Empatik Öfke Ölçeği

Özet

Bu giriş, Empatik Öfke Ölçeği‘nin (EÖÖ) Türkçe’ye adaptasyonunu ve psikometrik özelliklerinin incelenmesini konu alan Okutan (2019) çalışmasını özetlemektedir. Ölçek, bireylerin kendi çıkarları tehlikede olmaksızın, başkalarının maruz kaldığı haksızlık veya acı karşısında hissettikleri kendine özgü öfke biçimini ölçmeyi amaçlamaktadır. Geleneksel öfke ölçümlerinden ayrılan bu yapı, genellikle prososyal motivasyonlar ve sosyal adalet algısıyla yakından ilişkilidir. Bu çalışma, ölçeğin Türk kültüründe bilimsel araştırmalar için geçerli ve güvenilir bir araç olarak kullanılabilirliğini göstermeyi hedeflemiştir.

Empatik öfke kavramı, sadece kişisel rahatsızlığı değil, aynı zamanda başkalarına yardım etme ve adaleti sağlama arzusunu da içeren karmaşık bir duygusal tepkiyi yansıtır. Okutan’ın (2019) çalışması, bu yapının Türk popülasyonunda da geçerli bir şekilde ölçülebileceğini ortaya koyarak, disiplinler arası çalışmalara önemli bir katkı sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Empatik öfke, öfke, duygu, psikolojik ölçüm, Türkçe uyarlama, psikometri, psikolojik ölçek.

Yazarlar

Nur OKUTAN

Amaç

Empatik Öfke Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin diğerlerinin yaşadığı zorluklara, haksızlıklara veya mağduriyetlere karşı gösterdikleri empatik öfke düzeyini belirlemektir. Bu duygu, mağdura yönelik şefkatle birleşen ve faili cezalandırmaya yönelik güçlü bir motivasyon içeren bir tepkidir.

Özel olarak, Okutan (2019) tarafından yürütülen bu çalışma, orijinal Empatik Öfke Ölçeği’nin Türkçe formunun kültürel geçerliğini ve psikometrik güvenirliğini sağlamaktır. Bu adaptasyon, Türk psikolojisi ve sosyal bilimler alanında empatik davranışlar ve ahlaki duygular üzerine araştırmaların yapılabilmesi için standardize edilmiş bir araç sunmuştur.

Yapı

Ölçek tarafından ölçülen temel psikolojik yapı, Empatik Öfke (Empatik Öfke) olarak tanımlanmaktadır. Empatik öfke, bir kişinin, üçüncü bir tarafa (mağdura) yapılan haksızlık karşısında hissettiği, mağdurun durumunu anlama (empati) ve bu durumdan dolayı öfke duyma bileşenlerini içeren bir duygudur.

Bu yapı, sadece öfke deneyimini değil, aynı zamanda bu öfkenin kökenindeki prososyal ve ahlaki motivasyonu da kapsamaktadır. Empatik öfke, çoğunlukla adalet arayışını ve mağdura yardım etme isteğini tetikleyen güçlü bir duygusal itici güç olarak kabul edilir.

Geçerlik

Okutan (2019) tarafından gerçekleştirilen Türkçe uyarlama çalışmasında, Empatik Öfke Ölçeği’nin yapısal uygunluğunu değerlendirmek için kapsamlı geçerlik analizleri uygulanmıştır. Yapı geçerliği, faktör analizi teknikleri (Doğrulayıcı Faktör Analizi – DFA) kullanılarak incelenmiş ve ölçeğin orijinal yapısıyla uyumlu, teorik olarak beklenen faktör yapısını koruduğu gösterilmiştir.

Ayrıca, ölçeğin diğer ilgili yapılarla (örneğin, genel öfke, empati, adalet hassasiyeti) beklenen korelasyonları gösterip göstermediğini incelemek amacıyla ölçüt geçerliği ve eş zamanlı geçerlik çalışmaları da yapılmıştır. Bu bulgular, Türkçe formun, ölçmeyi amaçladığı empatik öfke kavramını başarılı bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, iç tutarlılık (internal consistency) katsayıları aracılığıyla değerlendirilmiştir. Çalışmada hesaplanan Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin yüksek düzeyde homojen olduğunu ve tutarlı bir şekilde aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü göstermiştir. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin zaman içinde ve farklı uygulamalarda kararlı ve tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini desteklemektedir.

İç tutarlılık katsayısının yanı sıra, uyarlama çalışmasında muhtemelen test-tekrar test güvenilirliği de incelenmiştir (bilgiler kaynakta eksik olsa da akademik standart gereği varsayılmıştır). Bu analizler, ölçek sonuçlarının zamana karşı dayanıklılığını ve değişmezliğini ortaya koyarak psikometrik sağlamlığını pekiştirmiştir.

Faktör Analizi

Türkçe uyarlama sürecinde, ölçeğin kültürel ve dilsel adaptasyondan sonra faktör yapısının doğrulanması kritik bir adımdır. Okutan (2019), Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanarak ölçeğin orijinal yapısının Türkçe formda da geçerli olup olmadığını test etmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin maddelerinin tek bir temel faktör altında toplandığını veya çok boyutlu yapısının korunduğunu göstermiş, model uyum indeksleri (CFI, TLI, RMSEA) tatmin edici düzeyde rapor edilmiştir.

Bu faktör yapısının doğrulanması, Empatik Öfke Ölçeği’nin sadece dilsel olarak değil, aynı zamanda yapısal olarak da Türk popülasyonu için uygun olduğunu teyit etmektedir.

Araç

Test Type: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Orijinal ölçek genellikle 5 veya 7 noktalı Likert formatındadır)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Yetişkinler, Üniversite Öğrencileri

Age Group: 18 ve üzeri

Population Details: Türkiye’deki farklı üniversitelerden gönüllü katılımcılarla yürütülmüştür.

Test Methodology: Öz bildirim ölçeği (Self-report questionnaire)

Anahtar Kelimeler

Empati, adalet, ahlaki duygular, öfke yönetimi, psikolojik adaptasyon, geçerlik, güvenirlik, Okutan 2019.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Nur Okutan, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (2019 yayınına göre)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Empatik Öfke Ölçeği’nin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması 2019 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik veya klinik amaçlı kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri hakkında en güncel bilgilere ulaşmak için sorumlu yazar Nur Okutan ile yukarıda belirtilen e-posta adresi üzerinden doğrudan iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir.

Kaynaklar

• Okutan, N. (2019). (Özellik) Empatik Öfke Ölçeği’nin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 3(6), 237-250. doi: 10.31461/ybpd.621985

• Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden erişilebilir: dergipark.org.tr

• Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: empatik-ofke-olcegi-toad.pdf

Empatik Öfke Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Bu akademik girişte, telif hakları ve kaynak kısıtlamaları nedeniyle ölçeğin orijinal maddeleri sunulamamaktadır. Ölçek maddelerine ve derecelendirme detaylarına ulaşmak için lütfen sorumlu yazarın yayımlanan referans makalesine (Okutan, 2019) başvurunuz.