Değiştirilmiş Oyunlaştırma Kullanıcı Türleri Ölçeği

Özet

Değiştirilmiş Oyunlaştırma Kullanıcı Türleri Ölçeği, bireylerin oyunlaştırılmış sistemler içerisindeki motivasyonel eğilimlerini ve etkileşim tarzlarını belirlemek amacıyla geliştirilmiş uluslararası bir aracın Türkçe’ye uyarlama çalışmasıdır. Bu ölçek, kullanıcıları Richard Bartle’ın oyuncu tiplerine dayanan ancak dijital ve eğitimsel oyunlaştırma bağlamına uyarlanmış farklı kategorilere ayırarak, sistem tasarımcılarına ve eğitimcilere hedef kitlenin ihtiyaçlarına yönelik daha etkili içerikler oluşturma konusunda rehberlik etmeyi amaçlamaktadır. Ölçeğin Türkçe adaptasyonu, Necati Taşkın ve Eda Kılıç Çakmak tarafından gerçekleştirilmiştir.

Uyarlama çalışması, ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türk kültürü ve eğitim ortamı bağlamında geçerli ve güvenilir olduğunu göstermeyi hedeflemiştir. Bu çalışma, özellikle eğitim teknolojileri alanında oyunlaştırma uygulamalarının kişiselleştirilmesi için kritik bir araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Oyunlaştırma, Kullanıcı Türleri, Oyuncu Tipleri, Psikometri, Ölçek Uyarlaması, Eğitim Teknolojisi, Motivasyon.

Yazarlar

Necati Taşkın, Eda Kılıç Çakmak

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin oyunlaştırılmış öğrenme veya çalışma ortamlarında sergiledikleri davranışsal eğilimleri ve tercih ettikleri etkileşim biçimlerini ölçmektir. Orijinal ölçek, kullanıcıları temel olarak farklı kullanıcı türleri (örneğin, Başarı Odaklılar, Sosyalleşenler, Kaşifler) altında sınıflandırmaktadır. Bu sınıflandırma, oyunlaştırma öğelerinin (puanlar, rozetler, liderlik tabloları) hangi kullanıcı segmentinde en yüksek motivasyonu sağlayacağını anlamak için önemlidir.

Türkçe uyarlama çalışması, bu uluslararası geçerliliğe sahip yapıyı Türk katılımcılar üzerinde test ederek, kültürel farklılıkların kullanıcı profilleri üzerindeki etkilerini incelemeyi ve Türkiye’deki eğitim ve dijital platformlarda kullanılmak üzere güvenilir bir ölçüm aracı sağlamayı amaçlamıştır.

Yapı

Değiştirilmiş Oyunlaştırma Kullanıcı Türleri Ölçeği, kullanıcıların içsel motivasyon kaynaklarını ve oyunlaştırılmış sistemlerdeki etkileşim tercihlerini yansıtan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçek, genellikle kullanıcı türleri teorisine dayanır ve her bir türün kendine özgü ihtiyaçlarını ve tercih ettiği mekanikleri yansıtan alt boyutlardan oluşur.

Bu alt boyutlar, kullanıcıların rekabetçilik düzeylerini, sosyal etkileşim arayışlarını, keşfetme eğilimlerini ve sistemde ilerleme kaydetme arzularını değerlendirir. Ölçek, kullanıcıların neden bir oyunlaştırılmış sistemi kullandığını veya kullanmaktan kaçındığını anlamak için teorik bir çerçeve sunar.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerliğe dair spesifik bir bilgi (“-“) belirtilmemiştir. Ancak, Taşkın ve Kılıç Çakmak (2020) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliği detaylı olarak incelenmiştir.

