Algısal Öğrenme Stilleri Ölçeği

Öz

Algısal Öğrenme Stilleri Ölçeği (AÖSÖ), Fatih Önder tarafından 2012 yılında doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçek, öğrencilerin öğrenme süreçlerinde kullandıkları baskın algısal öğrenme stilleri (öğrenme stilleri) olan görsel, işitsel ve hareketsel (kinestetik) stilleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Toplam 15 maddeden ve üç alt faktörden oluşan AÖSÖ, özellikle fen ve matematik eğitimi alanında öğrenim gören üniversite öğrencilerinin öğrenme tercihlerini saptamak ve bu tercihler ile akademik başarı arasındaki ilişkiyi incelemek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, 5’li Likert Ölçeği (Likert Ölçeği) formatında cevaplanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Algısal öğrenme, öğrenme stilleri, görsel öğrenme, işitsel öğrenme, hareketsel öğrenme, Likert Ölçeği, faktör analizi, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Fatih Önder

[quads id=5]

Amaç

Algısal Öğrenme Stilleri Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin akademik öğrenme ortamlarında bilgiyi nasıl algıladıklarını ve işlediklerini belirleyen baskın algısal öğrenme stilleri (görsel, işitsel ve hareketsel) hakkında nicel veri sağlamaktır. Bu ölçek, özellikle işbirlikli öğrenme gruplarında öğrencilerin öğrenme stillerinin fizik dersi başarısı ve hatırda tutma düzeyi üzerindeki etkilerini analiz etmek için geliştirilmiştir.

Ölçek, eğitimcilerin ve araştırmacıların öğrencilerin bireysel öğrenme tercihlerini anlamalarına yardımcı olarak, öğretim stratejilerinin bu tercihlere uygun olarak düzenlenmesine olanak tanır. Böylece, öğrenme verimliliğinin artırılması ve akademik başarının desteklenmesi hedeflenmektedir.

Yapı

AÖSÖ, öğrenmenin algısal temellerini ölçen üç boyutlu bir yapı üzerine kurulmuştur. Bu üç boyut, öğrenicilerin bilgiyi almayı ve işlemeyi tercih ettikleri temel duyusal kanalları temsil eder. Ölçek, öğrencilerin bilinçli veya bilinçsizce kullandıkları Öğrenme Stilleri (Link 2) sistemini yansıtmaktadır.

Ölçek, toplam 15 madde ile üç temel alt faktörden oluşmaktadır:

• Görsel Öğrenme: Şekiller, diyagramlar, yazılı metinler ve gözlem yoluyla öğrenmeyi tercih eden eğilimleri ölçer. (5 madde)
• İşitsel Öğrenme: Sözel açıklamalar, tartışmalar, ders anlatımları ve sesli materyaller aracılığıyla öğrenmeyi tercih eden eğilimleri ölçer. (5 madde)
• Hareketsel (Kinestetik) Öğrenme: Deneyimleyerek, yaparak, dokunarak ve fiziksel aktivite yoluyla öğrenmeyi tercih eden eğilimleri ölçer. (5 madde)

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) (Link 2) kullanılarak test edilmiştir. Başlangıçta üç faktörlü yapı için yapılan testte uyum indeksleri şu şekilde belirlenmiştir: χ²=191.91, sd=87, χ²/sd=2.2, TLI=.89, CFI=.91 ve RMSEA=.07. Bu değerler, modelin kabul edilebilir düzeyde uyum sağladığını göstermekle birlikte, iyileştirme potansiyeli taşımıştır.

