Çocuklar İçin Genel Amaçlı Sağlıkla İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği (Kid-KINDL)

Özet

Çocuklar İçin Genel Amaçlı Sağlıkla İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği (Kid-KINDL), çocuk ve ergenlerin sağlıkla ilişkili yaşam kalitelerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, orijinal KINDL-R ölçeğinin Türkçe diline yapılan bir uyarlama çalışmasıdır. Kid-KINDL, çocukların ve ergenlerin fiziksel, duygusal, sosyal ve okul yaşamlarına dair algılarını ölçerek genel sağlık durumlarının yaşam kalitesine etkisini belirlemeyi hedefler. Eser ve arkadaşları (2008) tarafından gerçekleştirilen bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe sürümünün güvenilirliğini ve geçerliğini Türk popülasyonunda test etmiştir.

Ölçek, toplamda 24 maddeden oluşmakta olup, 6 farklı alt boyutu içermektedir. Bu alt boyutlar sayesinde, bireyin yaşam kalitesini etkileyen spesifik alanlardaki güçlü ve zayıf yönler tespit edilebilmektedir. Kid-KINDL, klinik araştırmalarda ve sağlık politikası değerlendirmelerinde çocukların öznel sağlık algılarını anlamak için önemli bir araç olarak kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kid-KINDL, Sağlıkla İlgili Yaşam Kalitesi, Çocuk, Ergen, Yaşam Kalitesi, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Eser, E., Yüksel, H., Baydur, H., Erhart, M., Saatlı, G., Cengiz-Özyurt, B., Ravens-Sieberer, U.

Amaç

Çocuklar İçin Genel Amaçlı Sağlıkla İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği (Kid-KINDL)’nin temel amacı, 8-16 yaş aralığındaki çocuk ve ergen popülasyonunda genel amaçlı sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi düzeyini standardize edilmiş ve kültürel olarak uygun bir yöntemle ölçmektir. Ölçek, hem sağlıklı hem de kronik hastalığı olan çocukların yaşam kalitesi algılarını karşılaştırmalı olarak değerlendirme imkanı sunar.

Bu uyarlama çalışması, orijinal KINDL-R ölçeğinin Türkçe konuşan popülasyonlarda güvenilir ve geçerli bir şekilde kullanılabilmesini sağlamayı hedeflemiştir. Bu sayede, Türkiye’deki sağlık hizmetleri ve psikolojik araştırmalar için uluslararası standartlara uygun bir araç literatüre kazandırılmıştır.

Yapı

Kid-KINDL, çocukların yaşam kalitesini altı temel alanda değerlendiren çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Ölçek, toplam 24 maddeden oluşur ve her bir alt boyutta 4 madde yer alır. Bu yapı, çocukların genel iyilik halini farklı yaşam bağlamlarında ölçmeye olanak tanır.

Ölçeğin ölçtüğü altı temel boyut şunlardır:

• Bedensel İyilik: Çocuğun fiziksel sağlığı ve enerji düzeyi ile ilgili algıları.
• Duygusal İyilik: Çocuğun duygusal durumu, mutluluk ve kaygı düzeyleri.
• Öz Saygı: Çocuğun kendine olan inancı ve değeri hakkındaki algıları.
• Aile: Aile ilişkilerinin kalitesi ve aile desteği.
• Arkadaş: Akranlarla olan ilişkilerin ve sosyal desteğin kalitesi.
• Okul: Okul ortamı, başarı ve eğitimle ilgili memnuniyet düzeyi.

Geçerlik

Kid-KINDL Türkçe sürümünün geçerlik çalışmaları, ölçeğin teorik yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü göstermek üzere gerçekleştirilmiştir. Eser ve arkadaşları (2008) tarafından yayımlanan makalede, yapı geçerliği ve ayrım geçerliği gibi önemli psikometrik özellikler detaylıca incelenmiştir.

