e-Öğrenme Stilleri Ölçeği

Özet

Bu ölçek, bireylerin elektronik ortamlar bağlamındaki öğrenme stillerini belirlemek amacıyla Y. Gülbahar ve A. Alper (2014) tarafından geliştirilmiş özgün bir araçtır. Ölçek, e-öğrenme süreçlerinde öğrencilerin sergilediği farklı yaklaşımları ölçmek üzere tasarlanmıştır. Toplamda 7 alt boyut ve 38 maddeden oluşmaktadır. Kullanılan derecelendirme sistemi 5’li Likert tipi bir ölçektir. Ölçek, çevrimiçi eğitim materyallerinin öğrencilerin bireysel ihtiyaçlarına göre kişiselleştirilmesi için zemin hazırlar.

Anahtar Kelimeler

E-Öğrenme, Öğrenme Stilleri, Ölçek Geliştirme, Elektronik Ortamlar, Çevrimiçi Öğrenme, Psikometri, Dijital Eğitim.

Yazarlar

Yavuz Gülbahar, Ayfer Alper.

Amaç

e-Öğrenme Stilleri Ölçeği’nin geliştirilmesindeki temel amaç, bireylerin çevrimiçi ve elektronik eğitim ortamlarında kullandıkları veya tercih ettikleri özgün öğrenme stillerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Geleneksel öğrenme stilleri envanterlerinin dijital öğrenme bağlamındaki dinamiklere olan yetersizliğini gidermeyi hedeflemiştir. Ölçek bu sayede, öğrencilerin bireysel öğrenme tercihlerine göre daha etkili, uyarlanabilir ve kişiselleştirilmiş e-öğrenme ortamları tasarlanmasına olanak sağlamak için kritik veriler sunar.

Yapı

Ölçeğin ölçtüğü psikolojik yapı, bireyin elektronik ve dijital ortamlarda bilgiyi nasıl algıladığı, işlediği ve depoladığına dair kalıcı tercihleri ifade eden e-öğrenme stilleridir. Bu yapı, öğrencilerin teknoloji destekli öğrenme deneyimlerinde etkileşim kurma biçimlerini kapsayan 7 farklı birincil alt boyut aracılığıyla kavramsallaştırılmıştır.

Ölçek, öğrenme stillerini tek bir genel puan yerine, spesifik öğrenme eğilimlerini temsil eden yedi ayrı faktör üzerinden değerlendirerek detaylı bir profil sunar. Bu faktörler, öğrencilerin multimedya materyallere, grup çalışmalarına veya bireysel çalışmaya olan yatkınlıklarını saptayarak pedagojik yaklaşımların adaptasyonuna rehberlik eder.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışmasında (Gülbahar & Alper, 2014), yapı geçerliğini saptamak amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda ölçeğin teorik olarak öngörülen 7 faktörlü yapısının ampirik olarak doğrulandığı belirtilmiştir. Yapılan analizler, maddelerin ilgili faktörlere yüksek yükler verdiğini ve ölçeğin yapı geçerliğinin sağlandığını göstermiştir.

Ayrıca, madde-toplam korelasyonları ve diğer geçerlik göstergeleri de incelenmiş olup, ölçeğin e-öğrenme stilleri yapısını ölçme konusunda yeterli düzeyde geçerli olduğu sonucuna varılmıştır. Detaylı geçerlik katsayıları ve analiz sonuçları için orijinal akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

e-Öğrenme Stilleri Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek üzere yapılmıştır. Geliştirme çalışmasında, ölçeğin genel olarak yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğu Cronbach Alfa katsayısı ile gösterilmiştir. Yüksek güvenirlik katsayısı, maddelerin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü işaret eder.

Her bir alt boyutun ayrı ayrı güvenirlik katsayılarının da kabul edilebilir düzeyde olduğu rapor edilmiştir. Bu durum, alt boyutların kendi içlerinde homojen olduğunu ve ölçülen öğrenme stillerinin kararlı olduğunu göstermektedir. Güvenirlik çalışmalarının detayları, ilgili makalenin metodoloji bölümünde sunulmuştur.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla uygulanan Faktör Analizi, ölçeğin 38 madde ile 7 faktörlü bir yapı sergilediğini ortaya koymuştur. Bu faktörler, çevrimiçi öğrenme ortamlarında bireylerin bilgi edinme ve işleme süreçlerinde farklılaşan tercih ve eğilimlerini temsil etmektedir.

