e-Öğrenme Sürecine İlişkin Hazır Bulunuşluk ve Beklenti Ölçeği

Özet

e-Öğrenme Sürecine İlişkin Hazır Bulunuşluk ve Beklenti Ölçeği, uzaktan e-öğrenme ortamlarında yer alan katılımcıların bu sürece yönelik hem psikolojik hem de teknolojik hazır bulunuşluk düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş özgün bir psikometrik araçtır. Ayrıca, ölçek katılımcıların e-öğrenme deneyimlerinden kaynaklanan genel memnuniyet ve beklenti düzeylerini de kapsamaktadır.

Ölçek, Y. Gülbahar tarafından 2012 yılında geliştirilmiş olup, çevrimiçi eğitim sistemlerinin etkinliğini ve kullanıcı odaklılığını değerlendirmede önemli bir rol üstlenmektedir. Bu geliştirme çalışması, uzaktan eğitim süreçlerinin başarısını artırmaya yönelik akademik çalışmalara sağlam bir temel sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

E-öğrenme, Hazır bulunuşluk, Memnuniyet, Uzaktan eğitim, Ölçek geliştirme, Psikometri, Eğitim teknolojileri.

Yazarlar

Yasemin Gülbahar

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin e-öğrenme ortamlarına katılım öncesindeki bilişsel, teknolojik ve davranışsal hazır bulunuşluk düzeylerini belirlemek ve bu süreçten elde ettikleri memnuniyet düzeylerini nicel olarak ölçmektir. Bu bağlamda ölçek, katılımcıların öğrenme materyallerine, sistem arayüzlerine ve etkileşim kalitesine yönelik algılarını değerlendirir.

Elde edilen veriler, eğitim kurumlarının sunduğu çevrimiçi öğrenme materyallerini, destek hizmetlerini ve genel sistem kalitesini katılımcıların gerçek ihtiyaçlarına göre optimize etmesine olanak tanır. Ölçek, özellikle üniversite düzeyinde uzaktan eğitim programlarının kalitesini değerlendirmede kritik bir araç olarak kullanılmaktadır.

Yapı

Ölçek, katılımcıların hazır bulunuşluk (teknolojik yeterlilik, motivasyon, özyeterlik, zaman yönetimi) ve e-öğrenme deneyimi sonrası memnuniyet (sistem kalitesi, içerik zenginliği ve eğitmen/akran etkileşimi) olmak üzere e-öğrenme başarısını etkileyen birden fazla psikolojik yapıyı ölçmek üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin çok boyutlu yapısı, e-öğrenme sürecinin karmaşıklığını yansıtmaktadır.

Ölçek, bu yapıları 5’li Likert Tipi derecelendirme formatı aracılığıyla ölçerek, bireylerin her bir maddeye ne düzeyde katıldığını veya katılmadığını belirler. Bu, hem bireysel hem de kurumsal düzeyde gelişim alanlarının tespit edilmesine yardımcı olur.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerliği, modelin teorik yapıyı ne ölçüde yansıttığını belirlemek amacıyla güçlü istatistiksel yöntemlerle test edilmiştir. Bu kapsamda, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır.

DFA sonuçları, geliştirilen modelin veriyle uyumunu test etmek için çeşitli uyum indekslerinin (örneğin, Ki-kare/serbestlik derecesi oranı, RMSEA, CFI, TLI) incelenmesiyle desteklenmiştir. Elde edilen uyum indeksleri, ölçeğin boyutlarının teorik olarak beklenen yapıyı doğruladığını ve ölçeğin geçerli bir ölçüm aracı olduğunu göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığı ve güvenilirliği yüksek düzeydedir. Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin tamamına ait Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0,97 olarak bulunmuştur.

Bu son derece yüksek katsayı, ölçek maddelerinin kendi aralarında yüksek bir korelasyona sahip olduğunu ve aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır. 0,97 değeri, ölçeğin psikometrik açıdan mükemmel düzeyde güvenilirliğe sahip olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme çalışması, öncelikle madde seçimi ve boyut belirlenmesi aşamalarını içermiştir. Ardından, ölçeğin nihai yapısının teorik beklentilerle örtüşüp örtüşmediğini kesinleştirmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

DFA, ölçeğin çok boyutlu yapısını desteklemiş ve her bir faktörün (boyutun) ilgili maddelerle güçlü ve anlamlı ilişkiler sergilediğini ortaya koymuştur. Bu analiz, ölçeğin yapısal bütünlüğünü ve bilimsel dayanıklılığını sağlamıştır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme (Kesinlikle Katılıyorum – Kesinlikle Katılmıyorum)

Language Available: Türkçe

Population Group: Üniversite Öğrencileri ve Uzaktan Eğitim Katılımcıları

Age Group: Yetişkin (18 yaş ve üzeri)

Population Details: Çalışma genellikle yükseköğretim kurumlarında e-öğrenme veya karma öğrenme sistemlerini kullanan öğrenciler üzerinde yürütülmüştür.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği

Anahtar Kelimeler

E-learning readiness, Online education, Cronbach Alfa, Uzaktan eğitim, Öğrenci memnuniyeti, Eğitim teknolojileri, Yapı geçerliği.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Mevcut Değil

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Makalede Belirtilmemiştir (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek 2012 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlı kullanımı için gerekli izinlerin sorumlu yazar Yasemin Gülbahar ile doğrudan iletişime geçilerek alınması tavsiye edilmektedir. Ölçeğin kullanım ücretine dair bilgi makalede belirtilmemiştir.

Kaynaklar

Gülbahar, Y. (2012). E-öğrenme ortamlarında katılımcıların hazır bulunuşluk ve memnuniyet düzeylerinin ölçülmesi için ölçek geliştirme çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 45(2), 119-137.

Makalenin orijinaline buradan ulaşılabilir: dergiler.ankara.edu.tr.

Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: e-ogrenme-surecine-iliskin-hazir-bulunusluk-ve-beklenti-olcegi-toad.pdf.

e-Öğrenme Sürecine İlişkin Hazır Bulunuşluk ve Beklenti Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, kaynak makalede tam metin olarak yayımlanmıştır ancak bu veri setinde sağlanmamıştır. Ölçek maddelerine erişim için yukarıda belirtilen akademik kaynağa başvurulması gerekmektedir.