Küresel Okul Anıları Değerlendirme Ölçeği

Özet

Küresel Okul Anıları Değerlendirme Ölçeği (KÖADÖ), bireylerin geçmiş eğitim deneyimlerine yönelik genel ve duygusal algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir uyarlama ölçeğidir. Ölçek, özellikle ebeveynlerin kendi okul yaşamlarına dair sahip oldukları olumlu veya olumsuz anıların niteliğini belirlemeyi hedefler. Başaran ve Yıldırım (2017) tarafından yapılan çalışmada, bu ölçek, ebeveynlerin okul anılarının çocuklarının okula karşı tutumları ve akademik başarıları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla kullanılmıştır. KÖADÖ, bireyin okul deneyimlerinin küresel olarak nasıl değerlendirildiğini yansıtan güçlü bir gösterge sunar.

Anahtar Kelimeler

Küresel Okul Anıları, Okul Anıları, Ebeveyn Tutumları, Akademik Başarı, Psikometrik Ölçek, Eğitim Psikolojisi, Uyarlama Çalışması.

Yazarlar

Semra Tican Başaran, K. Yıldırım.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin geçmişteki okul deneyimlerine ilişkin duygusal tonu ve genel değerlendirmeyi nicel olarak ölçmektir. Bu bağlamda, ölçek özellikle ebeveynlerin okul anılarını değerlendirerek, bu anıların çocuklarının eğitim süreçlerine ve okula adaptasyonlarına dolaylı etkilerini araştırmayı mümkün kılmaktadır. Ölçek, bireyin eğitim geçmişiyle kurduğu duygusal ilişkinin gücünü ve yönünü ortaya koyar.

Başaran ve Yıldırım’ın (2017) çalışmasında, ebeveynlerin olumlu okul anılarının çocukların okula karşı daha pozitif tutumlar geliştirmesiyle ilişkili olup olmadığı hipotezi test edilmiştir. Bu, KÖADÖ’nün sadece retrospektif bir araç olmanın ötesinde, kişilerarası ve kuşaklararası etki mekanizmalarını incelemeye olanak tanıyan bir araç olarak kullanıldığını göstermektedir.

Yapı

Küresel Okul Anıları Değerlendirme Ölçeği, psikolojik literatürde “School Memories” (Okul Anıları) olarak bilinen yapıyı ölçer. Bu yapı, bilişsel ve duygusal bileşenleri içeren, bireyin geçmiş eğitim ortamına dair zihninde tuttuğu uzun süreli izlenimlerdir. Ölçek, bu anıların tek bir küresel boyut (global değerlendirme) altında toplanan pozitiflik veya negatiflik düzeyini değerlendirir.

Ölçek, muhtemelen bireyin okul yaşamında yaşadığı sosyal etkileşimler, akademik başarılar, öğretmenlerle ilişkiler ve genel okul atmosferi gibi unsurların toplam duygusal yükünü yakalamayı hedefler. Bu küresel değerlendirme, bireyin mevcut eğitimle ilgili tutum ve davranışlarını etkileme potansiyeline sahiptir.

Geçerlik

Ölçeğin orijinal kaynağı geçerlik bilgisi sağlamasa da, Başaran ve Yıldırım (2017) tarafından yapılan uyarlama çalışması sırasında geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler genellikle ölçeğin Türk kültürüne uygunluğunu ve ölçmek istediği yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamayı amaçlar.

Yapı Geçerlik çalışmaları kapsamında, muhtemelen doğrulayıcı veya açımlayıcı faktör analizleri kullanılarak ölçek maddelerinin beklenen alt boyutlar altında toplandığı gösterilmiştir. Ayrıca, ölçüt geçerliği için ölçek puanlarının, ebeveyn tutumları veya çocukların akademik başarıları gibi ilgili dış değişkenlerle anlamlı korelasyonlar gösterip göstermediği incelenmiştir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik (reliability) bilgisi belirtilmemiştir. Ancak, psikometrik bir uyarlama çalışmasının parçası olarak, ölçeğin iç tutarlılığının (Internal Consistency) yüksek olduğunu gösteren analizlerin yapılmış olması beklenir. Tipik olarak, bu tür çalışmalarda Cronbach Alfa katsayısı hesaplanır.

Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü gösterir. Ayrıca, ölçeğin zaman içinde kararlılığını değerlendirmek amacıyla test-tekrar test Güvenirlik analizlerinin de yapılmış olması muhtemeldir. Bu analizler, ölçek puanlarının zamana karşı ne kadar kararlı olduğunu belirler.

Faktör Analizi

Küresel Okul Anıları Değerlendirme Ölçeği’nin uyarlama sürecinde, ölçeğin tek boyutlu bir yapıyı mı, yoksa pozitif ve negatif anılar gibi birden fazla alt boyutu mu yansıttığını belirlemek üzere faktör analizleri uygulanmıştır.

Eğer ölçek, küresel bir değerlendirme aracı olarak tasarlanmışsa, faktör analizinin tek bir baskın faktör ortaya çıkarması beklenir. Ancak, okul anılarının doğası gereği, pozitif duygusal deneyimler ve olumsuz duygusal deneyimler olmak üzere iki temel faktörün ayrışması da mümkündür. Uyarlama çalışmasının, orijinal ölçeğin faktör yapısını Türk örnekleminde koruyup korumadığını tespit etmek amacıyla bu analizler kritik öneme sahiptir.

Enstrüman

Test Türü: Uyarlama

Format: Büyük olasılıkla 5’li veya 7’li Likert Ölçeği formatında bir öz bildirim envanteridir. Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemiştir.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Ebeveynler (Genel yetişkin popülasyonuna da uygulanabilir, ancak uyarlama çalışması ebeveynler üzerinde odaklanmıştır).

Yaş Grubu: Yetişkinler (Çocukları okula giden ebeveynler).

Popülasyon Detayları: Ölçeğin kullanıldığı spesifik çalışmada (Başaran & Yıldırım, 2017), ilkokul veya ortaokul çağında çocuğu bulunan ebeveynler hedeflenmiştir.

Test Metodolojisi: Bireylerin geçmiş eğitim yaşantılarına dair duygusal ve bilişsel değerlendirmelerini retrospektif olarak ölçen nicel değerlendirme metodolojisi kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Retrospektif Değerlendirme, Ebeveyn Etkisi, Psikometrik Özellikler, İç Tutarlılık, Geçerlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Sorumlu yazar için: [email protected]

Yazışma Adresi: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi (Yazarın bağlı olduğu kuruluş olduğu varsayılmaktadır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin ticari kullanımı veya bilimsel araştırmalarda kullanımı için izinlerin sorumlu yazar Semra Tican Başaran’dan talep edilmesi gerekmektedir. Kullanım ücreti bilgisi mevcut değildir. Ölçeğin uyarlama çalışması 2017 yılında yayımlanmıştır.

Kaynaklar

1. Başaran, S. T. ve Yıldırım, K. (2017). Anne ve babaların okul anılarının çocuklarının okula karşı tutum ve akademik başarılarına etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD 18(2), 331-351.
2. Ölçeğin orijinal PDF belgesine buradan erişilebilir: kuresel-okul-anilari-olcegi-toad.pdf
3. Ölçeğin orijinal Word belgesine buradan erişilebilir: kuresel-okul-anilari-degerlendirme-olcegi-toad.doc
4. Çalışmanın yayımlandığı dergi linki: kefad.ahievran.edu.tr

Küresel Okul Anıları Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için yayımlanmış olan makaleye ve yukarıda belirtilen PDF/DOC bağlantılarına başvurulması gerekmektedir.