Değişim Yorgunluğu Ölçeği

Özet

Değişim Yorgunluğu Ölçeği (Change Fatigue Scale), orijinal bir ölçeğin Türkçe kültürüne yönelik bir uyarlama çalışmasıdır. Bu ölçek, özellikle eğitim sistemlerinde sıklıkla başlatılan reform ve değişim girişimlerinin, uygulayıcılar veya paydaşlar üzerinde yarattığı psikolojik yorgunluk düzeyini ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, 6 maddeden oluşmakta olup, tek boyutlu bir yapı sergilemektedir. Geçerlik çalışmaları hem Açımlayıcı hem de Doğrulayıcı Faktör Analizleri (AFA ve DFA) ile desteklenmiş, güvenirlik ise Cronbach’s Alpha katsayısı ve detaylı madde istatistikleri kullanılarak belirlenmiştir.

Ölçeğin temel amacı, bireylerin sürekli değişim baskısı karşısında gösterdikleri tükenmişlik veya direnç eğilimlerini nicel olarak değerlendirmektir. Bu, yönetim ve politika yapıcılar için değişim süreçlerinin etkilerini anlamada kritik bir araç sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Değişim yorgunluğu, ölçek uyarlama, güvenirlik, geçerlik, eğitim sistemi, tek boyutlu yapı, faktör analizi, İbrahim Limon.

Yazarlar

İbrahim Limon

Amaç

Değişim Yorgunluğu Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin maruz kaldığı yoğun ve sürekli değişim girişimleri sonucu ortaya çıkan yorgunluk düzeyini güvenilir ve geçerli bir biçimde ölçmektir. Bu ölçek, özellikle Türkiye’deki eğitim sistemi gibi sık sık reformların uygulandığı bağlamlarda, uygulayıcıların değişime karşı geliştirdiği tepkileri ve potansiyel tükenmişlik durumlarını tespit etmeye odaklanmaktadır.

Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türkçe örneklemde korunup korunmadığını test etmeyi hedeflemiştir. Elde edilen bulgular, eğitim politikalarının planlanmasında ve uygulamaya konulmasında insani faktörlerin etkilerini göz önünde bulundurmak için değerli veriler sunmaktadır.

Yapı

Ölçek, psikolojide ve örgütsel davranışta önemli bir kavram olan Değişim Yorgunluğu yapısını ölçmektedir. Bu yapı, organizasyonel veya sistemik değişimlerin sıklığı, hızı ve kapsamı nedeniyle bireylerin bilişsel, duygusal ve motivasyonel kaynaklarının tükenmesi durumunu ifade eder.

Değişim yorgunluğu, genellikle değişim girişimlerine karşı pasif direnç, motivasyon kaybı, düşük performans ve artan stres seviyeleri ile ilişkilidir. Ölçek, bu yorgunluğun derecesini 6 madde aracılığıyla tek bir boyutta toplamaktadır, bu da yapının bütünsel bir yorgunluk deneyimini yansıttığını göstermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, istatistiksel analizlerin güçlü araçları olan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. AFA, maddelerin tek bir faktör altında toplanma eğilimini incelemiş; DFA ise teorik olarak beklenen tek boyutlu yapının gözlenen verilerle ne kadar uyumlu olduğunu test etmiştir.

Yapılan analizler sonucunda, 6 maddelik yapının Türkçe kültüründe de geçerli olduğu ve özgün ölçeğin teorik yapısını koruduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı psikolojik yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Değişim Yorgunluğu Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Temel güvenirlik göstergesi olarak Cronbach’s Alpha katsayısı hesaplanmıştır. Bu katsayı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Güvenirlik çalışmalarında ayrıca, madde istatistikleri (madde-toplam korelasyonları gibi) incelenmiştir. Bu istatistikler, her bir maddenin ölçeğin genel puanına ne kadar katkı sağladığını ve iç tutarlılığı bozup bozmadığını belirlemek için kullanılmıştır. Yüksek Cronbach’s Alpha değerleri, ölçeğin Türkçe formunun yüksek düzeyde güvenilir olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısı hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile incelenmiştir. AFA, ölçeğin 6 maddesinin tek bir temel boyut altında toplandığını göstermiştir. Bu tek boyutlu yapı, değişim yorgunluğunun bütünsel bir deneyim olarak algılandığını desteklemektedir.

DFA ise AFA tarafından belirlenen tek faktörlü modelin uygunluğunu test etmiş ve uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu kanıtlamıştır. Bu çift faktör analizi yaklaşımı, ölçeğin yapısal geçerliğini bilimsel olarak güçlendirmiştir.

Araç

Test Type: Uyarlama

Format: 6 maddeden oluşan tek boyutlu bir ölçektir.

Language Available: Türkçe

Population Group: Eğitim sistemi paydaşları (öğretmenler, yöneticiler, akademisyenler vb.) başta olmak üzere, yoğun örgütsel değişime maruz kalan bireyler.

Age Group: Yetişkinler

Population Details: Çalışma, eğitim sistemindeki değişim girişimlerinden etkilenen bir örneklem üzerinde yürütülmüştür.

Test Methodology: 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılmıştır:

• 1 Kesinlikle Katılmıyorum
• 2 Katılmıyorum
• 3 Kararsızım
• 4 Katılıyorum
• 5 Kesinlikle Katılıyorum

Anahtar Kelimeler

Değişim yönetimi, örgütsel psikoloji, eğitim reformu, psikometrik özellikler, tek boyutluluk, Likert ölçeği.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sağlanmadı

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: İbrahim Limon (Sorumlu Yazar)

Permissions & Fee and Test Year

Ölçek, İbrahim Limon tarafından 2020 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin kullanımı ve izinleri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim adresi: [email protected].

Kaynaklar

Limon, İ. (2020). Turkish adaptation of Change Fatigue Scale: A study of reliability and validity. Sakarya University Journal of Education, 10(2), 292-311. https://doi.org/10.19126/suje.646463.

Makalenin yayınlandığı dergiye ait link: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: degisim-yorgunlugu-toad.pdf

Ölçeğin orijinal DOCX dosyası buradan indirilebilir: degisim-yorgunlugu-toad.docx

Değişim Yorgunluğu Ölçeği Maddeleri

Eğitim sistemimizde çok fazla değişim girişimi başlatılmaktadır.

Madde sayısı 6 tek boyutlu