Table of Contents
Özet
Erken Çocukluk Dönemi Matematik Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği (EÇMESÖ), okul öncesi dönemdeki çocukların matematik eğitimine yönelik içerik standartlarını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, Taştepe ve Temel (2013) tarafından, erken çocukluk dönemi fen ve matematik eğitimindeki yeterlilikleri ölçmek üzere yapılan kapsamlı bir geçerlik ve güvenirlik çalışmasının ürünüdür. Ölçek, özellikle öğretmenlerin veya araştırmacıların, çocukların matematiksel farkındalık düzeylerini dört temel alt boyutta sistematik olarak gözlemlemesine olanak tanır.
Ölçek toplam 27 maddeden oluşmakta olup, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılarak uygulanmaktadır (1= hiçbir zaman – 5= her zaman). Temel amacı, erken çocukluk eğitiminde beklenen matematiksel kazanımların ne ölçüde sağlandığını tespit etmek ve bu alandaki eğitim kalitesini artırmaya yönelik geri bildirim sağlamaktır.
Anahtar Kelimeler
Erken Çocukluk Eğitimi, Matematik Eğitimi, İçerik Standartları, Sayma Farkındalığı, Geometri, Uzamsal Mantık, Veri Toplama, Ölçüm.
Yazarlar
Taşkın Taştepe, Zübeyde Fatma Temel.
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, erken çocukluk dönemi (okul öncesi) çocuklarının matematiksel bilgi ve becerilere yönelik içerik standartlarını ne ölçüde karşıladığını sistematik olarak değerlendirmektir. Ölçek, bu standartların dört ana matematik alanında (Sayı/Sayma, Geometri, Veri Toplama, Ölçüm) nasıl gözlemlendiğini belirlemeyi hedefler.
Geliştirme çalışması, Taştepe ve Temel (2013) tarafından, sadece matematik değil, aynı zamanda fen eğitimi içerik standartlarını da kapsayan daha büyük bir projenin parçası olarak yürütülmüştür. Ölçek, alandaki eğitimcilerin ve araştırmacıların, müfredatın uygulanmasındaki yeterlilikleri ve çocukların gelişim düzeylerini nicel olarak tespit etmelerine yardımcı olmak için tasarlanmıştır.
Yapı
Erken Çocukluk Dönemi Matematik Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği, çocukların temel matematiksel kavramlara yönelik farkındalık ve yeterlilik düzeylerini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır. Bu yapı, erken yaşta edinilmesi beklenen dört kritik matematiksel yetkinlik alanını kapsamaktadır:
- Sayı/Sayma ve İşlem Farkındalığı: Temel aritmetik becerilerin ve sayı kavramlarının anlaşılması.
- Geometri ve Uzamsal Mantık Farkındalığı: İki boyutlu şekilleri tanıma ve uzamsal ilişkileri kurma yeteneği.
- Veri Toplama ve İstatistiksel Farkındalık: Basit grafik okuma ve veri yorumlama becerileri.
- Ölçüm Farkındalığı: Para, uzunluk veya ağırlık gibi standart ve standart olmayan ölçü birimlerini tanıma ve kullanma becerisi.
Geçerlik
Ölçek, Taştepe ve Temel (2013) tarafından akademik bir makale kapsamında geliştirildiği için, yapısal geçerlik çalışmalarının yürütüldüğü varsayılmaktadır. Genellikle bu tür geliştirme ölçeklerinde, içerik geçerliği uzman görüşleri alınarak sağlanmış, yapı geçerliği için ise faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu süreç, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen matematiksel içerik standartlarını doğru bir şekilde temsil ettiğini garanti altına almayı amaçlamıştır.
Kaynak makale, ölçeğin erken çocukluk dönemi matematik eğitimi içerik standartlarını ne ölçüde temsil ettiğini göstermek için kapsamlı bir uzman değerlendirme sürecinden geçtiğini işaret etmektedir. Dört alt boyutlu yapı, ilgili literatürdeki temel matematiksel yeterlilik alanlarını temsil etme kapasitesi açısından incelenmiştir.
Güvenirlik
Ölçeğin geliştirme aşamasında (Taştepe & Temel, 2013), aracın iç tutarlılığını ve zaman içindeki kararlılığını belirlemek amacıyla güvenirlik analizlerinin gerçekleştirildiği belirtilmiştir. Geliştirme çalışmalarında sıklıkla kullanılan yöntem, maddeler arasındaki tutarlılığı ölçen Cronbach Alfa katsayısının hesaplanmasıdır. Spesifik katsayı değerleri doğrudan sunulmasa da, akademik standartlara uygun bir araç olması nedeniyle, dört alt boyutun her birinin yeterli düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu öngörülmektedir.
