Çocukluk Dönemi Mutluluk/Huzur Anıları Ölçeği

Özet

Çocukluk Dönemi Mutluluk/Huzur Anıları Ölçeği, bireylerin çocukluk dönemlerine ait deneyimledikleri ve hatırladıkları pozitif duygusal anıları (mutluluk ve huzur) ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir ölçek uyarlamasıdır. Ölçeğin Türkçe adaptasyonu, Akın, Uysal ve Çitemel (2013) tarafından yapılmış olup, Türk kültüründe çocukluk anılarının öznel refah üzerindeki etkilerini araştırmayı hedeflemektedir. Tek boyutlu bir yapıya sahip olan bu araç, geçmişe dönük pozitif duygusal izlenimleri değerlendirerek, bireyin şu anki psikolojik durumu ile çocukluk deneyimleri arasındaki ilişkiyi incelemeye olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Çocukluk Anıları, Mutluluk, Huzur, Pozitif Psikoloji, Psikometri, Öznel Refah, Ölçek Uyarlaması.

Yazarlar

Ahmet Akın, Rumeysa Uysal, Narin Çitemel.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin çocukluk dönemlerinde yaşadıkları ve zihinlerinde pozitif çağrışımlarla yer eden mutluluk ve huzur anılarının yoğunluğunu ve sıklığını belirlemektir. Bu yapı, yetişkinlikteki psikolojik uyum, dayanıklılık ve genel yaşam memnuniyeti gibi değişkenlerle ilişkilendirilmektedir. Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerini Türk örnekleminde test ederek, alana güvenilir bir ölçüm aracı kazandırmayı amaçlamıştır.

Yapı

Ölçek, bireyin otobiyografik belleğinde yer alan, çocukluk dönemine özgü, sıcaklık, güvenlik, neşe ve sükûnet gibi pozitif duygusal izleri temsil eden anıları ölçmektedir. Ölçülen psikolojik yapı, tek bir boyut altında toplanmıştır: Çocukluk Dönemi Mutluluk/Huzur Anıları. Bu boyut, bireyin geçmişe yönelik olumlu duygusal yüklemelerini yansıtır ve geçmiş yaşantıların şimdiki ruh haline olan etkisini değerlendirir.

Geçerlik

Çocukluk Dönemi Mutluluk/Huzur Anıları Ölçeği’nin Türkçe formunun geçerlik çalışmaları, yapı geçerliği üzerine odaklanmıştır. Akın ve arkadaşları (2013) tarafından yürütülen çalışmada, ölçeğin teorik olarak varsayılan tek boyutlu yapısını doğrulamak amacıyla büyük ihtimalle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, 20 maddeden oluşan ölçeğin, ölçmek istediği yapıyı yeterli düzeyde temsil ettiğini ve kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir. Yapı geçerliği, maddelerin tek bir yapının göstergeleri olarak bir araya geldiğini desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak değerlendirilmiştir. Geçerlik ve güvenirlik çalışmasında, ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısının yüksek olduğu ve bu durumun, ölçekteki maddelerin tutarlı bir şekilde aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü gösterdiği rapor edilmiştir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçeğin Türk kültüründeki kullanımı için güvenilir bir araç olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek, faktör analizi sonucunda Tek Boyutlu bir yapı sergilemiştir. Bu yapı, toplam 20 maddeden oluşmaktadır. Faktör yüklerinin yeterli düzeyde olması, her bir maddenin ölçeğin temsil ettiği ana yapıyla güçlü bir ilişki içinde olduğunu kanıtlamıştır. Bu tek faktörlü yapı, ölçeğin uygulama ve puanlama süreçlerini basitleştirmekte ve yorumlamayı kolaylaştırmaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği.

Format: Bireyin kendisi tarafından doldurulan raporlama ölçeği.

Maddeler ve Boyutlar: Tek boyut ve 20 madde.

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri ve yetişkinler (Uyarlama çalışması üniversite öğrencileri üzerinde yapılmıştır).

Yaş Grubu: Genç yetişkinlik ve üzeri.

Popülasyon Detayları: Orijinal uyarlama çalışması, Türk üniversite öğrencileri örneklemi üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Ölçek, 5’li Likert Ölçeği kullanılarak derecelendirilmiştir. Derecelendirme formatı şöyledir: 1 = Hiçbir zaman, 5 = Her zaman. Yüksek puanlar, bireyin çocukluk döneminden daha yoğun mutluluk ve huzur anıları hatırladığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Çocukluk, Mutluluk, Huzur, Otobiyografik Bellek, Psikolojik Uyum, Faktör Analizi, Likert Tipi, Akın.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ahmet Akın

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2013 yılında yayımlanmıştır. Kullanım izinleri ve ücret bilgisi için sorumlu yazar Ahmet Akın ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik çalışmalarda kullanım şartları için ilgili makaleye başvurulması tavsiye edilir.

Orijinal makaleye DergiPark üzerinden erişim sağlanabilir: dergipark.ulakbim.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: cocukluk-donemi-mutlulukhuzur-anilari-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Akın, A., Uysal, R. ve Çitemel, N. (2013). Çocukluk Dönemi Mutluluk/Huzur Anıları Ölçeğinin Türkçe Formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(1), 71-80.

Çocukluk Dönemi Mutluluk/Huzur Anıları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. (Orijinal kaynakta ölçek maddeleri listelenmemiştir; ancak 20 madde içerdiği belirtilmiştir.)

Ölçek 20 maddeden oluşmaktadır ve 5’li Likert tipi bir yanıt sistemi kullanmaktadır (1= Hiçbir zaman – 5= Her zaman). Maddelerin tam listesi için Akın, Uysal ve Çitemel (2013) tarafından yayımlanan orijinal makaleye başvurulmalıdır.