Duygusal Kelime İstem Listesi

Özet

Duygusal Kelime İstem Listesi (DKİL), orijinal adı Emotion Words Prompt List (EWPL) olan psikometrik bir aracın Türkçe diline uyarlanmış versiyonudur. Bu uyarlama çalışması, Denizhan Demirkol ve Çiğdem Şeneler tarafından 2018 yılında gerçekleştirilmiştir. Ölçek, bireylerin belirli bir zaman dilimi içerisinde ne kadar çok ve ne türde duygu kelimesi üretebildiğini ölçmeyi amaçlar. DKİL, özellikle duygusal farkındalık ve duygu sözlüğü erişilebilirliği gibi yapıları inceleyen araştırmalarda kritik bir rol oynamaktadır. Uyarlama süreci, ölçeğin Türk kültürü ve dil yapısına uygunluğunu test ederek, psikoloji alanında kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç sağlamayı hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

Duygusal Kelime İstem Listesi, EWPL, Duygu, Kelime Üretimi, Psikometri, Uyarlama, Duygu Sözlüğü, Bilişsel İşlemleme.

Yazarlar

Denizhan Demirkol, Çiğdem Şeneler

Amaç

Duygusal Kelime İstem Listesi’nin temel amacı, bireylerin duygu kelimelerine erişim hızını ve kapasitesini belirlemektir. Bu araç, klinik ve deneysel psikoloji çalışmalarında, özellikle aleksitimi (duyguları ifade etme ve tanıma zorluğu) veya duygusal düzenleme becerileri gibi konularla ilişkili olarak, bireylerin içsel duygusal durumlarını sözelleştirme yeteneğini nicel olarak değerlendirmek için kullanılır. Türkçe uyarlaması (EWPL-TR1), bu değerlendirmeyi Türkiye popülasyonunda kültürel ve dilsel farklılıklar gözetmeksizin yapabilmeyi sağlamıştır.

Ölçek, katılımcılardan kısıtlı bir zaman zarfında (genellikle 60 saniye) akıllarına gelen tüm duygu kelimelerini listelemelerini isteyerek çalışır. Üretilen kelime sayısı ve kelimelerin niteliği (yoğunluk, valans) üzerinden bireyin duygusal sözlüğünün zenginliği ve erişilebilirliği hakkında çıkarımlar yapılır.

Yapı

DKİL, psikolojideki duygusal sözcük dağarcığı (emotional lexicon) ve sözel akıcılık (verbal fluency) yapılarını ölçmektedir. Duygusal sözcük dağarcığı, bir bireyin duygusal deneyimlerini tanımlamak ve ifade etmek için kullanabildiği kelime setini ifade eder. Bu yapı, bilişsel süreçler, duygusal düzenleme ve sosyal iletişim becerileri ile yakından ilişkilidir.

Ölçek, kelime üretim performansını değerlendirerek, bireyin duygusal bilginin depolandığı semantik ağlara ne kadar hızlı ve verimli erişebildiğini gösterir. Yüksek puanlar genellikle daha gelişmiş bir duygusal farkındalığa ve daha zengin bir duygusal ifade kapasitesine işaret ederken, düşük puanlar aleksitimi gibi durumlarla ilişkilendirilebilir.

Geçerlik

Uyarlama çalışmasında (Demirkol & Şeneler, 2018) ölçeğin geçerlik çalışmaları yapılmış olmasına rağmen, bu kaynakta spesifik geçerlik katsayılarına dair detaylı bilgi sunulmamıştır (-). Genel olarak, DKİL’nin geçerliği, yapı geçerliği ve ölçüt bağımlı geçerlik yöntemleriyle incelenir. Yapı geçerliği, ölçeğin gerçekten duygusal kelime üretimini ölçüp ölçmediğini gösterirken, ölçüt bağımlı geçerlik ise ölçeğin bilinen diğer duygusal ölçüm araçları (örneğin, Toronto Aleksitimi Ölçeği) ile korelasyonunu incelemeyi gerektirir. Uyarlama çalışmalarında dilsel ve kültürel eşdeğerlik geçerliği de temel bir gerekliliktir.

Güvenirlik

Bu kaynakta Duygusal Kelime İstem Listesi’nin Türkçe uyarlamasına ait güvenirlik katsayıları hakkında detaylı bilgiye ulaşılamamıştır (-). Güvenirlik, ölçeğin zaman içinde veya farklı denek gruplarında tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini ifade eder. Kelime üretim testlerinde genellikle test-tekrar test güvenirliği veya uygulama içi tutarlılık (örneğin, farklı alt kategorilerdeki kelime üretimleri arasındaki tutarlılık) yöntemleri kullanılır. Güvenirlik verilerinin eksik olması, ölçeğin akademik kullanımı öncesinde ek psikometrik çalışmaların gerekliliğini işaret edebilir.

Faktör Analizi

Ölçek yapısı gereği (kelime listesi üretimi), klasik çok maddeli likert tipi ölçeklerde uygulanan açımlayıcı ya da doğrulayıcı faktör analizi yöntemleri doğrudan uygulanmaz. Ancak, üretilen kelimeler genellikle pozitif, negatif ve nötr duygular gibi kategorilere ayrılarak analiz edilir. Bu kategorizasyon, ölçeğin yapısal niteliğini ve bireyin duygusal semantik ağının organizasyonunu anlamak için kullanılır. Uyarlama çalışmasında, orijinal ölçeğin kavramsal yapısının Türkçe versiyonunda korunup korunmadığına dair analizler beklenir, ancak spesifik faktör yükleri bu kaynakta belirtilmemiştir.

Araç

Test Tipi: Uyarlama

Format: Sözel Akıcılık Görevi / Performans Testi

Mevcut Diller: Türkçe (EWPL-TR1), İngilizce (Orijinal)

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon, Yetişkinler

Yaş Grubu: Genellikle 18 yaş ve üzeri

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması genellikle üniversite öğrencileri veya çeşitli demografik özelliklere sahip yetişkinler üzerinde gerçekleştirilir.

Test Metodolojisi: Katılımcıya belirli bir süre (örneğin 60 saniye) verilir ve bu süre içinde akıllarına gelen tüm duygu kelimelerini (isim, sıfat veya fiil olarak) listelemeleri istenir. Puanlama, üretilen toplam kelime sayısına ve bu kelimelerin valans/yoğunluk gibi kategorilere göre sınıflandırılmasına dayanır.

Bu ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

• duygusal-kelime-istem-listesi-toad.pdf

Anahtar Kelimeler

Psikoloji, Ölçme, Duygu Kelimeleri, Demirkol, Şeneler, Sözel Akıcılık, Duygu, Semantik Ağ.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Veri Yok

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Veri Yok

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2018

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için izin ve olası ücretlendirme bilgileri, sorumlu yazar Denizhan Demirkol ile doğrudan iletişime geçilerek öğrenilmelidir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar genellikle referans gösterilmek koşuluyla ücretsiz olabilir.

Kaynaklar

Demirkol, D. & Şeneler, Ç. (2018). A Turkish Translation Of The Emotion Words Prompt List: The EWPL-TR1. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5, 218-235. doi: http://dx.doi.org/10.29217/uujss.495

Duygusal Kelime İstem Listesi Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu bölüme ait ölçek maddeleri, sağlanan orijinal kaynak içerikte mevcut değildir. Bu nedenle, ölçek maddeleri burada listelenememiştir. Ölçek, maddeler yerine bir kelime üretim talimatı ve puanlama yönergeleri içerir.