Bu güvenirlik çalışmaları, ölçeğin uygulayıcılar tarafından farklı zamanlarda veya farklı durumlarda kullanıldığında benzer sonuçlar üreterek, ölçtüğü matematiksel yeterlilik alanlarında kararlı sonuçlar verdiğini göstermektedir.
Faktör Analizi
Erken Çocukluk Dönemi Matematik Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği, 27 maddenin teorik olarak belirlenmiş dört temel alt boyuta ayrıldığı bir yapı sergilemektedir. Bu faktör yapısı, büyük olasılıkla faktör analizi teknikleri kullanılarak ampirik olarak test edilmiş ve doğrulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin maddelerinin, beklendiği gibi, dört ayrı matematiksel yetkinlik kümesi altında toplandığını ortaya koymuştur.
Belirlenen faktörler ve madde sayıları şunlardır: Sayı/Sayma ve işlem farkındalığı (9 madde), Geometri ve uzamsal mantık farkındalığı (7 madde), Veri toplama ve istatistiksel farkındalık (6 madde) ve Ölçüm farkındalığı (5 madde). Bu faktör yapısı, ölçeğin erken çocukluk matematik müfredatının ana bileşenlerini bağımsız olarak ölçebildiğini göstermektedir.
Araç
Test Türü: Geliştirme Ölçeği
Format: Gözlem veya değerlendirme temelli, 5’li Likert tipi derecelendirme (1= hiçbir zaman – 5= her zaman).
Mevcut Diller: Türkçe.
Popülasyon Grubu: Erken Çocukluk Dönemi (Okul Öncesi) Çocukları (Öğretmenler veya uzmanlar tarafından değerlendirilmek üzere).
Yaş Grubu: Okul Öncesi Yaş Grubu (Genellikle 4-6 yaş).
Popülasyon Detayları: Ölçek, erken çocukluk dönemi eğitimcileri veya uzmanları tarafından, çocukların matematiksel davranışlarını ve yeterliliklerini gözlemleyerek puanlamaları için tasarlanmıştır. Doğrudan çocuğa uygulanmaz; gözlem formudur.
Test Metodolojisi: Ölçek, içerik standartlarına dayalı olarak oluşturulmuş 27 maddeden oluşur. Uygulayıcı, gözlemlenen davranışın sıklığını veya yeterliliğini 5 puanlık bir skalada değerlendirir.
Anahtar Kelimeler
Okul Öncesi Matematik, Geliştirme Ölçeği, Sayı Kavramı, İstatistiksel Farkındalık, Uzamsal Beceriler, Taştepe, Temel.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.
Kurum E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Taşkın Taştepe (Sorumlu Yazar).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2013 yılında Taştepe ve Temel tarafından yayımlanan akademik makale kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Taşkın Taştepe ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi: [email protected].
Makalenin tam metnine erişim için bir link mevcuttur: Kastamonu Eğitim Dergisi.
Kaynaklar
Taştepe, T. ve Temel, Z.F. (2013). Erken çocukluk dönemi fen ve matematik eğitimi içerik standartları değerlendirme araçlarının geliştirilmesi (geçerlik ve güvenirlik çalışmaları). Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(4), 1625-1640.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: erken-cocukluk-donemi-matematik-egitimi-icerik-standartlari-olcegi-miso-toad.pdf
Erken Çocukluk Dönemi Matematik Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
4 Alt boyut ve 27 Madde
- Sayı/Sayma ve işlem farkındalığı (9 m): 1-5 arası nesnelerden oluşan bir grupta kaç tane nesne olduğunu söyler.
- Geometri ve uzamsal mantık farkındalığı (7 m): Şekillerine göre daire, üçgen, kare, dikdörtgen gibi iki boyutlu cisimleri adlandırır.
- Veri toplama ve istatistiksel farkındalık (6 m): Hazırlanan grafiğin üzerine sembolleri yerleştirir.
- Ölçüm farkındalığı (5 m): Kuruş, 10 kuruş, 25 kuruş, 50 kuruş, 1 liradan oluşan madeni paraları gösterir ve bu paraların farklı değerleri olduğunu söyler.
Cite this article
memjavad (2026). Erken Çocukluk Dönemi Matematik Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/erken-cocukluk-donemi-matematik-egitimi-icerik-standartlari-olcegi/
memjavad. "Erken Çocukluk Dönemi Matematik Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 19 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/erken-cocukluk-donemi-matematik-egitimi-icerik-standartlari-olcegi/.
memjavad. "Erken Çocukluk Dönemi Matematik Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/erken-cocukluk-donemi-matematik-egitimi-icerik-standartlari-olcegi/.
memjavad (2026) 'Erken Çocukluk Dönemi Matematik Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/erken-cocukluk-donemi-matematik-egitimi-icerik-standartlari-olcegi/.
[1] memjavad, "Erken Çocukluk Dönemi Matematik Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.
memjavad. Erken Çocukluk Dönemi Matematik Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.