Farklılıkların Yönetimi Ölçeği

Özet

Farklılıkların Yönetimi Ölçeği (FYÖ), Ergül ve Kurtulmuş tarafından 2014 yılında geliştirilen, psikometrik geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış özgün bir ölçektir. Ölçek, bireylerin veya kurumsal yapıların farklılıklara (cinsiyet, yaş, etnik köken, eğitim düzeyi vb.) yönelik yaklaşımlarını ve bu farklılıkları etkin bir şekilde yönetmek için uyguladıkları stratejileri değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Toplam 27 maddeden oluşan bu araç, yönetim ve insan kaynakları alanlarında çeşitliliğin benimsenme düzeyini ölçmek için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Farklılıkların Yönetimi, Çeşitlilik Yönetimi, Örgütsel Davranış, Psikolojik Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Hüseyin Fazlı Ergül, M. Kurtulmuş.

[quads id=5]

Amaç

Farklılıkların Yönetimi Ölçeği’nin temel amacı, özellikle eğitim ve iş yaşamı bağlamlarında, yöneticilerin veya çalışanların farklılıklara karşı sergiledikleri tutumları ve bu farklılıkları kurumsal hedeflere ulaşmada bir avantaj olarak kullanmaya yönelik uygulamalarını sistematik olarak ölçmektir. Bu araç, çeşitlilik yönetim politikalarının etkinliğini değerlendirmek ve geliştirilmesi gereken alanları belirlemek için önemli bir tanı aracı görevi görür.

Ölçek, farklılıkların yönetimine dair hem teorik yaklaşımları hem de pratik uygulamaları kapsayarak, kurumların çeşitliliğe ne kadar kapsayıcı ve stratejik bir bakış açısıyla yaklaştığını ortaya koymaktadır.

Yapı

Ölçek, temel olarak “Farklılıkların Yönetimine İlişkin Uygulamalar” ve “Farklılıklara İlişkin Yaklaşımlar” olmak üzere iki ana alt boyutta yapılandırılmıştır. Bu iki boyut, çeşitlilik yönetiminin teorik ve pratik yönlerini kapsamaktadır.

• Farklılıkların Yönetimine İlişkin Uygulamalar Alt Boyutu: Kurum içinde farklılıkların yönetimi için somut olarak atılan adımları, uygulanan politikaları ve prosedürleri değerlendirir.
• Farklılıklara İlişkin Yaklaşımlar Alt Boyutu: Bireylerin veya kurumların farklılıklara yönelik sahip olduğu temel felsefeyi, inançları ve tutumları ölçer.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini tespit etmek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) öncesinde veri setinin uygunluğu kontrol edilmiştir. Bu kontrol, Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterliliği ve Bartlett Küresellik Testi (BS) sonuçlarına dayandırılmıştır.

Elde edilen bulgular şunlardır:

• KMO Değeri: .94 olarak tespit edilmiştir. KMO değerinin .70 ve üzeri olması, verilerin faktör analizi için uygun olduğunu gösterirken (Can, 2013: 277), .94 değeri mükemmel düzeyde bir örneklem yeterliliğine işaret etmektedir.
• Bartlett Küresellik Testi: Test sonucu p<.05 düzeyinden küçük çıkmıştır. Bu sonuç, korelasyon matrisinin birim matris olmadığını ve verilerin faktörleştirilmeye uygun olduğunu kanıtlamıştır.

Güvenirlik

Farklılıkların Yönetimi Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı ile analiz edilmiştir. Elde edilen katsayılar, ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir.

• Ölçeğin Tamamı İçin Cronbach Alpha: .94 olarak belirlenmiştir. Bu değer, ölçeğin maddelerinin genel yapıyı ölçmede yüksek derecede tutarlı olduğunu göstermektedir.
• Farklılıkların Yönetimine İlişkin Uygulamalar Alt Boyutu: Cronbach Alpha katsayısı .93 olarak saptanmıştır.
• Farklılıklara İlişkin Yaklaşımlar Alt Boyutu: Cronbach Alpha katsayısı .89 olarak saptanmıştır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını belirlemek ve yapısal geçerliğini desteklemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA, ölçeğin teorik olarak beklenen iki faktörlü yapısını desteklemiştir. Verilerin faktör analizine uygunluğu, KMO ve BS testleri ile önceden doğrulanmıştır.

Analiz sonuçları, ölçek maddelerinin iki ayrı ve anlamlı faktör altında toplandığını ve bu faktörlerin, farklılık yönetimi alanındaki temel kavramsal ayrımlarla uyumlu olduğunu göstermiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme

Format: 27 madde (item) içeren, öz bildirim (self-report) tipi bir ölçektir.

Dil: Türkçe

Nüfus Grubu: Kurumsal veya eğitimsel bağlamda çalışanlar/yöneticiler.

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan/Öğretmen/Yönetici popülasyonu).

Nüfus Detayları: Geçerlik ve güvenirlik çalışması Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi’nde yayımlanmıştır, bu da örneklemin akademik ve eğitimsel bağlamlardan seçilmiş olabileceğini düşündürmektedir.

Test Metodolojisi: Derecelendirme formatı orijinal kaynakta belirtilmemiş olsa da, psikometrik geliştirme ölçeklerinin çoğunda olduğu gibi, muhtemelen Likert tipi bir derecelendirme ölçeği (örneğin, 5’li veya 7’li) kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

KMO, Kaiser-Meyer-Olkin, Bartlett Küresellik Testi, İç Tutarlılık, Çeşitlilik, Yönetim, Psikometri.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Hüseyin Fazlı Ergül

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2014

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı, telif hakları ve izin detayları için sorumlu yazar (Hüseyin Fazlı Ergül) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik çalışmalarda kullanım için genellikle referans gösterilmesi yeterli olmaktadır.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: farkliliklarin-yonetimi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Ergül, H.F., Kurtulmuş, M.(2014). Farklılıkların Yönetimi Ölçeğinin geçerlik güvenirlik çalışması. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, 298-312.
• Can, A. (2013). SPSS ile Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi. Ankara: Pegem Akademi. (Ölçek geçerlik bölümünde referans gösterilen destekleyici kaynak.)

[quads id=5]

Farklılıkların Yönetimi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek toplamda 27 maddeden oluşmaktadır. Orijinal ölçek maddeleri bu kaynakta sağlanmamıştır.