KA-Sİ Çocuk ve Ergenler İçin Empatik Eğilim Ölçeği

Öz

KA-Sİ Çocuk ve Ergenler İçin Empatik Eğilim Ölçeği (KA-Sİ EEÖ), 2010 yılında Kaya ve Siyez tarafından psikometri alanında geliştirilmiş özgün bir ölçektir. Bu ölçeğin temel amacı, çocuk ve ergen popülasyonunda empati eğilimlerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Geliştirme çalışması, ölçeğin yapısal geçerliğini ve iç tutarlılığını detaylı bir şekilde incelemiştir. Ölçek, hem bilişsel hem de duygusal empati boyutlarını kapsayacak şekilde tasarlanmıştır ve Türkiye’deki eğitim ve bilim çevrelerine önemli bir katkı sağlamaktadır.

Ölçeğin geliştirilme sürecinde hem çocuk hem de ergen formları için kapsamlı geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Elde edilen istatistiksel veriler, ölçeğin hedef kitlede empatiyi ölçme konusunda güçlü bir araç olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Empati, Bilişsel Empati, Duygusal Empati, Çocuk, Ergen, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Kaya, A., Siyez, D. M.

Amaç

KA-Sİ Çocuk ve Ergenler İçin Empatik Eğilim Ölçeği’nin temel amacı, 6-18 yaş aralığındaki çocuk ve ergenlerin empatik eğilimlerinin düzeylerini ve türlerini (bilişsel ve duygusal) belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Bu ölçek, özellikle gelişim psikolojisi ve rehberlik alanlarında empati becerilerinin değerlendirilmesi ve müdahale programlarının etkinliğinin ölçülmesi için kritik öneme sahiptir.

Ölçek, literatürdeki mevcut araçların eksikliklerini gidermeyi hedefleyerek, Türk kültürüne ve diline uygun, iki faktörlü bir yapı sunmaktadır. Bu sayede, genç bireylerin başkalarının duygularını anlama ve onlara uygun tepkiler verme yetenekleri sistematik olarak incelenebilmektedir.

Yapı

Ölçek, psikolojik yapı olarak empati eğilimini ölçmektedir. Empati, genellikle bilişsel empati (başkasının bakış açısını anlama yeteneği) ve duygusal empati (başkasının duygusal durumunu deneyimleme veya paylaşma) olmak üzere iki ana bileşen altında incelenir. KA-Sİ EEÖ de bu iki temel boyutu ölçmek üzere yapılandırılmıştır.

Bu iki faktörlü yapı, ölçeğin sadece genel bir empati puanı sunmakla kalmayıp, aynı zamanda bireyin hangi empati boyutunda daha güçlü veya zayıf olduğunu anlamaya olanak tanır. Bilişsel ve duygusal empati alt boyutları, gelişimsel farklılıkların ve sosyal becerilerin daha derinlemesine analiz edilmesini sağlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği çalışmaları hem çocuk hem de ergen formları için ayrı ayrı gerçekleştirilmiştir. Ergen formunun yapı geçerliğini test etmek amacıyla, çocuk formu için uygulanan yöntemler ve işlem basamakları tekrarlanmıştır.

Yapısal geçerlik analizleri, ölçeğin teorik olarak öngörülen iki faktörlü yapıyı (bilişsel ve duygusal empati) istatistiksel olarak desteklediğini göstermiştir. Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) sonucunda elde edilen bu iki faktörlü yapının uygunluğunu doğrulamak için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA sonuçları, KA-Sİ EEÖ Ergen Formu’nun iki faktörlü modelinin veriye uyum sağladığını ve ölçeğin yapısal olarak geçerli olduğunu kanıtlamıştır.

Güvenirlik

KA-Sİ EEÖ’nün güvenirlik çalışmaları, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek üzere iç tutarlık katsayıları ve test-tekrar test güvenirlik katsayıları hesaplanarak yapılmıştır. Özellikle çocuk formunun güvenirlik verileri detaylandırılmıştır.

Çocuk formunun iç tutarlılığını gösteren Cronbach Alfa katsayısı, ölçeğin genel olarak yüksek bir tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. Ölçeğin tümü için hesaplanan Cronbach Alfa katsayısı 0.84 olarak bulunmuştur. Alt boyutlar bazında incelendiğinde ise duygusal empati alt boyutu için katsayı 0.79 ve bilişsel empati alt boyutu için ise 0.72 olarak tespit edilmiştir. Bu değerler, ölçeğin alt boyutlarının da kabul edilebilir düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olduğunu işaret etmektedir. Ayrıca, test-tekrar test güvenirlik katsayılarının hesaplanması, ölçeğin zaman içinde kararlı sonuçlar verdiğini desteklemiştir.

Faktör Analizi

KA-Sİ EEÖ’nün faktör yapısını belirlemek amacıyla hem Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA, ölçeğin maddelerinin altında yatan temel boyutları keşfetmek için kullanılmış ve sonuç olarak ölçeğin teorik beklentilerle uyumlu iki faktörlü bir yapı sergilediği görülmüştür. Bu iki faktör, bilişsel ve duygusal empati alt boyutlarını temsil etmektedir.

Özellikle KA-Sİ EEÖ Ergen Formu için, AFA ile belirlenen iki faktörlü yapının ampirik verilerle ne kadar uyumlu olduğunu test etmek için DFA uygulanmıştır. DFA sonuçları, modelin uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu göstererek, ölçeğin iki boyutlu yapısının güçlü bir istatistiksel temele dayandığını kanıtlamıştır. Bu durum, ölçeğin yapısal bütünlüğünü güçlendirmektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek)

Format: Likert ölçeği

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Çocuklar ve Ergenler

Yaş Grubu: Okul Çağı Çocukları ve Ergenler (Genellikle 6-18 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Türkiye’de öğrenim gören ilköğretim ve ortaöğretim öğrencileri.

Test Metodolojisi: 4’lü Likert ölçeği formatında öz bildirim envanteri. Derecelendirme sistemi: 1=bana hiç uygun değil – 4=bana tamamen uygun.

Anahtar Kelimeler

DFA, AFA, Empatik Eğilim, Psikolojik Ölçek, Çocukluk Dönemi, Ergenlik Dönemi, Cronbach Alfa, Yapı Geçerliği.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2010 (Yayınlanma Yılı).

İzinler ve Kullanım: Ölçeğin bilimsel ve akademik çalışmalarda kullanımı için yazarlarla iletişime geçilmesi önerilmektedir. İletişim e-postası yukarıda belirtilmiştir.

Kaynak Linki: Çalışmanın orijinal makalesine şu adresten ulaşılabilir: egitimvebilim.ted.org.tr

PDF Erişimi: Ölçeğin orijinal PDF belgesi bu adresten indirilebilir: ka-si-cocuk-ve-ergenler-icin-empatik-egilim-olceg-toad.pdf

Kaynaklar

Kaya, A., ve Siyez, D. M. (2010). KA-Sİ Çocuk ve Ergenler İçin Empatik Eğilim Ölçeği: Geliştirilmesi geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim ve Bilim, 35(156), 110-125.

KA-Sİ Çocuk ve Ergenler İçin Empatik Eğilim Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri, kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen Kaya ve Siyez (2010) makalesine başvurulması gerekmektedir.