Analizler sonucunda, 4. ve 11. maddelerin hata varyanslarının ilişkili olduğu tespit edilmiş ve bu ilişki modelde tanımlanmıştır. Yapılan bu düzeltme sonrasında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) (Link 3) tekrar uygulanmıştır. Güncellenmiş model için uyum indeksleri önemli ölçüde iyileşmiştir: χ²=174.283, sd=86, χ²/sd=2.0, TLI=.91, CFI=.92 ve RMSEA=.06. Bu son bulgular, AÖSÖ için belirlenen üç faktörlü yapının veri seti ile yüksek düzeyde uyum gösterdiğini ve ölçeğin yapı geçerliğinin yeterli olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

AÖSÖ’nün güvenirlik çalışması, Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesinde öğrenim gören toplam 351 öğrenci (Fizik Öğretmenliği n=100, Fen Bilgisi Öğretmenliği n=81, İlköğretim Matematik Öğretmenliği n=170) üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Uygulama sonucunda elde edilen veriler kullanılarak ölçeğin faktör çözümlemesi yapılmış ve iç tutarlılık katsayıları olan Cronbach Alpha (Cronbach Alpha) değerleri hesaplanmıştır. Güvenirlik çalışması, ölçeğin alt boyutlarının tutarlı ve kararlı ölçümler sağladığını göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme sürecinde, açımlayıcı faktör analizi (AFA) ile belirlenen üç faktörlü yapının, toplanan veri seti üzerindeki uygunluğu Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) (Link 4) ile test edilmiştir. DFA, ölçek maddelerinin kuramsal olarak beklenen üç alt boyutu (Görsel, İşitsel, Hareketsel) ne ölçüde temsil ettiğini istatistiksel olarak doğrulamıştır.

Modelin uyum indeksleri (χ²/sd, TLI, CFI, RMSEA) incelenmiş ve modelin veri ile uyumunu artırmak amacıyla bazı hata varyansları ilişkilendirilmiştir. Elde edilen nihai uyum indeksleri (χ²/sd=2.0, CFI=.92, RMSEA=.06) mükemmel ve kabul edilebilir uyum sınırları içerisinde yer almaktadır, bu da üç faktörlü yapının sağlam olduğunu göstermektedir.

Araç

Test Tipi: Geliştirme (Yeni bir ölçek geliştirme çalışmasıdır)

Format: 15 maddelik, üç alt faktörlü öz bildirim ölçeği

Dil Durumu: Türkçe

Hedef Kitle: Üniversite öğrencileri (Öğretmenlik programları)

Yaş Grubu: Genç yetişkinler (Üniversite öğrencileri)

Popülasyon Detayları: Buca Eğitim Fakültesi öğrencileri (Fizik, Fen Bilgisi, İlköğretim Matematik Öğretmenliği bölümleri), N=351.

Test Metodolojisi: 5’li Likert Ölçeği (Likert Ölçeği) (1= kesinlikle katılmıyorum – 5= tamamen katılıyorum) kullanılarak puanlama yapılmaktadır. Yüksek puanlar ilgili öğrenme stilinin baskın olduğunu gösterir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim araştırmaları, yapı geçerliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) (Link 5), Cronbach Alpha (Link 2), algısal tercihler, doktora tezi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir (2012 tezi itibarıyla).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Fatih Önder’in 2012 yılında tamamladığı doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve telif hakları için doğrudan sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi yukarıda belirtilmiştir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir:

algisal-ogrenme-stilleri-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Önder, F. (2012). İşbirlikli gruplarda öğrenme stillerinin fizik dersi başarısı ile hatırda tutma düzeyine etkisinin incelenmesi (Doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.

Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerindeki bağlantısı: tez.yok.gov.tr

[quads id=5]

Algısal Öğrenme Stilleri Ölçeği Maddeleri

AÖSÖ toplam 3 alt faktör ve 15 maddeden oluşmaktadır.

• Görsel öğrenme (5 madde): Şekil bulunmayan problemleri anlamakta zorlanırım.
• İşitsel öğrenme (5 madde): Bir problemini anlamam için sözel olarak duymam yeterli olur.
• Hareketsel öğrenme (5 madde): Bana görev verilmemiş olsa da deney düzeneğini kurmak için hemen harekete geçerim.