Empatik Beceri Ölçeği

Özet

Empatik Beceri Ölçeği, E. Şimşek tarafından 1995 yılında hazırlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, öğretmen ve öğrencilerin birbirlerine yönelik gösterdikleri empati düzeylerini ve bu tepkilerin öğrenciler tarafından arzu edilen ideal tepkilerle karşılaştırılmasını amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle eğitim ortamlarında kişilerarası iletişimin temelini oluşturan empatik becerilerin değerlendirilmesi amacıyla tasarlanmıştır. Geliştirme çalışması, empatik tepkilerin hem algılanan hem de istenen boyutlarını ele alarak, öğretmen-öğrenci ilişkilerinde empati boşluğunu belirlemeye odaklanmıştır.

Ölçeğin geliştirilme süreci, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde tamamlanmıştır. Çalışmanın temel çıktısı, bireylerin başkalarının duygularını anlama ve bu duygulara uygun yanıt verme yeteneği olan empatik beceriyi nicel olarak ölçebilecek bir araç sunmaktır.

Anahtar Kelimeler

Empatik Beceri Ölçeği, Empati, Öğretmen-Öğrenci İlişkileri, Psikolojik Ölçüm, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

E. Şimşek

Amaç

Empatik Beceri Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin (özellikle eğitim bağlamında öğretmen ve öğrencilerin) sahip oldukları empatik tepki verme becerilerini ölçmektir. Ölçek, sadece bireyin kendi empatik yeteneğini değil, aynı zamanda öğrencilerin kendilerine verilen empatik tepkileri nasıl algıladığını ve bu tepkilerin ideal olarak nasıl olması gerektiğini belirleyerek algısal farklılıkları ortaya koymayı hedeflemiştir.

Bu araç, eğitimcilerin ve psikologların, öğretmenlerin öğrencilere yönelik empatik yaklaşımlarını değerlendirmelerine ve bu becerilerin geliştirilmesi gereken alanları tespit etmelerine olanak tanımak üzere tasarlanmıştır. Ölçek, kıyaslamalı bir değerlendirme perspektifi sunar.

Yapı

Ölçek, psikolojik literatürde yaygın olarak kabul gören Empati yapısını ölçmektedir. Empati, genellikle bilişsel empati (başkalarının bakış açısını anlama) ve duygusal empati (başkalarının hislerini deneyimleme) olmak üzere iki ana bileşenden oluşur. Bu ölçek, özellikle kişilerarası etkileşimde ortaya çıkan davranışsal empatik tepkileri ve bu tepkilerin alıcı tarafından (öğrenci) nasıl değerlendirildiğini merkeze alır.

Yapısal olarak, ölçek, bireyin bir başkasının iç dünyasını doğru bir şekilde anlayıp, bu anlayışı uygun ve destekleyici bir şekilde ifade etme yeteneğini operasyonelleştirmektedir. Ölçeğin maddeleri, muhtemelen farklı sosyal durumlarda verilen tepkileri değerlendirmeye yöneliktir.

Geçerlik

Ölçeğin orijinal kaynak içeriğinde spesifik geçerlik analizlerine dair doğrudan bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak, bir yüksek lisans tezi çalışması kapsamında geliştirildiği göz önüne alındığında, geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Tipik olarak bu tür geliştirme çalışmalarında aşağıdaki geçerlik türleri incelenir:

• İçerik Geçerliği: Maddelerin, ölçülmek istenen empatik beceri yapısını ne derece temsil ettiğini belirlemek amacıyla uzman görüşlerine başvurulmuştur.
• Yapı Geçerliği: Empatinin alt boyutlarını veya faktörlerini doğrulamak amacıyla yapı geçerliği testleri (örneğin, Faktör Analizi) uygulanmış olabilir.

Detaylı geçerlik katsayıları veya yöntemleri için orijinal 1995 tarihli tezin incelenmesi gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin orijinal kaynak içeriğinde spesifik güvenirlik katsayılarına dair doğrudan bir bilgi bulunmamaktadır. Geliştirme çalışmalarında standart olarak uygulanan güvenirlik yöntemlerinin kullanıldığı varsayılabilir.

• İç Tutarlılık Güvenirliği: Ölçeğin maddelerinin kendi aralarındaki tutarlılığını ölçmek için muhtemelen Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek bir Alfa değeri, maddelerin aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Ölçeğin zaman içinde kararlılığını test etmek amacıyla belli bir zaman aralığıyla aynı denek grubuna tekrar uygulanmış ve korelasyon katsayısı hesaplanmış olabilir.

Faktör Analizi

Empatik Beceri Ölçeği’nin geliştirilmesi sürecinde, ölçeğin altında yatan boyutları keşfetmek amacıyla Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanıldığı tahmin edilmektedir. Empati kavramının çok boyutlu doğası göz önüne alındığında, ölçeğin birden fazla faktörden oluşması olasıdır.

Bu faktörler, bilişsel perspektif alma, duygusal tepki verme veya iletişimsel beceriler gibi empatinin farklı yönlerini temsil edebilir. Faktör yükleri ve açıklanan varyans oranları, ölçeğin yapısal netliğini belirlemek açısından kritik öneme sahiptir, ancak bu bilgiler orijinal özette mevcut değildir.

Enstrüman

Test Çeşidi: Geliştirme (Özgün bir yüksek lisans tezi çalışması kapsamında geliştirilmiştir.)

Format: Orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi eksik olsa da, sosyal beceri ve tutum ölçeklerinin standart uygulamaları doğrultusunda, 5’li veya 7’li Likert tipi bir derecelendirme formatının kullanıldığı varsayılmaktadır (Örn: “Hiç Katılmıyorum”dan “Tamamen Katılıyorum”a).

Mevcut Diller: Türkçe (Orijinal geliştirme dili).

Popülasyon Grubu: Öğretmenler ve Öğrenciler (Eğitim kurumlarında görev yapan yetişkinler ve öğrenim gören gençler).

Yaş Grubu: Ergenlik dönemi öğrencileri (Tahmini 12-18 yaş) ve yetişkin öğretmenler.

Popülasyon Detayları: Çalışma, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’ne bağlı olarak yürütüldüğünden, örneklemin büyük olasılıkla Ankara’daki çeşitli eğitim kademelerinden seçilen öğretmen ve öğrencilerden oluştuğu düşünülmektedir.

Test Metodolojisi: Ölçek, öz bildirim yöntemiyle uygulanmıştır. Ayrıca, öğrencilerin hem öğretmenlerin gerçek tepkilerini hem de arzuladıkları ideal tepkileri değerlendirmeleri istenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Ölçek, Öğretmen Eğitimi, Duygusal Zeka, Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Beceriler, Psikometri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilinmiyor.

Yazışma Adresi: Yazarın 1995 yılındaki bağlı olduğu kurum: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

İzinler, Ücretler ve Test Yılı

İzinler: Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiğinden, ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle yazarın veya tez danışmanının izni gereklidir.

Ücret: Ölçek, ticari bir yayın veya kurum tarafından pazarlanmamaktadır.

Test Yılı: 1995

Kaynaklar

1. Şimşek, E. (1995). Öğretmen ve öğrencilerin empatik tepkileri ile öğrencilerin kendilerine verilmesini istedikleri empatik tepkilerin karşılaştırılması (Yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Empatik Beceri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynakta Empatik Beceri Ölçeği’ne ait maddeler veya örnek maddeler yer almamaktadır. Ölçeğin tam içeriği için Şimşek (1995) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezi kaynağına başvurulması gerekmektedir.