Çocukların Duygusal Dışa Vurumunu Değerlendirme Ölçeği

Özet

Çocukların Duygusal Dışa Vurumunu Değerlendirme Ölçeği (ÇDDVDÖ), çocukların duygusal ifade etme biçimlerini ve düzeylerini ölçmek amacıyla Türk kültürüne uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Merve Yanık ve arkadaşları tarafından 2019 yılında gerçekleştirilen geçerlik ve güvenirlik çalışması sonucunda, ölçeğin yüksek derecede güvenilir olduğu (İç Tutarlılık katsayısı: 0.969) saptanmıştır. Ölçek, toplam 25 maddeden ve 5 kategoriden oluşmaktadır ve çocukların duygusal tepkilerini değerlendirme süreçlerine önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Duygusal Dışa Vurum, Çocuk Psikolojisi, Ölçek Uyarlama, İç Tutarlılık, Geçerlik, Güvenirlik, ÇDDVDÖ.

Yazarlar

Merve Yanık, Tuğba Kuzlu-Ayyıldız, Hatice Kulakçı-Altıntaş.

Amaç

Çocukların Duygusal Dışa Vurumunu Değerlendirme Ölçeği’nin temel amacı, çocukların duygusal tepkilerini ve bu tepkileri dışa vurma yollarını sistemli bir şekilde ölçebilecek, Türk kültürü için geçerli ve güvenilir bir enstrüman sağlamaktır. Bu ölçek, özellikle hemşirelik ve psikoloji alanlarında, çocukların ruh sağlığı değerlendirmelerinde ve müdahale planlamalarında kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Ölçek, çocukların duygusal ifade spektrumunu anlamaya yardımcı olarak, duygusal gelişimdeki potansiyel risk alanlarının ve güçlü yönlerin belirlenmesine olanak tanır.

Yapı (Construct)

Ölçek, temel olarak duygusal dışa vurum (Emotional Expression) yapısını ölçmektedir. Duygusal dışa vurum, bireyin duygusal durumlarını sözlü, sözel olmayan (mimikler, jestler) veya davranışsal yollarla çevreye iletme biçimlerini ifade eden psikolojik bir yapıdır.

Çocukların duygusal dışa vurum kalıpları, sosyal uyum, bağlanma ve genel ruh sağlığı açısından kritik öneme sahiptir. ÇDDVDÖ, bu dışa vurumun yoğunluğunu ve niteliğini 5 farklı boyutta ele alarak kapsamlı bir değerlendirme sunar.

Geçerlik

Ölçeğin Türk kültürüne uyarlama çalışmasında, geçerliğin sağlanması amacıyla çeşitli istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Yanık ve arkadaşlarının çalışmasında, güvenirliğin test edilmesi aşamasında “eş zamanlı ölçek geçerliliği” yönteminin kullanıldığı belirtilmiştir.

Bu yaklaşım, ÇDDVDÖ’nün ölçtüğü yapıyla ilişkili olduğu bilinen diğer ölçeklerle korelasyonunun incelenmesini içerir. Bu yöntemle, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğü belirlenmeye çalışılmıştır.

Güvenirlik

ÇDDVDÖ’nün güvenirliği, adaptasyon çalışmasında titizlikle incelenmiştir. Güvenirlik analizleri, ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini göstermektedir.

• Yöntem: Güvenirlik, eş zamanlı ölçek geçerliliği yöntemi kullanılarak test edilmiştir.

• İç Tutarlılık: Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı (Cronbach’s Alpha) incelenmiş ve değer 0.969 olarak saptanmıştır. Bu değer, psikometride “yüksek derecede güvenilir” kabul edilmektedir.

Faktör Analizi

ÇDDVDÖ, orijinal yapının korunması hedefiyle Türk örnekleminde faktör analizi süreçlerinden geçmiştir. Ölçek, 5 kategoride toplam 25 maddeden oluşmaktadır.

Uyarlama çalışmasında, genellikle ölçeğin maddelerinin Türk kültüründe de aynı yapısal boyutlar altında toplandığını doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) veya Keşfedici Faktör Analizi (KFA) uygulanır. 5 kategorili bu yapı, çocukların duygusal dışa vurumunun farklı yönlerini (örneğin, pozitif dışa vurum, negatif dışa vurum, duyguları saklama vb.) temsil etmektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Adaptasyon)

Format: Puanlama (Derecelendirme)

Maddeler ve Yapı: Ölçek, 5 kategoride toplanmış 25 maddeden oluşmaktadır.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Çocuklar (Ebeveyn veya öğretmen tarafından doldurulabilir)

Yaş Grubu: Çalışmanın bağlamına göre okul çağı çocukları (Tipik olarak 6-12 yaş arası)

Popülasyon Detayları: Geçerlik ve güvenirlik çalışması, ölçeğin Türk çocuk popülasyonu üzerindeki kullanımına yönelik normatif verileri sağlamıştır.

Test Metodolojisi: Ölçek, puanlama sistemi kullanılarak derecelendirilir. Yüksek puanlar, değerlendirilen duygusal dışa vurum boyutunda daha yüksek bir düzeyi işaret eder.

Anahtar Kelimeler

Duygusal Dışa Vurum, Psikolojik Ölçüm, Çocuk Gelişimi, Psikometrik Özellikler, Ölçek Geliştirme, Güvenirlik Katsayısı.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Merve Yanık

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019 (Uyarlama çalışmasının yayın yılı).

Kullanım İzinleri ve Ücret: Akademik kullanım için genellikle referans gösterilmesi yeterlidir. Ticari kullanım için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

PDF Bağlantısı: Ölçeğin tam metin PDF dosyası mevcuttur. Orijinal PDF’e bu adresten ulaşılabilir: cocuklarin-duygusal-disa-vurumunu-degerlendirme-olcegi-toad.pdf

Orijinal Çalışma Linki: Çalışmanın yayınlandığı Dergipark linki: dergipark.org.tr

Referanslar

• Yanık, M., Kuzlu-Ayyıldız, T., ve Kulakçı-Altıntaş, H. (2019). Çocukların Duygusal Dışa Vurumunu Değerlendirme Ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 22(3), 179-188.

Çocukların Duygusal Dışa Vurumunu Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, kaynağın sağladığı içerikte bulunmamaktadır. Ölçek, toplam 25 maddeden oluşmakta olup 5 kategoride derecelendirilmektedir.

Maddelerin tam metnine erişim için yazarın iletişim kanallarının veya yukarıda belirtilen makalenin incelenmesi gerekmektedir.