Üst Düzey Öğrenme Düzeyini Ölçen Soru Geliştirme Öz-Yeterlik Ölçeği

Özet

Üst Düzey Öğrenme Düzeyini Ölçen Soru Geliştirme Öz-Yeterlik Ölçeği (ÖDÖDÖSGÖYÖ), Fen Bilimleri Öğretmenlerinin, öğrencilerin bilişsel süreçlerini derinlemesine ölçmeye yönelik, üst düzey öğrenme gerektiren soruları hazırlama konusundaki algılanan yeterliliklerini yani öz-yeterlik düzeylerini belirlemek amacıyla 2021 yılında geliştirilmiştir. Ölçek, özellikle öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme becerileri alanındaki inançlarını ortaya koymak için tasarlanmıştır. Bu araç, eğitim bilimleri alanında öğretmen yeterliliklerinin değerlendirilmesine ve mesleki gelişim ihtiyaçlarının tespit edilmesine önemli bir katkı sunmaktadır.

Ölçek, geliştirme tipi bir araştırma olup, Fen Bilimleri Öğretmenleri hedef kitlesi üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışmaları tamamlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin yüksek iç tutarlılığa sahip olduğu (Cronbach Alfa: 0,977) ve yeterli kapsam ile yapı geçerliğini sağladığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Öz-yeterlik, üst düzey öğrenme, soru geliştirme, Fen Bilimleri Öğretmenleri, ölçme ve değerlendirme, eğitim psikolojisi, öğretmen yeterliliği.

Yazarlar

Bolat, A., Korkmaz, Ö., Karamustafaoğlu, S.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, görevli Fen Bilimleri Öğretmenlerinin, öğrencilerin analiz, sentez ve değerlendirme gibi karmaşık bilişsel becerilerini gerektiren soruları ne kadar yetkin bir şekilde geliştirebildiklerine dair kendi inançlarını ölçmektir. Bu inançlar, öğretmenlerin sınıf içi değerlendirme uygulama ve ölçme kalitesini doğrudan etkileyebilir ve bu nedenle eğitimde kritik bir rol oynamaktadır.

Ölçeğin geliştirilmesi, öğretmen eğitiminde ve mesleki gelişim programlarında, öğretmenlerin soru sorma ve ölçme becerilerini artırmaya yönelik ihtiyaç duyulan alanların tespit edilmesini sağlamaktadır. Bu sayede, öğrencilerin sadece bilgi düzeyindeki yeterliliklerinin değil, aynı zamanda eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerinin de ölçülmesine yönelik araç geliştirme konusundaki özgüven düzeyleri saptanabilir.

Yapı

ÖDÖDÖSGÖYÖ, psikometrik açıdan temel olarak Soru Geliştirme Öz-Yeterliği yapısını ölçmektedir. Öz-yeterlik, bireyin belirli bir görevi başarılı bir şekilde yerine getirme yeteneğine olan inancıdır. Bu bağlamda ölçülen yeterlik, eğitim alanında kritik öneme sahip olan Bloom Taksonomisi’nin üst düzey hedeflerine (Uygulama, Analiz, Sentez, Değerlendirme) uygun sorular hazırlama becerisine odaklanmıştır.

Ölçek, öğretmenlerin soru geliştirme sürecinde karşılaştıkları zorluklara rağmen başarılı olacaklarına dair taşıdıkları güveni nicel olarak ifade etmeyi amaçlamaktadır. Yüksek öz-yeterlik inancı, öğretmenlerin yenilikçi değerlendirme yöntemlerini benimseme ve uygulama motivasyonlarını artırmada merkezi bir rol oynamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, hem kapsam geçerliği hem de yapı geçerliği açısından incelenmiştir. Kapsam geçerliği, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen üst düzey öğrenme soruları geliştirme alanını ne ölçüde temsil ettiğini göstermektedir ve uzman görüşleriyle desteklenmiştir.

Yapı geçerliği (Construct Validity) çalışmaları ise ölçeğin teorik yapısını doğrulamıştır. Bu çalışmalar, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen tekil veya çok boyutlu yapıyla (öz-yeterlik) uyumlu olduğunu göstermiş, böylece ölçeğin Fen Bilimleri Öğretmenlerinin ilgili becerilerini doğru bir şekilde ölçtüğü bilimsel olarak kanıtlanmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik analizleri yüksek düzeyde sonuç vermiştir. Ölçeğin bütünü için hesaplanan Cronbach Alfa katsayısı değeri 0,977 olarak rapor edilmiştir. Bu katsayı, ölçeği oluşturan maddeler arasındaki tutarlılığın mükemmel düzeyde olduğunu ve aracın güvenilir bir ölçüm sağladığını teyit etmektedir.

Eğitim araştırmalarında genellikle 0.70 ve üzeri kabul edilebilir bir iç tutarlılık değeri olarak görülürken, 0.977 gibi son derece yüksek bir değer, ölçeğin tekrarlanan ölçümlerde istikrarlı ve tutarlı sonuçlar vereceğine güçlü bir işarettir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliği kapsamında, geliştirme sürecinde muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, üst düzey soru geliştirme öz-yeterlik yapısının tek boyutlu mu yoksa birden fazla alt boyuttan mı oluştuğunu belirlemek için yapılmıştır.

Faktör analizleri, ölçek maddelerinin yüksek faktör yükleriyle ilgili boyutlara yüklendiğini ortaya koymuştur. Bu sonuçlar, ölçeğin teorik olarak beklenen yapıyı başarıyla temsil ettiğini ve istatistiksel olarak sağlam bir temele oturduğunu göstermektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme tipi bir ölçek.

Format: 5’li Likert Ölçeği. Derecelendirme formatı, katılımcıların ilgili ifadeye ne ölçüde katıldıklarını (örneğin, 1: Kesinlikle Katılmıyorum, 5: Tamamen Katılıyorum) belirtmelerine dayanmaktadır.

Language Available: Türkçe.

Population Group: Öğretmenler.

Age Group: Çalışan yetişkinler.

Population Details: Ölçeğin geliştirme çalışması Fen Bilimleri Öğretmenleri üzerinde yürütülmüştür.

Test Methodology: Kendi bildirimine dayalı öz-yeterlik ölçüm aracı (Self-report).

Anahtar Kelimeler

Öğretmen eğitimi, ölçme yeterliliği, Cronbach Alfa, yapı geçerliği, Fen Bilimleri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Makalede belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Makalede belirtilmemiştir.

Correspondence Address: Ahmet Bolat

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2021

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmıştır ve ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar (Ahmet Bolat) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım ücretine dair bilgi makalede yer almamaktadır.

Kaynaklar

Bolat, A., Korkmaz, Ö., ve Karamustafaoğlu, S. (2021). Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Üst Düzey Öğrenme Düzeyini Ölçen Soru Geliştirme Öz-Yeterlik Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 372-416. doi: 10.29299/kefad.800889

Makalenin orijinal PDF dosyası şu adresten indirilebilir: ust-duzey-ogrenme-duzeyini-olcen-soru-gelistirme-oz-yeterlik-olcegi-toad.pdf

Makalenin yayımlandığı Dergipark bağlantısı: dergipark.org.tr

Üst Düzey Öğrenme Düzeyini Ölçen Soru Geliştirme Öz-Yeterlik Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The original source content did not provide the specific items or list of questions belonging to the Üst Düzey Öğrenme Düzeyini Ölçen Soru Geliştirme Öz-Yeterlik Ölçeği. Bu nedenle, ölçek maddeleri bu girişte sunulamamaktadır.