Türkçe İfade Edici ve Alıcı Dil (TİFALDİ) Testi: I. Alıcı Dil Kelime Alt Testi

Özet

Türkçe İfade Edici ve Alıcı Dil (TİFALDİ) Testi: I. Alıcı Dil Kelime Alt Testi, Türkçe konuşan çocukların alıcı dil becerilerini, özellikle de kelime bilgisini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu alt testin standardizasyon ve psikometrik özellikleri, 2013 yılında Sibel Kazak Berument ve A. Güven tarafından detaylı bir çalışma ile belirlenmiştir. Ölçek, 2 ila 12 yaş arasındaki çocukların sözcük dağarcığı gelişim düzeylerini saptamak ve olası dil gelişim geriliklerini erken teşhis etmek için kritik öneme sahiptir.

Ölçeğin geliştirme çalışması kapsamında, güvenilirlik ve geçerlik analizleri titizlikle yürütülmüştür. İç tutarlılık katsayısı (Cronbach’s Alpha) oldukça yüksek bulunmuş olup, testin farklı yaş grupları üzerindeki istikrarı (Test-tekrar test güvenilirliği) de yüksek değerlerle desteklenmiştir. Toplam 104 maddeden oluşan bu alt test, Türkiye’deki dil gelişimi araştırmaları ve klinik uygulamalar için temel bir değerlendirme aracı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

TİFALDİ, Alıcı Dil, Kelime Alt Testi, Türkçe Dil Gelişimi, Psikometrik Özellikler, Geçerlik, Güvenirlik

Yazarlar

Sibel Kazak Berument, A. Güven

Amaç

Türkçe İfade Edici ve Alıcı Dil (TİFALDİ) Testi’nin I. Alıcı Dil Kelime Alt Testi’nin temel amacı, 2 ila 12 yaş aralığındaki Türkçe konuşan çocukların alıcı kelime dağarcığı düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu alt test, çocukların duydukları kelimeleri anlama ve tanımlama becerilerini nicel olarak değerlendirerek, normal dil gelişim normlarına göre konumlarını belirlemeyi hedefler.

Ölçek, klinik ortamlarda dil gecikmesi veya bozukluğu riski taşıyan çocukları saptamak, eğitim programlarının etkinliğini izlemek ve dil gelişim araştırmalarına standart bir araç sağlamak amacıyla geliştirilmiştir. Geliştirme çalışması, bu alt testin Türk popülasyonu için kültürel ve dilsel açıdan uygunluğunu sağlamayı amaçlamıştır.

Yapı

TİFALDİ Testi: I. Alıcı Dil Kelime Alt Testi’nin ölçtüğü temel psikolojik yapı, Alıcı Dil Kelime Bilgisi‘dir (Receptive Vocabulary). Alıcı dil, bireyin işitsel olarak sunulan dilsel girdiyi anlama ve yorumlama kapasitesini ifade eder. Kelime alt testi özelinde bu, çocuğun duyduğu kelimeleri (isimler, fiiller, sıfatlar vb.) doğru nesneler, eylemler veya kavramlarla eşleştirebilme yeteneğini ölçer.

Bu yapı, dil gelişiminin erken aşamalarında kritik bir bileşen olarak kabul edilir ve çocuğun genel iletişim, bilişsel gelişim ve akademik başarısı ile yakından ilişkilidir. Test, çocukların gelişimsel olarak beklenen kelime bilgisini ne ölçüde edindiğini değerlendirmeye olanak tanır.

