Davranış ve Öğretim Yönetimi Ölçeği

Özet

Davranış ve Öğretim Yönetimi Ölçeği, okul öncesi öğretmenlerinin sınıf içi davranış yönetimi ve öğretim yönetimi becerilerini ölçmek amacıyla Türkçe’ye uyarlanmış bir ölçektir. Ölçek, Aytan Taghıyeva tarafından 2019 yılında yürütülen bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Toplam 12 maddeden ve iki ana faktörden oluşan bu araç, öğretmenlerin öğrencilerin kurallara uyumu konusundaki ısrarcılıklarını ve iş birliğine dayalı öğrenme yöntemlerini kullanma sıklıklarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçeğin uyarlama çalışması, okul öncesi öğretmenleri üzerinde gerçekleştirilmiş olup, psikometrik özellikleri (geçerlik ve güvenirlik) detaylı olarak incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Davranış Yönetimi, Öğretim Yönetimi, Sınıf Yönetimi, Okul Öncesi Öğretmenleri, Ölçek Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Aytan TAGHIYEVA

Amaç

Ölçeğin temel amacı, okul öncesi öğretmenlerinin sınıf ortamında sergiledikleri davranış yönetimi ve öğretim yönetimi stratejilerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygunluğunu belirleyerek, alanyazına nitelikli bir değerlendirme aracı kazandırmayı hedeflemiştir. Çalışma, özellikle öğretmenlerin disiplin stratejileri ile öğrencilerin akademik katılımını teşvik eden pedagojik yaklaşımlar arasındaki ayrımı netleştirmek için tasarlanmıştır.

Ölçek, öğretmenlerin hem sınıf düzenini sağlama hem de öğrenme süreçlerini etkili bir şekilde yönlendirme becerilerini bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirerek, öğretmen eğitim programlarının geliştirilmesine ve mesleki gelişim ihtiyaçlarının belirlenmesine önemli katkılar sağlamayı amaçlamaktadır. Uyarlama çalışması, Bahçeşehir Üniversitesi bünyesinde 2019 yılında tamamlanmıştır.

Yapı

Ölçek, iki temel psikolojik yapıyı ölçmektedir: Davranış Yönetimi ve Öğretim Yönetimi. Bu iki faktör, öğretmenlerin sınıf içi etkinliklerini iki temel kategoriye ayırmaktadır. Ölçek toplam 12 maddeden oluşmaktadır ve bu maddeler ilgili faktörlere yüklenmektedir.

Davranış Yönetimi faktörü (4 madde), sınıf kurallarının uygulanması, disiplinin sağlanması ve öğrencilerin uygun olmayan davranışlarına karşı gösterilen tutarlı tepkileri içermektedir. Bu boyut, sınıf düzenini sürdürme ve olumsuz davranışları minimize etme yeteneğini yansıtır. İkinci faktör olan Öğretim Yönetimi (8 madde), öğretmenlerin öğrencilerin öğrenme süreçlerini desteklemek amacıyla kullandıkları stratejileri kapsar. Bu boyut, iş birliğine dayalı öğrenme tekniklerinin kullanımı, soruların ele alınış biçimi ve öğrenme etkinliklerinin yapılandırılması gibi pedagojik uygulamaları içermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe formunun yapısal geçerliği, okul öncesi öğretmenleri örnekleminde incelenmiştir. Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek ve Türk kültürüne uyumunu değerlendirmek amacıyla istatistiksel analizler kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin maddelerinin ölçmek istedikleri teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemeye odaklanmıştır.

Temel olarak, ölçeğin faktör yapısını incelemek ve orijinal ölçek yapısının korunduğunu doğrulamak için Döndürülmemiş Açıklayıcı Faktör Analizi (Principal Axis Factoring) yöntemi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin teorik olarak beklenen iki faktörlü yapısını (Davranış Yönetimi ve Öğretim Yönetimi) desteklediğini göstermiştir.

Güvenirlik

Davranış ve Öğretim Yönetimi Ölçeği’nin Türkçe formunun güvenilirliği, iç tutarlılık ve madde analizi yöntemleri kullanılarak kapsamlı bir şekilde test edilmiştir. Bu analizler, ölçeğin farklı uygulamalarda tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini göstermiştir.

