Örgütsel Bağlılık Anketi

Özet

Örgütsel Bağlılık Anketi, Gonca Kılıç tarafından 2008 yılında bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu anketin temel amacı, çalışanların kariyer yönetimi algıları ile işletmeye olan bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi ampirik olarak incelemektir. Ölçek, özellikle hizmet sektöründeki (beş yıldızlı otel işletmeleri) çalışanların örgütsel bağlılıklarını ölçmek üzere tasarlanmıştır. Geliştirme aşamasında yüksek güvenilirlik katsayıları elde edilmiş olup, bu katsayılar ölçeğin psikometrik açıdan sağlam olduğunu göstermektedir. Ölçek, 5’li Likert Ölçeği formatında yanıtlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Bağlılık, Kariyer Yönetimi, Ölçek Geliştirme, Güvenilirlik, Davranışsal Bağlılık, Beş Yıldızlı Otel, Likert Ölçeği, İnsan Kaynakları.

Yazarlar

Gonca KILIÇ

Amaç

Örgütsel Bağlılık Anketi, çalışanların kuruma karşı hissettikleri bağlılık derecesini ve bu bağlılığın çeşitli boyutlarını (özellikle davranışsal yönlerini) ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, özellikle kariyer yönetimi uygulamalarının çalışanların örgütsel bağlılıkları üzerindeki etkisini araştırmak üzere tasarlanmıştır. Bu bağlamda, ölçek kariyer yönetimi süreçlerinin etkinliğini değerlendirmede ve bağlılığı artırıcı İnsan Kaynakları stratejileri geliştirmede kullanılabilir.

Ölçek, spesifik olarak beş yıldızlı otel işletmelerinde uygulanmış olup, hizmet sektörünün kendine özgü dinamikleri içerisinde örgütsel bağlılığın nasıl şekillendiğini ortaya koymayı hedeflemiştir. Bu çalışma, örgütsel bağlılık ile kariyer planlama süreçleri arasındaki teorik bağlantının ampirik olarak test edilmesine olanak sağlamıştır.

Yapı

Ölçek, psikolojide ve yönetim bilimlerinde temel bir yapı olan örgütsel bağlılık yapısını ölçmektedir. Örgütsel bağlılık genel olarak üç ana boyutta incelenir: duygusal (duygusal bağ), devamlılık (maliyet temelli) ve normatif (yükümlülük temelli) bağlılık. Ancak bu anketin geliştirildiği çalışmada, güvenilirlik analizleri sırasında özel olarak “davranışsal bağlılık” boyutuna odaklanıldığı belirtilmiştir.

Davranışsal bağlılık boyutu, bireyin kuruluşa bağlılığını, işletme için daha fazla çaba gösterme, kuruluşa aidiyet hissetme ve işletmeyi başkalarına tavsiye etme gibi gözlemlenebilir eylemler ve niyetler üzerinden değerlendirir. Ölçek maddeleri de bu davranışsal eğilimleri yansıtan ifadelerden oluşmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirildiği kaynakta, spesifik olarak yapı geçerliği, içerik geçerliği veya ölçüt geçerliği gibi geçerlik türlerine ilişkin detaylı istatistiksel veriler sunulmamıştır. Ancak, bir doktora tezi kapsamında geliştirilen bir ölçek olduğu göz önüne alındığında, geçerlik çalışmalarının (örneğin faktör analizleri yoluyla yapısal geçerliğin) tezin bütününde detaylıca incelenmiş olması beklenmektedir.

Geçerlik, bir ölçme aracının gerçekten ölçmek istediği psikolojik yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünün kanıtıdır. Ölçeğin geçerli kabul edilebilmesi için, örgütsel bağlılığın diğer ilgili yapılarla (örneğin iş tatmini veya işten ayrılma niyeti) beklenen yönde ilişkiler kurduğunu gösteren kanıtların sunulması gerekmektedir.

