Çocukların Empatik Gelişimi Ölçeği

Özet

Çocukların Empatik Gelişimi Ölçeği (ÇEGÖ), çocuklarda empati düzeylerini ve gelişimini ölçmek amacıyla tasarlanmış, uyarlama türünde bir psikometrik araçtır. Ölçeğin Türkçe dil geçerliği ve güvenirliği çalışması 2018 yılında Marilena Z. Leana-Taşcılar, Meltem Biber ve Tuba Kurt tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu ölçek, okul çağındaki çocukların duygusal ve bilişsel empati bileşenlerini ayrı ayrı değerlendirmeyi amaçlamaktadır. ÇEGÖ, özellikle çocuk gelişimi, eğitim psikolojisi ve rehberlik alanlarında bireysel farklılıkları saptamak ve empatik beceri gelişimini destekleyen programların etkinliğini ölçmek için kritik bir araç olarak kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Empati, Çocuk Gelişimi, Psikometrik Araç, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Sosyal-Duygusal Öğrenme.

Yazarlar

Marilena Z. Leana-Taşcılar, Meltem Biber, Tuba Kurt.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, çocukların sosyal etkileşimler sırasında başkalarının duygusal durumlarını ve bakış açılarını anlama yeteneklerini bilimsel yöntemlerle ölçmektir. Bu bağlamda, ölçek çocukların empati yeteneğinin iki temel boyutunu, yani duygusal tepki verme eğilimini ve bilişsel perspektif alma becerisini tespit etmeye odaklanmıştır.

Çocukların Empatik Gelişimi Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması, orijinal ölçeğin yapısal bütünlüğünü ve psikometrik kalitesini Türk kültürü ve dil bağlamında koruyarak, Türkiye’deki araştırmacılar ve uygulayıcılar için güvenilir bir ölçüm aracı sağlamayı hedeflemiştir. Bu sayede, Türkiye’deki çocukların empati düzeyleri standart ve karşılaştırılabilir bir şekilde incelenebilmektedir.

Yapı

ÇEGÖ, psikolojik bir yapı olarak empatiyi ölçmektedir. Empati, yalnızca başkasının duygularını hissetmekle kalmayıp, aynı zamanda o kişinin durumunu rasyonel olarak anlama yeteneğini de içerir. Bu nedenle ölçek, genellikle iki temel alt boyutta yapılandırılmıştır:

• Bilişsel Empati: Bir başkasının düşüncelerini, niyetlerini veya duygularını kendi bakış açısından bağımsız olarak anlama becerisi (Perspektif Alma).
• Duygusal Empati: Başka birinin yaşadığı duygusal duruma uygun bir duygusal tepki verme veya o duyguyu deneyimleme eğilimi (Duygusal Tepki).

Bu iki boyut, çocukların sosyal yeterliliklerini ve duygusal zekalarını değerlendirmede kapsamlı bir çerçeve sunar. Ölçek maddeleri, günlük yaşam senaryoları üzerinden bu iki farklı empatik tepki türünü ortaya çıkarmayı amaçlar.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasında (Leana-Taşcılar, Biber & Kurt, 2018), ölçeğin geçerlik çalışmaları yapısal geçerlik üzerine odaklanmıştır. Ölçeğin teorik olarak varsayılan faktör yapısının Türk örnekleminde de tutarlı olup olmadığını incelemek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

DFA sonuçları, ölçeğin orijinal yapısına benzer şekilde, empatiyi ölçen alt boyutların kabul edilebilir düzeyde model uyumu gösterdiğini kanıtlamıştır. Bu bulgular, Çocukların Empatik Gelişimi Ölçeği’nin, Türk kültürüne özgü dilsel ve kültürel farklılıklara rağmen, empati yapısını geçerli bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Ayrıca, ölçeğin yapısal geçerliği, ilgili diğer sosyal-duygusal ölçüm araçlarıyla olan korelasyonları (ölçüt bağıntılı geçerlik) ile de desteklenmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığını ve zamana karşı kararlılığını değerlendirmeyi içermiştir. İç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösteren Cronbach Alfa katsayıları ile raporlanmıştır. Uyarlama çalışmasında elde edilen Cronbach Alfa değerleri, hem genel ölçek hem de alt boyutlar için yüksek düzeyde iç tutarlılık sergilemiştir.

Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin uygulayıcıya tutarlı ve güvenilir sonuçlar sunduğunu, dolayısıyla ölçüm hatasının düşük olduğunu göstermektedir. Bu, ölçeğin bilimsel araştırmalarda ve klinik değerlendirmelerde güvenle kullanılabileceği anlamına gelmektedir.

Faktör Analizi

Çocukların Empatik Gelişimi Ölçeği’nin Türkçe adaptasyonu sırasında, ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamak amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçek maddelerinin beklenen bilişsel empati ve duygusal empati faktörleri altında gruplandığını istatistiksel olarak doğrulamıştır. Bu ayrım, empatinin karmaşık doğasını araştırmacılara sunarak, gelişimsel müdahalelerin hedeflenmesine yardımcı olur.

Yapılan Faktör Analizi, ölçeğin orijinal yapısının kültürel adaptasyon sürecinde başarılı bir şekilde korunduğunu ve maddelerin teorik yapıyla uyumlu bir şekilde yüklendiğini göstermiştir. Bu sonuçlar, ölçeğin yapısal bütünlüğünün sağlam olduğunu ve Türk örnekleminde de geçerli bir şekilde kullanılabileceğini teyit etmektedir.

Araç

Test Type: Psikometrik Ölçek (Uyarlama)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Genellikle 3 veya 5 seçenekli, katılımcının veya gözlemcinin sıklık/katılma düzeyini belirtmesini gerektirir.)

Language Available: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal)

Population Group: Çocuklar

Age Group: Okul Çağı Çocukları (Spesifik yaş aralığı için uyarlama makalesine başvurulmalıdır, tipik olarak 6-12 yaş)

Population Details: Türkiye’deki ilkokul ve ortaokul öğrencileri örnekleminde geçerlenmiştir.

Test Methodology: Öz Bildirim veya Öğretmen/Ebeveyn Bildirimi (Uygulama şekli, çalışmanın amacına ve hedef yaş grubuna göre farklılık gösterebilir.)

Anahtar Kelimeler

Bilişsel Empati, Duygusal Empati, Sosyal Yeterlilik, Psikolojik Değerlendirme, Faktör Analizi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Uyarlama makalesinde belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Marilena Z. Leana-Taşcılar (İstanbul Üniversitesi)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı genellikle yazarlara atıf yapılarak mümkündür. Ancak, ölçeğin tam metni, uygulama kılavuzu ve ticari kullanım koşulları hakkında kesin bilgi almak için sorumlu yazar Marilena Z. Leana-Taşcılar ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir.

Test Yılı (Uyarlama): 2018

Kaynaklar

Leana-Taşcılar, M.A., Biber, M. & Kurt, T. (2018). Kids’ Empathic Development Scale: Turkish Language Validity and Reliability. Journal of Education and Learning, 7(6). doi:10.5539/jel.v7n6p111

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

kids-empathic-development-scale-turkish-language-validity-and-reliability-toad.pdf

Çocukların Empatik Gelişimi Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, kaynağın orijinal içeriğinde bulunmamaktadır. Maddelere erişim ve tam ölçek formatı için lütfen Leana-Taşcılar, Biber & Kurt (2018) makalesine veya sorumlu yazara başvurunuz.