Duygusal Örgütsel Bağlılık Anketi

Özet

Duygusal Örgütsel Bağlılık Anketi, Çisil Akalın tarafından 2006 yılında Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde sunulan yüksek lisans tezi kapsamında kullanılan ve Türk popülasyonuna uyarlaması yapılan bir ölçektir. Ölçek, çalışanların organizasyona karşı hissettikleri duygusal bağı, aidiyet hissini ve kurumsal hedefleri benimseme derecesini belirlemeyi amaçlamaktadır. Akalın’ın çalışması, özellikle algılanan örgütsel destek ile örgüt temelli öz-saygı değişkenlerinin, duygusal örgütsel bağlılık gelişimi üzerindeki etkilerini incelemeye odaklanmıştır. Bu anket, örgütsel davranış ve endüstriyel/örgüt psikolojisi alanındaki araştırmacılar için önemli bir araç niteliğindedir.

Anahtar Kelimeler

Duygusal Örgütsel Bağlılık, Örgütsel Bağlılık, Örgütsel Destek, Örgüt Temelli Öz-saygı, Uyarlama Ölçek, İş Psikolojisi, Örgütsel Davranış.

Yazarlar

Çisil Akalın.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin çalıştıkları organizasyonlara karşı geliştirdikleri duygusal bağlılık düzeyini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Duygusal bağlılık, çalışanların organizasyonda kalmayı arzulamaları, organizasyonun bir parçası olarak hissetmeleri ve organizasyonun başarısını kendi başarıları gibi görmeleri ile karakterize edilir. Bu tür bir bağlılık, yüksek motivasyon, düşük işten ayrılma niyeti ve artan gönüllü performans (citizenship behavior) gibi olumlu örgütsel sonuçlarla güçlü bir şekilde ilişkilidir.

Akalın (2006) bu uyarlamayı, tez çalışmasında teorik bir modelin parçası olarak kullanmıştır. Model, çalışanların algıladığı örgütsel destek ve örgüt temelli öz-saygının, duygusal bağlılığın oluşumunda nasıl bir rol oynadığını ampirik olarak test etmeyi hedeflemiştir. Bu nedenle, ölçek yalnızca bağlılığı ölçmekle kalmaz, aynı zamanda bu yapının antecedent (öncül) ve sonuç değişkenleriyle olan ilişkilerini incelemek için de kritik bir rol üstlenir.

Yapı

Ölçülen temel psikolojik yapı, Meyer ve Allen’ın üç boyutlu örgütsel bağlılık modelinin merkezi bir bileşeni olan Duygusal Örgütsel Bağlılıktır. Bu yapı, çalışanların organizasyonla özdeşleşmeleri, organizasyonu benimsemeleri ve organizasyonun bir üyesi olmaktan zevk almalarıyla ilgilidir. Duygusal bağlılık yüksek olduğunda, çalışanlar organizasyonun hedeflerini içselleştirir ve organizasyonda kalma kararı tamamen kişisel arzuya dayanır. Bu, devam etme zorunluluğu (sürekli bağlılık) veya yükümlülük hissi (normatif bağlılık) gibi diğer bağlılık türlerinden ayrılır.

Ölçek maddeleri, bireyin organizasyona duyduğu sevgi, aidiyet ve duygusal yatırım derecesini yansıtan ifadelerden oluşur. Yapının başarısı, genellikle çalışanların “organizasyonumun sorunları benim sorunumdur” veya “bu organizasyonda çalışmaktan keyif alıyorum” gibi ifadelere verdikleri yüksek dereceli yanıtlarla belirlenir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, adaptasyonun yapıldığı birincil kaynak olan Akalın (2006) yüksek lisans tezinde detaylı olarak sunulmuştur. Uyarlama sürecinde, ölçeğin orijinal yapısının Türk kültürü ve çalışma ortamına uygunluğunu test etmek amacıyla çeşitli geçerlik analizleri yapılmıştır. Bu analizler genellikle içeriğin temsil ediciliğini değerlendiren içerik geçerliği ve teorik yapıyla olan ilişkileri inceleyen yapı geçerliğini içerir.