Güvenilirlik

Örgütsel Bağlılık Anketi’nin güvenilirlik analizleri, iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach’s Alpha değerleri üzerinden raporlanmıştır. Bu katsayılar, ölçeğin tutarlı ve güvenilir sonuçlar ürettiğini göstermektedir.

• Genel Güvenilirlik Katsayısı: Ölçeğin tamamı için hesaplanan Cronbach’s Alpha değeri α=0,86 olarak bulunmuştur. Bu değer, sosyal bilimler araştırmaları için oldukça iyi bir iç tutarlılık düzeyine işaret eder.
• Davranışsal Bağlılık Boyutu Güvenilirlik Katsayısı: Ölçeğin davranışsal bağlılık boyutuna ilişkin güvenilirlik katsayısı ise daha yüksek bir değer olan α=0,91 olarak hesaplanmıştır. Bu, davranışsal bağlılık maddelerinin yüksek derecede homojen olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü kanıtlar.

Faktör Analizi

Kaynak içerikte doğrudan Faktör Analizi sonuçları belirtilmese de, ölçeğin bir “davranışsal bağlılık boyutuna” sahip olduğunun belirtilmesi, geliştirme sürecinde keşfedici veya doğrulayıcı faktör analizi tekniklerinin kullanıldığını düşündürmektedir. Faktör analizi, ölçek maddelerinin hangi temel boyutlar altında toplandığını belirlemek için kritik öneme sahiptir.

Bu analizler, ölçeğin teorik olarak varsayılan çok boyutlu yapısının ampirik verilerle desteklenip desteklenmediğini ortaya koyar. Davranışsal bağlılık, muhtemelen ölçeğin çok boyutlu yapısının bir alt bileşenini oluşturmaktadır.

Araç

Test Türü: Ölçek Geliştirme (Geliştirme çalışması sonucunda ortaya konulmuştur.)

Format: Yazılı Anket Formu

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Çalışanlar (Özellikle hizmet sektöründe görev yapan personel)

Yaş Grubu: Yetişkin Çalışan Popülasyonu

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki beş yıldızlı otel işletmelerinde görev yapan çalışanlar.

Test Metodolojisi: Katılımcıların her bir maddeye ne düzeyde katıldıklarını belirtmeleri istenen, öz bildirim temelli 5’li Likert Ölçeği kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Organizasyonel Psikoloji, İK Yönetimi, İşletme, Otel İşletmeleri, Gazi Üniversitesi, Doktora Tezi, Psikometrik Özellikler, İç Tutarlılık.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Ölçek, Gonca Kılıç’ın Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde tamamladığı doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir.

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir doktora tezi (Kılıç, 2008) bağlamında geliştirilmiştir. Akademik çalışmalarda kullanımı genellikle tezin yayımlandığı kurum (Gazi Üniversitesi) ve yazarın etik izinleri çerçevesinde mümkündür. Ticari kullanım veya geniş çaplı uygulamalar için yazarla iletişime geçilmesi önerilir. Testin geliştirme yılı 2008’dir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: orgutsel-baglilik-anketi-toad.pdf

Referanslar

Kılıç, G. (2008). Kariyer yönetimi ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişki: Beş yıldızlı otel işletmelerinde bir araştırma[Yayınlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi, Ankara. (Tez kaynağına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr)

Örgütsel Bağlılık Anketi Maddeleri

Ölçek, 5’li Likert derecelendirme sistemi kullanmaktadır: HİÇ KATILMIYORUM – AZ KATILIYORUM – ORTA DÜZEYDE KATILIYORUM – ÇOK KATILIYORUM – TAMAMEN KATILIYORUM.

Aşağıda ölçekten örnek maddeler sunulmuştur:

1. Kendimi bu işletmeye ait hissediyorum.
2. Arkadaşlarıma, bu işletmenin çalışılabilecek mükemmel bir yer olduğunu söylerim
3. Bu işletmenin başarılı olması için daha çok çaba göstermeye hazırım