Öğretim Elemanları Güç Türleri Ölçeği

Özet

Öğretim Elemanları Güç Türleri Ölçeği, Aslanargun ve Eriş (2013) tarafından, öğretim elemanlarının sınıf yönetimi süreçlerinde kullandıkları farklı Güç Türleri‘ni belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçek, özellikle yükseköğretim kurumlarında görev yapan akademik personelin öğrencileri üzerindeki etkileşim ve kontrol mekanizmalarını incelemeyi hedefler. Geliştirme çalışması sonucunda 34 madde ve 7 faktörden oluşan bu araç, yüksek iç tutarlılık katsayısı ve güçlü faktör yapısı ile güvenilir bir ölçüm sağladığını göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Öğretim Elemanları, Güç Türleri, Sınıf Yönetimi, Güç Boyutları, Ölçek Geliştirme, Akademik Güç, Sosyal Güç.

Yazarlar

Engin Aslanargun, H. M. Eriş

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üniversite düzeyindeki öğretim elemanlarının sınıf ortamında öğrenci davranışlarını yönlendirmek ve disiplini sağlamak için başvurdukları çeşitli Güç Türleri‘ni sistematik olarak ölçmektir. Bu, eğitim psikolojisi ve yönetim bilimleri açısından, öğretim elemanı-öğrenci dinamiklerinin anlaşılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Ölçek, öğretim elemanlarının kullandığı gücün doğasını (örneğin, kişisel otorite mi yoksa yasal zorunluluk mu) ortaya koyarak, etkili sınıf yönetimi stratejilerinin belirlenmesine yardımcı olmayı hedefler. Bu sayede, akademik personelin pedagojik yeterliliklerinin değerlendirilmesine yönelik önemli bir araç sunulmaktadır.

Yapı

Öğretim Elemanları Güç Türleri Ölçeği, sosyal psikolojideki temel güç kavramlarına dayanmaktadır. Ölçek, öğretim elemanlarının kullandığı gücü altı temel boyutta incelemektedir: Kişisel Güç, Zorlayıcı Güç, Karizmatik Güç, Bilgi Gücü, Yasal Güç ve Anlayış Gücü. Bu boyutlar, öğretim elemanlarının öğrencileri motive etme, ödüllendirme veya cezalandırma yöntemlerini temsil etmektedir.

Ölçeğin çok boyutlu yapısı, öğretim elemanlarının sınıf içi etkileşimlerde tek bir güç kaynağına bağlı kalmadığını, aksine duruma ve öğrenci grubuna göre farklı güç stratejilerini bir arada kullanabildiğini varsayar. Bu yapı, eğitim liderliği ve otorite kullanımı alanlarında derinlemesine analiz yapılmasına olanak tanır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla yapılan analizlerde, faktör analizi için uygunluk testleri kullanılmıştır. KMO testi sonucu, kritik değer olan .70’den yüksek çıkmıştır. Bu sonuç, verilerin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermektedir.

Bartlett Testi sonuçları ise p = .000 (< .01) düzeyinde anlamlı bulunmuştur. Bu durum, değişkenler arasındaki korelasyon matrisinin birim matris olmadığını ve faktör analizinin anlamlı olduğunu doğrulamaktadır. Nihai 34 madde, toplam varyansın %53.318’ini açıklamaktadır, bu da ölçeğin yapısal geçerliğinin güçlü olduğunu işaret eder.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alpha katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin genel Cronbach Alpha katsayısı .92 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, psikometrik açıdan mükemmel düzeyde bir iç tutarlılığa işaret etmekte ve ölçeğin oldukça güvenilir olduğunu kanıtlamaktadır.

Yüksek iç tutarlılık katsayısı, ölçeği oluşturan maddelerin aynı yapıyı ölçme konusunda yüksek düzeyde uyum içinde çalıştığını göstermektedir. Bu, ölçeğin farklı uygulamalarda istikrarlı ve tutarlı sonuçlar vereceği anlamına gelmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek, açımlayıcı faktör analizi sonucunda toplam 34 maddeden ve altı ana güç boyutunu temsil eden 7 faktörden oluşmaktadır. Bu faktörler, öğretim elemanlarının güç kullanma davranışlarının alt boyutlarını temsil eder.

Faktörlerin ve madde sayılarının dağılımı şu şekildedir:

• Kişisel Güç Boyutu: 10 madde
• Zorlayıcı Güç Boyutu: 6 madde
• Karizmatik Güç Boyutu: 7 madde
• Bilgi Gücü Boyutu: 4 madde
• Yasal Güç Boyutu: 2 madde
• Anlayış Gücü Boyutu: 2 madde

Faktör yapısı, toplam varyansın %53.318’ini açıklayarak, teorik yapıyı destekleyen güçlü bir faktörleşme sağlandığını göstermektedir.

Araç

Test Türü: Ölçek Geliştirme (Development)

Format: Derecelendirme formatı belirtilmemiştir (Likert tipi ölçek olduğu varsayılmaktadır ancak kaynakta boş bırakılmıştır: “-“).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretim Elemanları (Yükseköğretim Akademik Personeli)

Yaş Grubu: Yetişkin (Akademik personel)

Popülasyon Detayları: Yükseköğretim kurumlarında görev yapan akademik personel.

Test Metodolojisi: Kendi kendine uygulanan, çok maddeli, çok faktörlü psikometrik ölçme aracı.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Yönetimi, Güç Algısı, Öğretim Üyesi, Cronbach Alpha, KMO, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Akademisyen.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlantı E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Engin Aslanargun (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek Geliştirme Yılı: 2013

İzinler ve Ücret: Ticari kullanım ve izinler için sorumlu yazar (Engin Aslanargun) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Kaynaklar

Aslanargun, E. ve Eriş, H. M. (2013). Öğretim elemanlarının sınıf yönetiminde kullandıkları Güç Türleri Ölçeğinin geliştirilmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,17 (2), 207-220.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ogretim-elemanlari-guc-turleri-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Öğretim Elemanları Güç Türleri Ölçeği Maddeleri

Ölçek 34 maddeden ve 7 faktörden oluşmaktadır. Aşağıda faktör boyutları ve ilgili örnek maddeler yer almaktadır:

• Kişisel Güç Boyutu (10m): Alandaki güncel gelişmeleri takip ederler.
• Zorlayıcı Güç Boyutu (6m): Öğrencilere karşı tutarsız davranırlar.
• Karizmatik Güç Boyutu (7m): Davranışları ile örnek olurlar.
• Bilgi Gücü Boyutu (4m): Not konusunda adaletlidirler.
• Yasal Güç Boyutu (2m): Kanun ve yönetmelikler dışına çıkmazlar.
• Anlayış Gücü Boyutu (2m): Devamsızlık konusunda tolerans göstermezler.