Doğum Konforu Ölçeği

Özet

Doğum Konforu Ölçeği (DKÖ), doğum sürecindeki annelerin deneyimlediği konfor düzeyini ölçmek amacıyla Türkçe’ye uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Ölçek, toplam 14 maddeden ve 3 alt boyuttan oluşmaktadır. Potur, Merih, Külek ve Gürkan (2015) tarafından gerçekleştirilen bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürüne özgü geçerlik ve güvenirlik kanıtlarını sunarak, klinik ve araştırma ortamlarında kullanımına olanak tanımıştır. DKÖ, özellikle hemşirelik ve ebelik alanlarında, doğum deneyiminin kalitesini ve anne memnuniyetini değerlendirmede önemli bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Doğum Konforu Ölçeği, psikometri, uyarlama, konfor, doğum, güvenirlik, faktör analizi.

Yazarlar

Dilek Coşkuner Potur, Yasemin Durmuş Merih, Hatice Külek, Özlem Çiçek Gürkan.

Amaç

Doğum Konforu Ölçeği’nin temel amacı, doğum yapan kadınların doğum sürecinde deneyimledikleri fiziksel, psikolojik ve çevresel konfor düzeylerini sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Bu ölçek, doğum hizmetlerinin kalitesini artırmaya yönelik müdahalelerin etkinliğini ölçmek ve doğum ortamlarının anne ihtiyaçlarına ne kadar uygun olduğunu belirlemek için tasarlanmıştır.

Ölçek, sağlık profesyonellerine, doğum sürecindeki annelerin konforunu olumsuz etkileyen faktörleri hızlıca tespit etme ve kişiselleştirilmiş bakım planları oluşturma imkanı sunar. Böylece, daha güvenli ve pozitif doğum deneyimlerinin teşvik edilmesine katkıda bulunur.

Yapı

DKÖ, doğum sırasındaki konfor kavramını ölçmek üzere tasarlanmış çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Ölçek, toplam 14 maddeden oluşmakta olup, orijinal yapısını koruyarak belirlenen 3 alt boyuta sahiptir. Bu alt boyutlar, annenin doğum ortamına ilişkin algılarını, ağrı yönetimiyle ilgili rahatlığını ve genel psikososyal destek düzeyini kapsayan unsurları ölçmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla yapılan analizler, DKÖ’nün Türkçe formunun geçerli bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Faktör analizine uygunluğu değerlendirmek için Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) katsayısı ve Bartlett’s Küresellik Testi kullanılmıştır. İlk faktör analizi sonucunda KMO katsayısı 0.74 olarak bulunmuştur. İkinci bir faktör analizi sonucunda ise KMO katsayısı 0.75 olarak tespit edilmiştir.

Her iki analizde de Bartlett’s testi sonucu istatistiksel olarak yüksek düzeyde anlamlı bulunmuştur (p<0.001). Bu sonuçlar, toplanan örneklem verilerinin faktör yapısını belirlemek için uygun olduğunu ve DKÖ’nün yapısal geçerliğine dair güçlü kanıtlar sunduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Doğum Konforu Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirliği, 14 maddelik ölçek için Cronbach Alpha katsayısı ile değerlendirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda iç tutarlılık katsayısı 0.70 olarak saptanmıştır. Bu değer, sosyal bilimler araştırmalarında ve psikometrik araç uyarlamalarında genellikle kabul edilebilir bir düzeyde olup, ölçek maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı temel yapıyı ölçtüğünü göstermektedir. Bu bulgu, DKÖ’nün tutarlı ölçümler sağlama yeteneğini desteklemektedir.

Faktör Analizi

DKÖ’nün faktör yapısını ortaya çıkarmak ve doğrulamak amacıyla Temel Bileşenler Faktör Analizi (Principal Component Factor Analysis) yöntemi uygulanmıştır. Analiz öncesinde KMO ve Bartlett’s testleri ile verilerin uygunluğu kanıtlanmıştır (KMO=0.75; p<0.001).

Faktör analizi sonucunda, özdeğeri (eigenvalue) 1’i aşan toplam 3 faktör elde edilmiştir. Bu üç faktörlü yapı, ölçeğin kavramsal olarak ayrıştığı alt boyutları temsil etmekte ve doğum konforunun çok boyutlu doğasını yansıtmaktadır. Bu sonuç, ölçeğin Türkçe uyarlamasının orijinal yapıya uygunluğunu ve yapısal geçerliğini destekleyen önemli bir bulgudur.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: 3 alt boyut ve 14 maddeden oluşmaktadır.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Doğum yapan/doğum sürecindeki kadınlar.

Age Group: Yetişkin (Adult)

Population Details: Doğum hizmeti alan anneler.

Test Methodology: Kendi kendine raporlama (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Doğum, konfor, hemşirelik, ebelik, Cronbach Alpha, psikometrik özellikler, adaptasyon.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil (Information not available)

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Dilek Coşkuner Potur (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Türkçe uyarlama çalışması 2015 yılında yayınlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için yazar/sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir. İletişim e-posta adresi: [email protected].

Ölçeğin orijinal makalesi ve PDF dosyası için ilgili bağlantılar aşağıdadır. Orijinal makaleye e-dergi.atauni.edu.tr adresinden ulaşılabilir.

The original PDF can be downloaded here: dogum-konforu-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Potur, D. C., Merih, Y. D., Külek, H. ve Gürkan, Ö. C. (2015). Doğum konforu ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 18(4), 252-258.

Doğum Konforu Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için Potur ve arkadaşları (2015) tarafından yayınlanan makalenin incelenmesi gerekmektedir.