Ölçekte tanımlanan 7 alt boyut ve temsil ettikleri öğrenme eğilimleri aşağıda listelenmiştir:

• Görsel-İşitsel Öğrenme: Öğrenme sürecinde multimedya kaynaklarını, videoları ve sesli anlatımları tercih etme eğilimi.
• Sözel Öğrenme: Yazılı metinler, açıklamalar, fıkra ve hikâyeler gibi dil temelli materyaller yoluyla öğrenmeye yatkınlık.
• Aktif Öğrenme: Yaparak, deneyerek, uygulama yaparak ve fiziksel veya zihinsel olarak katılım gerektiren etkinliklerle öğrenmeyi tercih etme.
• Sosyal Öğrenme: Grup çalışması, işbirliği, çevrimiçi tartışmalar ve sosyal etkileşim yoluyla bilgi edinme eğilimi.
• Bağımsız Öğrenme: Dış yönlendirmeye minimum düzeyde ihtiyaç duyarak, kendi hızında ve kendi belirlediği yöntemlerle bireysel çalışmayı tercih etme.
• Mantıksal Öğrenme: Hesaplama, analiz etme, problem çözme ve sistematik düşünme gerektiren süreçlerle öğrenmeye odaklanma.
• Sezgisel Öğrenme: En iyi “duygularla ilişkilendirerek” veya içgüdüsel çıkarımlar yaparak öğrenmeyi tercih etme.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Yeni bir bağlam olan e-öğrenme stillerini ölçmek üzere tasarlanmıştır)

Format: Toplam 38 madde ve 7 alt boyuttan oluşan, öz bildirim temelli psikometrik bir ölçektir.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yükseköğretim düzeyindeki öğrenciler ve elektronik öğrenme ortamlarını aktif olarak kullanan yetişkinler.

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri (Yetişkin).

Popülasyon Detayları: Ölçek, üniversite düzeyindeki öğrencilerin çevrimiçi öğrenme deneyimleri dikkate alınarak geliştirilmiş ve geçerlik/güvenirlik çalışmaları bu popülasyon üzerinde yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Beşli Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır. Katılımcılar, kendilerine en uygun seçeneği işaretler:

1. Hemen hemen her zaman
2. Sık Sık
3. Zaman zaman
4. Nadiren
5. Hemen hemen hiçbir zaman

Anahtar Kelimeler

Dijital Eğitim, Öğrenme Biçimleri, Psikometrik Ölçek, Görsel Öğrenme, Sosyal Öğrenme, Faktör Yapısı, Eğitim Teknolojileri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Ayfer Alper (Sorumlu Yazar): [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

e-Öğrenme Stilleri Ölçeği, 2014 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik araştırmalar veya ticari amaçlarla kullanımı için gerekli izinler ve ücretlendirme koşulları hakkında bilgi almak üzere sorumlu yazar Ayfer Alper ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Ölçeğin tam metnine ve detaylı geliştirme raporuna ilişkin orijinal makaleye TED Eğitim ve Bilim dergisi üzerinden erişim sağlanabilir.

Kaynaklar

1. Gülbahar, Y. ve Alper, A. (2014). Elektronik Ortamlar için e-Öğrenme Stilleri Ölçeğinin geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim, 39(171), 421-435.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: e-ogrenme-stilleri-olceg-toad.pdf

e-Öğrenme Stilleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek 7 alt boyut ve 38 maddeden oluşmaktadır. Aşağıda her alt boyutu temsil eden örnek maddeler verilmiştir:

• Görsel-İşitsel Öğrenme (m 1): İnsanların farklı deneyimlerine ilişkin paylaşımlarını dinlemekten çok hoşlanırım
• Sözel Öğrenme (m 11): Fıkra ve hikâye anlatmayı çok severim.
• Aktif Öğrenme (m 16): Yolda, çalışırken veya işte müzik dinlemekten çok hoşlanırım
• Sosyal Öğrenme (m 25): Grup çalışması gerektiren etkinlikleri ve projeleri daha çok tercih ederim
• Bağımsız Öğrenme (m 29): Yönlendirilmiş olarak bağımsız çalışmayı tercih ederim
• Mantıksal Öğrenme (m 33): Hesaplama gerektiren işlemlerle uğraşmayı severim
• Sezgisel Öğrenme (m 35): En iyi “duygularımla ilişkilendirerek” öğrenirim