Değişim Yönetimi Süreçlerinde Okul Etkililiği Ölçeği

Özet

Değişim Yönetimi Süreçlerinde Okul Etkililiği Ölçeği, eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin, okullarında yürütülen değişim yönetimi faktörlerine yönelik algılarını ve bu algıların okulun genel etkililiğine olan etkisini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, özellikle genel lise düzeyindeki okulların örgütsel değişimlere ne kadar etkin yanıt verebildiğini, öğretmen görüşleri üzerinden değerlendirmeyi hedefler. Ölçek, Derya Kuzubaşıoğlu tarafından 2008 yılında hazırlanan bir Yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Değişim yönetimi, okul etkililiği, örgütsel değişim, öğretmen algıları, lise, ölçek geliştirme, eğitim yönetimi.

Yazarlar

Derya Kuzubaşıoğlu

Amaç

Ölçeğin temel amacı, okul etkililiği kavramını, kurumların sürekli karşılaştığı değişim yönetimi süreçleri bağlamında somut ve ölçülebilir hale getirmektir. Bu doğrultuda, genel liselerde görev yapan öğretmenlerin, okul yönetiminin değişim süreçlerini nasıl ele aldığına dair algılarını sistematik olarak belirleyerek, okulların hedeflerine ulaşma düzeylerini (etkililiğini) değerlendirmeye imkan sağlamaktır.

Bu araç sayesinde, eğitim yöneticileri ve araştırmacılar, değişim süreçlerinin okul iklimi ve performansı üzerindeki potansiyel zayıf noktalarını tespit edebilir ve böylece daha etkili örgütsel müdahaleler planlayabilirler. Ölçek, akademik araştırmalara veri sağlamanın yanı sıra, okulların kendi değişim kapasitelerini değerlendirmeleri için de pratik bir araç sunmaktadır.

Yapı

Değişim Yönetimi Süreçlerinde Okul Etkililiği Ölçeği, örgütsel psikoloji ve eğitim yönetimi alanlarının kesişiminde yer alan bir yapıyı ölçmektedir. Temel yapı, öğretmenlerin gözünden, okulun değişim girişimlerine karşı gösterdiği tepki yeterliliği ve bu tepkinin çıktıları olan etkililik göstergeleridir.

Ölçek, muhtemelen değişim liderliği, iletişim, katılımcılık, kaynakların kullanımı ve değişim sonuçlarının değerlendirilmesi gibi alt boyutları içermektedir. Bu alt boyutlar, okulun, değişimi sadece uygulamakla kalmayıp, aynı zamanda bu değişimden pozitif sonuçlar elde etme yeteneğini (etkililiğini) yansıtmaktadır. Bu tür ölçümler, özellikle eğitim sistemlerinin sürekli reformlara tabi olduğu durumlarda kritik öneme sahiptir.

Geçerlik

Kaynak içerikte ölçeğin geçerlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel veriler sunulmamıştır. Ancak, bir Yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilen ölçek olduğu için, geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Tipik olarak bu tür çalışmalarda, ölçeğin kavramsal yapıyı doğru ölçüp ölçmediğini belirlemek amacıyla uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliği sağlanmıştır.

Yapı geçerliğinin ise genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak test edildiği düşünülmektedir. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak öngörülen alt boyutlar altında toplanıp toplanmadığını gösterir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte ölçeğin güvenirlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel veriler sunulmamıştır. Bir psikometrik aracın güvenilirliğinin değerlendirilmesi amacıyla, iç tutarlılık katsayısının (Cronbach Alfa) hesaplanmış olması beklenmektedir.

Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda ne kadar tutarlı olduğunu gösterir. Ayrıca, ölçeğin zamana karşı direncini ölçmek için test-tekrar test güvenirlik çalışmalarının da yapılmış olması muhtemeldir, ancak bu sonuçlara dair bilgi mevcut değildir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinin bir parçası olarak, Değişim Yönetimi Süreçlerinde Okul Etkililiği Ölçeği’nin faktör yapısını ortaya koymak amacıyla faktör analizinin kullanıldığı kabul edilmektedir. Bu analizler, değişim yönetimi faktörleri ile okul etkililiği arasındaki karmaşık ilişkiyi açıklayan temel latent (gizil) boyutları belirlemeyi amaçlamıştır.

Faktör analizi sonuçları, muhtemelen ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ve değişim süreçlerinin farklı aşamalarını veya etkililik göstergelerini temsil eden ayrı alt ölçeklerden oluştuğunu göstermiştir. Bu alt ölçekler, okulların değişim kapasitesini daha detaylı analiz etmeye olanak tanır.

Araç

Test Type: Geliştirme Ölçeği (Development)

Format: Derecelendirme Ölçeği (Likert tipi ölçek olduğu varsayılmaktadır)

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler

Age Group: Yetişkin (Genel liselerde çalışan öğretmenler)

Population Details: Genel liselerde çalışan öğretmenler örnekleminde uygulanmıştır.

Test Methodology: Kendi bildirimine dayalı ölçüm aracıdır (Self-report instrument). Nicel araştırma yöntemi kullanılarak geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel gelişim, değişim yönetimi, eğitim psikolojisi, kurumsal etkililik, ölçek, öğretmen.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Kuzubaşıoğlu, D. (2008). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, bir Yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiği için, akademik ve eğitim amaçlı kullanımlarda genellikle tez yazarından izin alınması gerekmektedir. Ticari kullanım ücreti hakkında bilgi mevcut değildir.

Ölçeğin geliştirildiği yıl: 2008.

Kaynaklar

Kuzubaşıoğlu, D. (2008). Genel liselerde çalışan öğretmenlerin değişim yönetimi faktörlerine ilişkin algılarının okul etkililiği açısından değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Tezin orijinal bağlantısına Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr.

Ölçeğin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: degisim-yonetimi-sureclerinde-okul-etkililigi-olcegi-toad.pdf

Değişim Yönetimi Süreçlerinde Okul Etkililiği Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Sağlanan kaynak içerikte ölçek maddeleri yer almamaktadır. Maddeler için orijinal yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.