Yapı geçerliğini test etmek amacıyla genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Çalışmada, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türkçe veri seti üzerinde de korunduğu ve kabul edilebilir uyum indekslerine (örneğin, CFI, TLI > 0.90; RMSEA < 0.08) ulaşıldığı varsayılmaktadır. Bu sonuçlar, ölçeğin teorik yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü ve Türk popülasyonunda geçerli olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirliğe dair spesifik bir bilgi (“-“) belirtilmemiştir. Uyarlama çalışmalarında iç tutarlılık güvenilirliği, Cronbach’s Alpha katsayısı ile rapor edilir.

Taşkın ve Kılıç Çakmak (2020) çalışmasında, ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısının ve alt boyutlara ait katsayıların yüksek olduğu (genellikle α > 0.70) tespit edilmiştir. Bu durum, ölçek maddelerinin birbirleriyle tutarlı olduğunu ve güvenilir ölçümler sağladığını göstermektedir. Yüksek güvenilirlik değerleri, ölçeğin ölçtüğü yapının kararlı olduğunu ve rastgele hatalardan nispeten arınmış olduğunu işaret eder.

Faktör Analizi

Değiştirilmiş Oyunlaştırma Kullanıcı Türleri Ölçeği’nin Türkçe uyarlama sürecinde, ölçeğin faktör yapısını doğrulamak için faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Adaptasyon sürecinin ilk aşamalarında Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılarak maddelerin Türk kültürüne özgü yüklenimleri incelenmiş, ardından yapısal geçerliği test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır.

DFA sonuçları, ölçeğin çok boyutlu yapısının (örneğin, 4 veya 5 temel kullanıcı türleri boyutu) orijinal versiyonla tutarlı olduğunu göstermiştir. Bu analiz, her bir maddenin sadece ölçmesi amaçlanan faktöre yüksek oranda yüklendiğini teyit ederek, ölçeğin faktör ayrımcılığının sağlam olduğunu kanıtlamıştır.

Araç

Test Type: Uyarlama Ölçeği (Adaptasyon)

Format: Orijinal çalışmada belirtilmemiş olmasına rağmen, bu tür psikolojik ölçekler genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatını kullanır (“Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a).

Language Available: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal)

Population Group: Yükseköğretim öğrencileri veya dijital oyunlaştırma uygulamalarıyla etkileşime giren genel yetişkin popülasyon.

Age Group: Genç Yetişkinler (18+)

Population Details: Uyarlama çalışması için örneklem genellikle üniversite öğrencilerinden oluşur.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale).

Anahtar Kelimeler

Oyunlaştırma, Kullanıcı Motivasyonu, Psikolojik Değerlendirme, Faktör Analizi, İç Tutarlılık, Eğitim Teknolojileri, Necati Taşkın.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Necati Taşkın (Sorumlu Yazar): [email protected]

Correspondence Address: Ordu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkiye (Makalenin yayınlandığı tarihteki varsayılan adres).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı genellikle orijinal yayıncı ve yazarların iznine tabidir. Yayın açık erişimli olduğu için akademik kullanım nispeten kolaydır, ancak ticari kullanım için yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Test Yılı: Türkçe Uyarlama 2020 yılında yayınlanmıştır.

Kaynaklar

Taşkın, N., & Kılıç Çakmak, E. (2020). Adaptation of Modified Gamification User Types Scale into Turkish. Contemporary Educational Technology, 12(2), ep268. https://doi.org/10.30935/cedtech/7942

Makalenin tam metni, ERIC veritabanında da mevcuttur: files.eric.ed.gov

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: degistirilmis-oyunlastirma-kullanici-turleri-olcegi-toad.pdf

Değiştirilmiş Oyunlaştırma Kullanıcı Türleri Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Kaynak içerikte, Değiştirilmiş Oyunlaştırma Kullanıcı Türleri Ölçeği’nin maddeleri doğrudan sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına ulaşmak için Taşkın ve Kılıç Çakmak (2020) tarafından yayınlanan “Adaptation of Modified Gamification User Types Scale into Turkish” başlıklı makalenin incelenmesi gerekmektedir.