Yapı geçerliği analizleri, ölçeğin beklenen altı faktörlü yapıyı desteklediğini ortaya koymuştur. Ayrıca, ölçeğin bilinen gruplar arasında (örneğin, sağlıklı çocuklar ve kronik hastalığı olan çocuklar) anlamlı farklılıklar gösterip göstermediği incelenerek, Kid-KINDL’nin bireylerin sağlık durumlarına duyarlı olduğu kanıtlanmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, maddelerin iç tutarlılığı ve zaman içinde ölçümlerin istikrarı açısından değerlendirilmiştir. Psikometrik özellikler raporunda, Kid-KINDL Türkçe sürümünün yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu belirtilmiştir.

Genellikle Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak hesaplanan iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda ne kadar uyumlu olduğunu gösterir. Bu güvenirlik verileri, Kid-KINDL’nin tutarlı ve tekrarlanabilir sonuçlar üreten, bilimsel araştırmalarda kullanıma uygun bir araç olduğunu teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Kid-KINDL’nin faktör yapısı, ölçeğin orijinal yapısına uygun olarak altı alt boyutu desteklemektedir. Yapılan faktör analizleri, 24 maddenin teorik olarak belirlenen 6 farklı yaşam kalitesi alanı altında gruplandığını doğrulamıştır. Her bir faktör (Bedensel İyilik, Duygusal İyilik, Öz Saygı, Aile, Arkadaş, Okul) 4 madde ile temsil edilmektedir.

Bu altı faktörlü yapı, ölçeğin hem genel bir yaşam kalitesi puanı hem de spesifik alanlarda ayrıntılı değerlendirmeler yapılmasına olanak tanıyan güçlü bir teorik temel sağladığını göstermektedir. Faktör yüklerinin yeterli düzeyde olması, her maddenin ait olduğu alt boyutu güçlü bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Orijinal KINDL-R ölçeğinin Türkçe adaptasyonu)

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Diller: Türkçe, Almanca (Orijinal dil) ve birçok uluslararası dil.

Popülasyon Grubu: Çocuklar ve Ergenler

Yaş Grubu: Genellikle 8 ila 16 yaş arası.

Popülasyon Detayları: Sağlıklı popülasyon ve çeşitli kronik hastalıklara sahip popülasyonlar üzerinde kullanılabilir.

Test Metodolojisi: Ölçek 24 maddeden oluşur ve yanıtlar 5’li Likert derecelendirme sistemi kullanılarak toplanır.

Anahtar Kelimeler

Çocuk Sağlığı, Ergen Psikolojisi, Sağlık Ölçümü, Öz Bildirim, Likert Ölçeği, Psikometri, Türkçe Uyarlama.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Erhan Eser

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı (Uyarlama çalışması yapıldığı dönemdeki kurumu temsilen).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Erhan Eser ile iletişime geçilmesi önerilir.

Test Yılı (Uyarlama): 2008

Ek Bilgi: Ölçeğin psikometrik özelliklerinin yayımlandığı makale, Türk Psikiyatri Dergisi’nin 19. cildinin 4. sayısında yer almaktadır.

Kaynaklar

Eser, E., Yüksel, H., Baydur, H., Erhart, M., Saatlı, G., Cengiz-Özyurt, B., … Ravens-Sieberer, U. (2008). Çocuklar İçin Genel Amaçlı Sağlıkla İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği (Kid-KINDL) Türkçe sürümünün psikometrik özellikleri. Türk Psikiyatri Dergisi, 19(4), 409-417.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: cocuklar-icin-genel-amacli-saglikla-ilgili-yasam-kalitesi-olcegi-kid-kindl-toad.pdf

Çocuklar İçin Genel Amaçlı Sağlıkla İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği (Kid-KINDL) Maddeleri

Derecelendirme: 5’li Likert (1=asla – 5=daima )

Ölçek 6 alt boyut ve 24 maddeden oluşmaktadır:

• bedensel iyilik (4 m):
• duygusal iyilik (4 m):
• öz saygı (4 m):
• aile (4 m):
• arkadaş (4 m):
• okul (4 m):