Empatik Eğilim Ölçeği

Özet

Empatik Eğilim Ölçeği, 2021 yılında Şehide Kılınç tarafından doktora tezi kapsamında ölçek geliştirme çalışması olarak oluşturulmuştur. Bu araç, öğrencilerin genel empati becerilerini ve eğilimlerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin temel amacı, kültüre duyarlı farklılaştırılmış öğretim yaklaşımlarının öğrencilerin sosyal ve duygusal gelişimleri üzerindeki etkisini değerlendirmeye yönelik geniş kapsamlı bir araştırmanın parçası olarak güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı sağlamaktır.

Ölçek toplam 17 maddeden oluşmaktadır ve psikometrik özelliklerinin doktora tezi çalışmasında detaylı olarak incelendiği varsayılmaktadır. Bu ölçek, özellikle eğitim bilimleri ve gelişim psikolojisi alanlarında, öğrencilerin başkalarının duygularını anlama ve bu duygulara uygun tepkiler verme kapasitelerini nicel olarak belirlemek için kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Empatik Eğilim Ölçeği, Empati, Psikolojik Ölçek, Geçerlik, Güvenirlik, Kültüre Duyarlı Öğretim, Gelişim Psikolojisi.

Yazarlar

Şehide Kılınç

Amaç

Empatik Eğilim Ölçeği’nin birincil amacı, öğrencilerin empati düzeylerini ve eğilimlerini ölçmek ve değerlendirmektir. Bu ölçek, özellikle eğitim ortamlarında uygulanan deneysel müdahalelerin (bu durumda, kültüre duyarlı farklılaştırılmış öğretim yaklaşımının) katılımcıların empati becerileri üzerindeki etkisini belirlemek için geliştirilmiştir.

Araç, bireylerin bilişsel ve duygusal empati bileşenlerini ne ölçüde sergilediklerini belirlemeye yardımcı olur. Elde edilen veriler, eğitim programlarının ve pedagojik yaklaşımların sosyal-duygusal öğrenme çıktılarını destekleme yeterliliğini değerlendirmede kritik rol oynamaktadır.

Yapı

Ölçek, psikolojideki temel sosyal bilişsel yapılardan biri olan empati kavramını ölçmektedir. Empati, genellikle iki ana bileşen altında incelenir: Bilişsel Empati (diğerinin bakış açısını anlama ve zihinsel durumunu kavrama yeteneği) ve Duygusal Empati (diğerinin hissettiği duygusal durumu deneyimleme veya ona uygun tepki verme yeteneği).

17 maddelik bu ölçeğin, empati yapısının hangi alt boyutlarını (örneğin, perspektif alma, hayali olarak kendini başkasının yerine koyma, kişisel sıkıntı) ölçtüğünün detayları, geliştirme çalışmasının yapıldığı doktora tezinde bulunmaktadır. Ölçek maddeleri, öğrencilerin günlük yaşam durumlarında sergiledikleri empatik davranış ve eğilimleri yansıtacak şekilde yapılandırılmıştır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinin kritik bir adımı olan geçerlik çalışmaları, Empatik Eğilim Ölçeği’nin amaçladığı yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü gösterir. Doktora tezi çalışması bağlamında, genellikle yapı geçerliği (Faktör Analizi ile) ve içerik geçerliği (uzman görüşleri ile) yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır.

Kaynak verilerde geçerlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilmiş olsa da, akademik bir tez çalışmasında ölçeğin yapı geçerliği için Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (AFA ve DFA) yöntemlerinin kullanılması beklenir. Bu analizler, 17 maddenin teorik olarak öngörülen empati alt boyutlarına uygun bir şekilde kümelendiğini kanıtlamayı hedefler.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçüm aracının tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Empatik Eğilim Ölçeği’nin geliştirilmesi sırasında, genellikle iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değerinin hesaplandığı varsayılmaktadır. Bu katsayı, 17 maddenin ne kadar uyumlu bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir.

Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçeğin maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve güvenilir ölçümler sağladığını gösterir. Ayrıca, ölçeğin zaman içinde kararlılığını test etmek için test-tekrar test güvenilirliği çalışmaları da yürütülmüş olabilir. Detaylı güvenirlik katsayıları ve istatistiksel sonuçlar, Gazi Üniversitesi’nde sunulan doktora tezinde yer almaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal temelini belirlemek amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. 17 maddelik ölçek için ilk olarak Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak madde-faktör yükleri incelenmiş ve ölçeğin kaç faktör altında toplandığı belirlenmiştir. Bu analiz, empati yapısının ölçekte kaç farklı boyutta temsil edildiğini ortaya koyar.

AFA sonuçlarının ardından, ölçeğin faktör yapısının farklı bir örneklem grubunda doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. DFA, elde edilen faktör yapısının uygun uyum indekslerine sahip olup olmadığını (örneğin, CFI, TLI, RMSEA) kontrol ederek yapı geçerliğini güçlendirir. Bu işlemler, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam olduğunu kanıtlamak için zorunludur.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün bir doktora tezi çalışması kapsamında geliştirilen psikometrik ölçek).

Format: 17 maddelik, çoklu derecelendirme (muhtemelen Likert tipi) ölçek.

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Eğitim ortamlarındaki öğrenciler (Muhtemelen ilköğretim veya ortaöğretim öğrencileri, tezin içeriğine bağlı olarak).

Yaş Grubu: Tezin örneklemine bağlı olarak, genellikle ergenlik dönemindeki veya okul çağındaki bireyler.

Popülasyon Detayları: Kültüre duyarlı farklılaştırılmış öğretim yaklaşımının uygulandığı eğitim kurumlarındaki öğrenci grubu.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği. Katılımcılar, verilen ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirten bir derecelendirme sistemi kullanır. Derecelendirme sistemi bilgisi kaynakta ‘-‘ olarak belirtilmiştir, ancak yaygın olarak 5’li veya 7’li Likert skalası kullanıldığı tahmin edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğretim Yaklaşımı, Sosyal Duygusal Öğrenme, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Faktör Analizi, Doktora Tezi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi, Ankara (Doktora Tezi Bağlamında).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2021.

İzinler ve Ücret: Ölçek, doktora tezi kapsamında geliştirildiği için akademik amaçlı kullanımlarda yazarın iznine tabi olabilir. Ticari kullanım veya geniş çaplı uygulamalar için yazar Şehide Kılınç ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kaynakta herhangi bir ücret bilgisi belirtilmemiştir.

Kaynaklar

• Kılınç, Ş. (2021). Kültüre duyarlı farklılaştırılmış öğretim yaklaşımının öğrencilerin empati becerilerine etkisi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi, Ankara.

• Tezin Ulusal Tez Merkezi bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Empatik Eğilim Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte Empatik Eğilim Ölçeği’nin 17 maddesinin tam metni sağlanmamıştır. Detaylı maddeler için Kılınç (2021) tarafından hazırlanan doktora tezine başvurulması gerekmektedir.