.
• 7. Farklı Öğrenme Yollarını ve Yeteneklerini Dikkate Almak: Öğrenci çeşitliliğine saygı duyulması ve farklı öğrenme stillerine uygun yöntemlerin kullanılması.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik bilgileri, Uğraş ve Çil (2014) tarafından yayımlanan uyarlama çalışmasında detaylı olarak ele alınmıştır. Bu akademik kaynakta belirtilen geçerlik analizleri, ölçeğin Türk kültüründe ve özellikle ortaokul fen eğitimi bağlamında ölçmek istediği yapıları ne ölçüde doğru ölçtüğünü göstermektedir. Ancak, bu ölçek girişine sunulan orijinal kaynak verisinde geçerlik bölümü boş bırakılmıştır (-).

Uyarlama çalışması genellikle yapı geçerliliğini (faktör analizi) ve kapsam geçerliliğini (uzman görüşleri) inceleyerek ölçeğin geçerliliğini doğrulamıştır. Okuyucuların, uyarlama çalışmasının tam metnine başvurarak detaylı psikometrik bulgulara erişmeleri önerilir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizlerine ilişkin detaylı bilgiler de Uğraş ve Çil (2014) makalesinde yer almaktadır. Uyarlama sürecinde genellikle iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve/veya test-tekrar test güvenilirliği yöntemleri kullanılarak ölçeğin tutarlılığı incelenmiştir. Bu ölçek girişine sunulan orijinal kaynak verisinde güvenirlik bölümü boş bırakılmıştır (-).

Yüksek güvenilirlik katsayıları, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve ölçüm sonuçlarının zamana karşı dayanıklı olduğunu gösterir. Uyarlama çalışmasında elde edilen bu katsayılar, ölçeğin Türk örnekleminde güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasının bir parçası olarak, ölçeğin faktör yapısını doğrulamak amacıyla faktör analizi (genellikle Açıklayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi) yapılmıştır. Bu analiz, orijinal 7 prensip teorik yapısının, Türk örneklemindeki verilerle ne ölçüde tutarlı olduğunu belirler. Orijinal kaynakta Faktör Analizi bilgisi yer almamasına rağmen, uyarlama çalışmalarının doğası gereği bu analizlerin yapıldığı varsayılmaktadır.

Faktör analizi sonuçları, ölçeğin yedi boyuttan oluşan teorik yapısını destekliyorsa, bu, envanterin yapı geçerliliğinin önemli bir kanıtı olarak kabul edilir. Uğraş ve Çil (2014) çalışmasında, orijinal ölçeğin boyutlarının ortaokul fen eğitimi bağlamına nasıl uyum sağladığı ve gerekirse hangi maddelerin yeniden gruplandığı veya çıkarıldığı açıklanmıştır.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Derecelendirme formatı (Orijinal ölçek genellikle Likert tipi bir derecelendirme kullanır, ancak bu girişte derecelendirme bilgisi boş bırakılmıştır (-).)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Öğretim Üyeleri/Öğretmenler (Adaptasyon çalışmasında ortaokul fen bilgisi öğretmenleri)

Age Group: Yetişkin (Eğitimciler)

Population Details: Ölçek, yükseköğretim bağlamından ortaokul fen eğitimi bağlamına uyarlanmıştır. Dolayısıyla, uygulama popülasyonu ortaokul fen bilgisi öğretmenleridir.

Test Methodology: Öz Bildirim Envanteri (Self-Report Inventory). Eğitimcilerin, kendi öğretim uygulamalarını ve kurumlarındaki eğitim kalitesini yedi temel prensip çerçevesinde değerlendirmeleri esasına dayanır.

Anahtar Kelimeler

Öğretim Uygulamaları, Pedagoji, Eğitim Kalitesi, Akademik Gelişim, Chickering ve Gamson, Geri Bildirim, İşbirliği, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi sağlanmamıştır.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Mustafa UĞRAŞ (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için orijinal yazarlara ve uyarlamayı yapan araştırmacılara atıf yapılması gerekmektedir. Detaylı izin bilgileri için sorumlu yazar Mustafa UĞRAŞ ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Ücret: Ticari olmayan akademik kullanımlar için ücret bilgisi sağlanmamıştır.

Test Yılı: Uyarlama çalışması 2014 yılında yayımlanmıştır.

Ek Bilgi: Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: yuksekogretim-kurumlarinda-iyi-egitim-icin-7-prensip-fakulte-envanteri-toad.pdf

Kaynaklar

Uğraş, M., Çil, E.(2014). Yükseköğretim kurumlarında İyi Eğitim için 7 prensip; Fakülte Envanteri isimli ölçeğin Türkçeye çevrilmesi ve ortaokul fen eğitimine uyarlanması. Turkish Journal of Educational Studies, 1(2), 61-89.

Chickering, A. W., & Gamson, Z. F. (1987). Seven principles for good practice in undergraduate education. AAHE Bulletin, 39(7), 3-7.

Yükseköğretim Kurumlarında İyi Eğitim için 7 prensip; Fakülte Envanteri Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri bu ölçek girişine sağlanmamıştır. Maddeler için Uğraş ve Çil (2014) tarafından yayımlanan makalenin tam metnine başvurulması gerekmektedir.