Geçerlik

TİFALDİ Alıcı Dil Kelime Alt Testi’nin geçerlik çalışmaları kapsamında, özellikle Test-tekrar test güvenilirliği analizlerine odaklanılmıştır. Bu analizler, testin zaman içinde ölçtüğü yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Elde edilen bulgular, test-tekrar test güvenilirlik değerlerinin her yaş grubu için ayrı ayrı incelendiğinde 0,70 ile 0,94 arasında değiştiğini ortaya koymuştur. Bu aralık, alt testin yaş grupları arasında bile yüksek düzeyde zamansal istikrara sahip olduğunu göstermektedir. Bütün yaş grupları birlikte ele alındığında ise testin genel test-tekrar test güvenilirlik katsayısı oldukça yüksek bir değer olan 0,97 olarak rapor edilmiştir, bu da ölçeğin ölçüm tutarlılığının mükemmel olduğunu işaret etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik analizleri, maddelerin aynı yapıyı ölçme derecesini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Toplam 104 maddenin yer aldığı alt testin genel iç tutarlılık katsayısı (Cronbach’s alpha) 0,99 gibi son derece yüksek bir değerde bulunmuştur. Bu bulgu, ölçek maddelerinin homojen olduğunu ve ölçülen yapıyı tutarlı bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.

İç tutarlılık katsayıları 2 yaşından 12 yaşına kadar olan yaş grupları için ayrı ayrı hesaplandığında ise Cronbach’s alpha değerlerinin 0,88 ile 0,96 arasında değiştiği saptanmıştır. Bu yüksek aralık, alt testin farklı gelişim düzeylerindeki çocuklarda dahi psikometrik açıdan güçlü ve güvenilir sonuçlar ürettiğini kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Kaynak materyalde, Türkçe İfade Edici ve Alıcı Dil (TİFALDİ) Testi: I. Alıcı Dil Kelime Alt Testi’nin yapısal geçerliğini incelemek üzere gerçekleştirilmiş bir faktör analizi çalışmasına dair spesifik bir bilgiye rastlanmamıştır.

Ancak, ölçeğin alıcı kelime bilgisini tek bir yapı olarak ölçtüğü varsayılmaktadır. Gelecekteki araştırmalar, bu alt testin maddelerinin tek bir faktör altında toplanıp toplanmadığını veya alıcı dil bilgisinin farklı alt boyutlarını temsil edip etmediğini inceleyebilir.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme

Format: Bireysel uygulama gerektiren, resimli kelime tanıma formatında olması muhtemel bir başarı testi.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Türkçe konuşan çocuklar.

Yaş Grubu: 2-12 yaş arası.

Popülasyon Detayları: Standardizasyon çalışması, Türkiye genelindeki farklı sosyo-ekonomik ve coğrafi bölgelerden temsil edici bir örneklem üzerinde yürütülmüştür.

Test Metodolojisi: Test, muhtemelen çocuğa sunulan sözcüklerin resimler arasından doğru bir şekilde işaretlenmesi veya seçilmesi yoluyla alıcı dil bilgisini değerlendirmektedir. Toplam 104 madde bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Receptive Vocabulary, Sözcük Dağarcığı, Dil Değerlendirmesi, Test-tekrar test güvenilirliği, Cronbach’s Alpha

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Sibel Kazak Berument

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir (Olasılıkla Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Psikoloji Bölümü).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin ticari kullanımına ilişkin izin ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Sibel Kazak Berument ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Testin psikometrik özellikleri ve standardizasyon çalışması 2013 yılında yayımlanmıştır.

Testin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: turkce-ifade-edici-ve-alici-dil-tifaldi-testi-i-alici-dil-kelime-alt-testi-toad.pdf

Ayrıca, çalışmanın yayımlandığı dergi bağlantısı da mevcuttur: turkpsikiyatri.com

Kaynaklar

• Berument, S. K. ve Güven, A. G. (2013). Türkçe İfade Edici ve Alıcı Dil (TİFALDİ) Testi: I. Alıcı Dil Kelime Alt Testi Standardizasyon ve Güvenilirlik Geçerlik Çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 24(3), 192-201.

Türkçe İfade Edici ve Alıcı Dil (TİFALDİ) Testi: I. Alıcı Dil Kelime Alt Testi Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal 104 maddesi bu kaynakta sunulmamaktadır. Maddelerin içeriğine erişim için ilgili makaleye veya sorumlu yazara başvurulması gerekmektedir.

Mevcut bilgilere göre, alt test toplamda 104 madde içermektedir. Derecelendirme formatı (puanlama sistemi) hakkında detaylı bilgi kaynakta belirtilmemiştir.