E-öğrenme İçerik Geliştirme Araçlarına Yönelik İnanç Ölçeği

Özet

E-öğrenme İçerik Geliştirme Araçlarına Yönelik İnanç Ölçeği, Ahmet Uğur Biçer tarafından 2019 yılında yürütülen bir Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirilmiştir. Bu ölçek, bireylerin E-öğrenme materyalleri oluşturmak için kullanılan yazılım ve araçlara yönelik sahip oldukları inançları, tutumları ve algılanan yeterlik düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları titizlikle yürütülerek, eğitim teknolojileri alanında çalışan veya bu araçları kullanan kişilerin psikolojik yapılarını değerlendirmede kullanılabilecek sağlam bir psikometrik araç sunulması hedeflenmiştir.

Ölçek, özellikle eğitim bilimleri, bilgisayar ve öğretim teknolojileri eğitimi (BÖTE) alanlarında, içerik geliştirme süreçlerine katılan akademisyenler, öğrenciler ve profesyonellerin teknolojiye yönelik kabullerini ve engellerini anlamak için kritik bir öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

E-öğrenme, İçerik Geliştirme, İnanç Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Eğitim Teknolojileri, Marmara Üniversitesi, Psikometrik.

Yazarlar

Ahmet Uğur Biçer

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin e-öğrenme ortamlarında kullanılacak dijital içerikleri hazırlarken faydalandıkları araçlara karşı geliştirdikleri bilişsel ve duygusal inançları sistematik olarak ölçmektir. Geliştirilen bu araç sayesinde, kullanıcıların içerik geliştirme araçlarını ne ölçüde benimseyip kullandıkları, bu araçların kullanım kolaylığına ve etkinliğine ne kadar inandıkları tespit edilebilmektedir.

Eğitim teknolojileri alanında, kullanıcı inançlarının teknoloji kabulünü ve nihayetinde kullanım başarısını doğrudan etkilediği bilinmektedir. Dolayısıyla ölçek, eğitim kurumlarının teknoloji yatırım kararlarını destekleyecek ve kullanıcıların eğitim ihtiyaçlarına yönelik spesifik müdahaleler geliştirmeye yardımcı olacak veriler sağlamayı amaçlamaktadır.

Yapı

E-öğrenme İçerik Geliştirme Araçlarına Yönelik İnanç Ölçeği, genellikle teknoloji kabul modellerinden (örneğin, Teknoloji Kabul Modeli – TAM) esinlenerek, kullanıcıların teknolojik araçlara yönelik algılarını temel alan bir yapıyı ölçmektedir. Ölçülen temel psikolojik yapı, bireylerin içerik geliştirme araçlarının faydasına, kullanım kolaylığına ve bu araçları kullanma konusundaki öz yeterlik inançlarına odaklanmaktadır.

Ölçek, muhtemelen birden fazla alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt boyutlar; aracın algılanan faydası, algılanan kullanım kolaylığı, kullanım kaygısı veya tutum gibi e-öğrenme araçlarına özgü inanç bileşenlerini içerebilir. Bu çok boyutlu yapı, kullanıcının teknolojiye yönelik genel inanç profilini kapsamlı bir şekilde ortaya koymayı hedefler.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde geçerlik çalışmaları, aracın gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ölçtüğünden emin olmak için kritik öneme sahiptir. Biçer (2019) tarafından yürütülen çalışmada, yapısal geçerliği kanıtlamak amacıyla Faktör Analizi (Açımlayıcı ve Doğrulayıcı) yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır.

İçerik geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş, kapsam geçerliği için ise maddelerin ölçülmek istenen yapının tüm boyutlarını temsil edip etmediği incelenmiştir. Yapısal Geçerlik sonuçları, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olduğunu ve e-öğrenme araçlarına yönelik inanç yapısını başarılı bir şekilde ayrıştırdığını göstermektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçme aracının tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Bir ölçek geliştirme çalışmasının temel adımlarından biri olarak, Biçer (2019) bu ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek için yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısını hesaplamıştır. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Ek olarak, güvenirlik çalışmaları kapsamında test-tekrar test güvenilirliği veya madde-toplam korelasyonları gibi yöntemler de kullanılmış olabilir. Elde edilen güvenirlik katsayıları, ölçeğin e-öğrenme araçlarına yönelik inançları güvenilir bir şekilde değerlendirebildiğini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla ilk aşamada Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. AFA, maddelerin altında yatan faktör yapısını ortaya çıkarmış ve gereksiz veya uygunsuz maddelerin elenmesini sağlamıştır. Bu analiz sonucunda ölçeğin kaç alt boyuttan oluştuğu belirlenmiştir.

İkinci aşamada ise, belirlenen faktör yapısının farklı bir örneklem üzerinde doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin faktör yapısının teorik modelle uyumlu olduğunu ve kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir. Bu işlemler, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam bir temele sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Format: Beşli veya Yedil Likert Tipi Derecelendirme Formatı (Kesin Bilgi Kaynakta Olmasa da, bu tip inanç ölçeklerinde genellikle 5’li veya 7’li Likert ölçeği kullanılır).

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: E-öğrenme içerik geliştirme süreçlerinde aktif rol alan veya bu araçları kullanma potansiyeline sahip olan bireyler (öğretmen adayları, eğitim teknolojisi uzmanları, akademisyenler).

Yaş Grubu: Yetişkinler ve Yükseköğretim öğrencileri.

Popülasyon Detayları: Biçer’in (2019) çalışmasında örneklem, Marmara Üniversitesi’nde ilgili alanlarda eğitim gören öğrenciler veya akademisyenler olabilir.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Questionnaire). Katılımcılardan, e-öğrenme içerik geliştirme araçlarına yönelik inançlarını yansıtan ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

İç Tutarlılık, Güvenirlik, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Bilişsel İnançlar, Eğitim Teknolojisi, Faktör Analizi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Marmara Üniversitesi, İstanbul, Türkiye (Tezin yapıldığı kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, bir Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirildiği için akademik kullanım için genellikle izin alınması gerekmektedir. Ticari kullanım veya geniş çaplı uygulamalar için sorumlu yazar (Ahmet Uğur Biçer) ile iletişime geçilmesi önemlidir.

Testin Geliştirme Yılı: 2019.

Ücret Bilgisi: Ticari olmayan akademik kullanımlarda genellikle ücret talep edilmez, ancak yazara danışılmalıdır.

Kaynaklar

• Biçer, A.U. (2019). E-öğrenme içerik geliştirme araçlarına yönelik inanç ölçeğinin geliştirilmesi ve çeşitli değişkenlere göre incelenmesi (Yayınlanmaış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.

• Tez Merkezi Linki: tez.yok.gov.tr

• Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: e-ogrenme-icerik-gelistirme-araclarina-yonelik-inanc-olcegi-toad.pdf

E-öğrenme İçerik Geliştirme Araçlarına Yönelik İnanç Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, orijinal kaynak metinde sağlanmamıştır. Maddeler için yazarla iletişime geçilmesi veya tezin tamamına erişilmesi gerekmektedir.