Uygulanan güvenilirlik analizleri şunlardır:

• İç tutarlılık katsayısının hesaplanması için Cronbach’s Alpha testi kullanılmıştır.
• Maddelerin İki Eşdeğer bulguları (Guttman split-half ve Equal-length Spearman-Brown sonuçları) raporlanmıştır.
• Madde Toplam korelasyonu (Pearson korelasyon katsayısı) ile her bir maddenin toplam puanla ilişkisi incelenmiştir.
• Maddeler arasındaki ilişki boyutları bağımsız T-Testi ile test edilmiştir.
• Ölçeğin ayırt ediciliğini belirlemek amacıyla, toplam puana göre oluşturulan Alt-Üst %27’lik (n=65) grup dilimi arasındaki fark hesaplanmıştır.

Faktör Analizi

Yapılan faktör analizi sonucunda, Davranış ve Öğretim Yönetimi Ölçeği’nin Türkçe formunun orijinal yapıya uygun olarak 12 maddeden ve 2 temel faktörden oluştuğu belirlenmiştir. Bu iki faktör, öğretmenlerin sınıf içi yeterliliklerinin temel bileşenlerini temsil etmektedir.

1. Davranış Yönetimi: Bu faktör 4 maddeden oluşmaktadır. Bu maddeler, kurallara uyumun sağlanması ve sınıf disiplininin sürdürülmesi ile doğrudan ilişkilidir.
2. Öğretim Yönetimi: Bu faktör 8 maddeden oluşmaktadır. Bu maddeler, öğrenme süreçlerini organize etme ve iş birliğine dayalı pedagojik yaklaşımları kullanma becerisine odaklanmaktadır.

Döndürülmemiş Açıklayıcı Faktör Analizi (Principal Axis Factoring), maddelerin faktörlere beklenen şekilde yüklendiğini ve ölçeğin yapısal bütünlüğünün korunduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar, ölçeğin Türk örnekleminde geçerli bir yapıya sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Araç Bilgileri

Test Type: Uyarlama

Format: 12 madde, 2 faktörlü yapıya sahip, 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği.

Language Available: Türkçe

Population Group: Okul Öncesi Öğretmenleri

Age Group: Yetişkin

Population Details: Ölçek, okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerilerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş ve bu popülasyon üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.

Test Methodology: Öz bildirime dayalı anket formu. Katılımcılar, kendilerine sunulan ifadelere ne ölçüde katılıp katılmadıklarını 1 (kesinlikle katılmıyorum) ile 5 (kesinlikle katılıyorum) arasında derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Sınıf Yönetimi Stratejileri, Okul Öncesi Eğitim, Psikometri, Davranış, Öğretim, Cronbach’s Alpha, Faktör Analizi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar Aytan TAGHIYEVA)

Correspondence Address: Bahçeşehir Üniversitesi, İstanbul (Tez çalışmasının yürütüldüğü kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlama çalışması 2019 yılında tamamlanmıştır. Kullanım izinleri ve olası ücret bilgisi için, sorumlu yazar Aytan Taghıyeva ile yukarıda belirtilen e-posta adresi aracılığıyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası, tez çalışmasının ekinde yer almaktadır ve aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

The original PDF can be downloaded here: davranis-ve-ogretim-yonetimi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Taghıyeva, A. (2019). Davranış ve öğretim yönetimi ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması: Okul öncesi öğretmenleri için geçerlik ve güvenirlik çalışması (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Bahçeşehir Üniversitesi, İstanbul. (Tez linki: tez.yok.gov.tr)

Davranış ve Öğretim Yönetimi Ölçeği Maddeleri

Ölçek 12 madde ve 2 faktörden oluşmaktadır:

• Davranış Yönetimi (4 madde): Eğer öğrenci kuralların dışına çıkıyorsa, sınıf kurallarına uyulması konusunda ısrar ederim.
• Öğretim Yönetimi (8 madde): Sınıf içerisinde soruları ele almak için neredeyse her zaman iş birliğine dayalı öğrenme çalışması yaparım.

Derecelendirme: 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılmaktadır:

1. (1) kesinlikle katılmıyorum
2. (2) “katılmıyorum”
3. (3) “kararsızım”
4. (4) “katılıyorum”
5. (5) “kesinlikle katılıyorum”