İnsan İlişkilerinde Manipülasyon Ölçeği

Özet

Psikolojik ölçek geliştirme türünde olan İnsan İlişkilerinde Manipülasyon Ölçeği (İİMÖ), bireylerin kişilerarası ilişkilerde sergilediği manipülasyon eğilimlerini ve stratejilerini ölçmek amacıyla Hasan Yılmaz tarafından 2018 yılında geliştirilmiştir. Ölçek, özellikle sosyal ve psikolojik araştırmalarda, bireyin başkalarını kendi çıkarları doğrultusunda etkileme yöntemlerinin sistematik bir şekilde değerlendirilmesine olanak tanımaktadır. Bu çalışma, psikometri alanına önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

İnsan ilişkileri, manipülasyon, sosyal etkileme, psikolojik ölçüm, ölçek geliştirme, psikometri.

Yazarlar

Hasan Yılmaz

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin sosyal çevrelerinde kullandıkları manipülatif davranışları ve eğilimleri geçerli ve güvenilir bir biçimde belirlemektir. Bu araç, özellikle klinik ve sosyal psikoloji araştırmalarında, bireylerin kişilerarası çatışma çözme stillerini ve etik dışı iletişim yöntemlerini incelemek için tasarlanmıştır.

Geliştirme çalışması, Türk kültür bağlamında manipülasyon kavramının boyutlarını ortaya koymayı hedeflemiş ve bu alandaki teorik boşluğu doldurmayı amaçlamıştır.

Yapı

İnsan İlişkilerinde Manipülasyon Ölçeği, kişilerarası manipülasyon yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle başkalarının algılarını, davranışlarını veya duygusal tepkilerini dolaylı, aldatıcı veya zorlayıcı yollarla kontrol etme çabası olarak tanımlanır. Ölçek, bu manipülatif stratejilerin çeşitliliğini (örneğin, suçluluk hissettirme, yalan söyleme, mağduru oynama gibi) kapsayacak şekilde yapılandırılmıştır.

Ölçeğin faktör yapısı, manipülatif eğilimlerin tek bir genel boyutta mı yoksa farklı alt boyutlarda mı organize olduğunu ortaya koymak üzere tasarlanmıştır. Detaylı yapısal özellikler için orijinal akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.

Geçerlik

Orijinal kaynakta geçerlik (Geçerlik) bilgileri özetlenmemiş olsa da, bir ölçek geliştirme çalışması olarak Hasan Yılmaz (2018) tarafından sunulan makalede kapsamlı geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Tipik olarak, bu tür çalışmalarda Yapı Geçerliği (doğrulayıcı ve/veya açımlayıcı faktör analizi yoluyla) ve Kriter Geçerliği (ilgili dış değişkenlerle korelasyon yoluyla) incelenmiştir.

Okuyucuların, ölçeğin psikometrik özelliklerine dair ayrıntılı bilgilere erişmek için Yılmaz (2018) makalesini incelemeleri şiddetle tavsiye edilir. Makalenin tam metnine aşağıdaki linkten ulaşılabilir: journals.manas.edu.kg.

Güvenirlik

Geçerlik bilgisinde olduğu gibi, güvenirlik (Güvenirlik) katsayıları orijinal özet metinde belirtilmemiştir. Ancak, geliştirme sürecinde ölçeğin iç tutarlılığını sağlamak amacıyla Cronbach Alfa katsayısı ve muhtemelen test-tekrar test güvenirlik analizlerinin gerçekleştirildiği düşünülmektedir.

Yüksek iç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü gösterir. İlgili güvenirlik katsayıları ve istatistiksel sonuçlar, MANAS Journal of Social Studies dergisinde yayımlanan orijinal makalede detaylıca sunulmuştur.

Faktör Analizi

İnsan İlişkilerinde Manipülasyon Ölçeği’nin yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla Faktör Analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin nihai formunun kaç alt boyuttan oluştuğunu ve her bir maddenin hangi faktöre yüklendiğini ortaya koyar.

Geliştirme çalışmalarında genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile başlanarak ölçek yapısı keşfedilir ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile elde edilen yapının teorik modele uygunluğu test edilir. Yılmaz (2018) çalışmasında hangi faktör yapısının doğrulandığı, orijinal yayında bulunmaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Yeni bir psikolojik ölçek oluşturulması).

Format: Orijinal makalede detaylı derecelendirme (Likert tipi) bilgisi yer almamaktadır, ancak tipik olarak 5’li veya 7’li Likert ölçeği kullanıldığı varsayılabilir.

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Yetişkinler ve yükseköğretim öğrencileri (Orijinal çalışmanın örneklemine göre belirlenir).

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri.

Popülasyon Detayları: Detaylı örneklem bilgisi için kaynak makaleye başvurulmalıdır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Kişilik, sosyal psikoloji, aldatma, kişilerarası iletişim, manipülatif davranışlar, psikolojik araç.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Hasan Yılmaz tarafından 2018 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için genellikle yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi: [email protected]. Ticari kullanım ve telif hakları hakkında kesin bilgi için yazarın kendisiyle görüşülmelidir.

Kaynaklar

Yılmaz, H. (2018).İnsan İlişkilerinde Manipülasyon Ölçeği. MANAS Journal of Social Studies, 7(4), 449-467.

Makalenin orijinal tam metnine aşağıdaki akademik link üzerinden erişilebilir: journals.manas.edu.kg.

Ölçeğin orijinal PDF’i ayrıca buradan indirilebilir: insan-iliskilerinde-manipulasyon-olcegi-toad.pdf.

İnsan İlişkilerinde Manipülasyon Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri orijinal kaynakta açıkça belirtilmediği için, kullanıcıların bu bilgilere orijinal makaleden ulaşması gerekmektedir.

Ölçek maddeleri, telif hakları veya gizlilik nedenleriyle bu özet metinde sunulmamaktadır. Maddelerin tam listesi ve derecelendirme talimatları için lütfen Hasan Yılmaz’ın 2018 tarihli makalesine başvurunuz.