Yapı geçerliğini test etmek için muhtemelen Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin tek bir duygusal bağlılık faktörünü ne ölçüde temsil ettiğini ve diğer ilgili yapılarla (örneğin, örgütsel destek ve öz-saygı) beklenen teorik ilişkiyi gösterip göstermediğini ortaya koyar. Geçerlik katsayıları ve model uyum indeksleri için tam metin referansa başvurulması kritik öneme sahiptir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlılığını ve ölçüm kararlılığını belirlemek amacıyla Akalın (2006) tezinde rapor edilmiştir. Bu tür bir uyarlama ölçeğinde en yaygın kullanılan güvenirlik göstergesi, iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değeridir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçeği oluşturan tüm maddelerin aynı temel duygusal bağlılık yapısını tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Güvenirlik çalışmalarında ayrıca, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar verip vermediğini gösteren test-tekrar test güvenilirliği de incelenmiş olabilir. Elde edilen kesin güvenirlik katsayıları ve istatistiksel sonuçlar, tez metninde yer almaktadır. Güvenirlik verileri, ölçeğin Türk popülasyonunda psikometrik açıdan sağlam olduğunu doğrulamak için elzemdir.

Faktör Analizi

Duygusal Örgütsel Bağlılık Anketi’nin uyarlama sürecinde, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türkçe versiyonunda korunup korunmadığını incelemek amacıyla faktör analizi yapılmıştır. Bu analiz, ölçeğin teorik olarak tek boyutlu olması beklenen yapısının, uygulanan örneklemde de tek bir baskın faktör altında toplanıp toplanmadığını kontrol etmeye yarar.

Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak, maddelerin faktör yükleri incelenmiş ve ölçeğin yapısal netliği sağlanmıştır. Faktör analiz sonuçları, özellikle açıklanan varyans yüzdesi, öz değerler ve faktör yüklerinin dağılımı, ölçeğin yapısal bütünlüğünü kanıtlamakta önemli rol oynamıştır. Bu detaylar, Akalın’ın (2006) akademik çalışmasının metodoloji bölümünde bulunabilir.

Araç

Test Türü: Uyarlama ölçek (Yabancı dilde geliştirilmiş orijinal bir ölçeğin Türkçe’ye adaptasyonu ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi).

Biçim: Maddeler, katılımcıların ilgili ifadeye ne ölçüde katıldıklarını veya katılmadıklarını belirttikleri Likert tipi derecelendirme ölçeği formatında sunulmuştur. (Derecelendirme adımları kaynakta belirtilmemiştir, tipik olarak 5 veya 7 noktalı kullanılır).

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Örgütlerde çalışan yetişkin iş gücü.

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri yetişkinler (Aktif çalışma hayatında olanlar).

Popülasyon Detayları: Adaptasyon çalışması, Türkiye’deki çeşitli sektörlerde görev yapan çalışanlar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Detaylı örneklem büyüklüğü ve demografik özellikler için birincil referansa bakılmalıdır.

Test Metodolojisi: Uygulama, katılımcıların kendi duygularını ve organizasyonlarına yönelik tutumlarını beyan ettikleri öz-bildirim yöntemiyle gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Duygusal Bağlılık, Örgütsel Psikoloji, Çalışan Memnuniyeti, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilinmiyor (2006 yılı çalışması).

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara (Tez dönemi itibarıyla).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu anketin adaptasyonu ve kullanımı 2006 yılında Çisil Akalın’ın yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin orijinal versiyonunun telif hakları ilgili orijinal yazarlara aittir. Türkçe uyarlamasının akademik veya ticari amaçlarla kullanımı için, sorumlu yazar Çisil Akalın ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir. Yüksek lisans tezi, kamuya açık bir akademik kaynak olarak YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişime sunulmuştur.

Kaynaklar

• Akalın, Ç. (2006). Duygusal örgütsel bağlılık gelişiminde çalışanların algıladığı örgütsel destek ve ara bir değişken olarak örgüt temelli öz-saygı (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: duygusal-orgutsel-baglilik-anketi-toad.pdf

[quads id=5]

Duygusal Örgütsel Bağlılık Anketi Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Ölçek maddelerine ve puanlama yönergelerine ulaşmak için, sorumlu yazar Çisil Akalın’ın 2006 tarihli yüksek lisans tezinin tam metnine (YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir) başvurulması gerekmektedir. Maddeler, duygusal örgütsel bağlılık yapısının temel bileşenlerini ölçmek üzere tasarlanmıştır.