Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Yazmaya Hazırlık Becerilerini Değerlendirme Kontrol Listesi

Özet

Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Yazmaya Hazırlık Becerilerini Değerlendirme Kontrol Listesi, 60-72 aylık anasınıfı çocuklarının yazı farkındalığı ve temel motor becerilerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Bu kontrol listesi, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları sonucunda, Okul Öncesi Dönem çocuklarının Yazmaya Hazırlık Becerileri düzeylerini hızlı, ekonomik ve kolay bir şekilde değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Bu sayede hem eğitimciler hem de araştırmacılar tarafından pratik olarak kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

Okul Öncesi Dönem, Yazmaya Hazırlık Becerileri, Kontrol Listesi, Yazı Farkındalığı, Geçerlik, Güvenirlik, 60-72 Ay, Erken Çocukluk Eğitimi.

Yazarlar

Fatma Alisinanoğlu, Özlem Şimşek.

[quads id=5]

Amaç

Bu kontrol listesinin temel amacı, anasınıfına devam eden 60 ila 72 aylık çocukların yazıya geçiş sürecinde sergiledikleri temel motor ve bilişsel hazırlık becerilerini sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Ölçek, çocukların yazma eylemi sırasında gösterdikleri duruş, kalem tutuşu, kağıt kontrolü ve çizgi yönü gibi kritik davranışları gözlemleyerek standart bir ölçüm sağlamayı hedefler.

Ölçeğin geliştirilme süreci, eğitimcilere ve araştırmacılara zaman ve maliyet açısından ekonomik, uygulaması kolay bir değerlendirme aracı sunmayı amaçlamıştır. Bu araç, erken müdahale gerektiren alanların tespit edilmesinde ve bireyselleştirilmiş eğitim planlarının oluşturulmasında önemli bir rol oynamaktadır.

Yapı

Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Yazmaya Hazırlık Becerilerini Değerlendirme Kontrol Listesi, temel olarak iki ana yapıya odaklanmaktadır: fiziksel hazırlık ve yazı farkındalığı. Fiziksel hazırlık, çocuğun yazı yazma eylemi sırasında sergilediği uygun vücut pozisyonu (oturma), doğru kalem tutuşu ve kağıt yönetimi (destekleme, mesafe ayarlama) gibi ince motor ve postürel becerileri kapsar.

Yazı farkındalığı yapısı ise, çocuğun yazıya özgü kültürel kuralları anlama yeteneği ile ilgilidir. Bu, özellikle çizgilerin doğru yönünü (soldan sağa, yukarıdan aşağıya) takip etme gibi temel okuryazarlık öncesi becerileri içerir. Ölçek, bu iki kritik yapıyı gözlem yoluyla değerlendirerek çocuğun ilkokula hazırlık düzeyini belirler.

Geçerlik

Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Yazmaya Hazırlık Becerilerini Değerlendirme Kontrol Listesi’nin geçerlik (2/5) çalışmaları, anasınıfına devam eden 60-72 aylık çocukların Yazmaya Hazırlık Becerileri (3/5) ölçümünün istatistiksel olarak geçerli olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı başarıyla ölçtüğünü teyit etmektedir. Bu durum, aracın okul öncesi dönemdeki çocukların yazma becerilerini değerlendirmek için uygun bir araç olduğunu kanıtlamaktadır.

Genel olarak değerlendirildiğinde, çocukların yazı farkındalığı ve yazma becerilerini değerlendirmek amacıyla geliştirilen bu aracın, hem zaman hem de maliyet açısından ekonomik olması ve değerlendirmenin kolaylığı sayesinde hem öğretmenler hem de araştırmacılar tarafından rahatlıkla kullanılabileceği belirtilmiştir.

Güvenirlik

Güvenirlik (2/5) analizleri, kararlılık ve iç tutarlılık olmak üzere iki temel boyutta gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin kararlılığını incelemek amacıyla Test tekrar test korelâsyonları hesaplanmıştır. Bu analiz, ölçüm sonuçlarının zaman içinde tutarlılığını kanıtlamıştır.

Ayrıca, bağımsız puanlayıcılar arasındaki tutarlılık düzeyi, Spearman Brown Sıra Farkları Korelasyon Katsayıları (Spearman rho) kullanılarak incelenmiştir. Spearman Brown Sıra Farkları Korelasyon Katsayıları (2/5), sıralı puanlar kullanılarak ölçülen iki değişken arasındaki doğrusal ilişkiyi açıklamak amacıyla kullanılmaktadır. Elde edilen yüksek katsayılar, farklı gözlemcilerin aynı çocuğu benzer şekilde değerlendirdiğini, dolayısıyla ölçeğin nesnel ve güvenilir olduğunu göstermiştir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini destekleyecek nitelikte spesifik bir faktör analizi (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) bilgisi kaynak metinde sunulmamıştır. Ancak, ölçek maddelerinin doğası, temel olarak motor hazırlık ve görsel-algısal beceriler gibi iki ana boyutta yoğunlaşmaktadır.

Maddelerin içeriği dikkate alındığında, bu kontrol listesinin, Okul Öncesi Dönem (3/5) gelişimini destekleyen kritik bileşenleri gözlem yoluyla başarıyla temsil ettiği söylenebilir. Gelecekteki araştırmalar, bu yapının istatistiksel olarak teyit edilmesi için faktör analizi sonuçlarını raporlamalıdır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Gözlem Temelli Kontrol Listesi)

Format: Kontrol Listesi (Checklist)

Language Available: Türkçe

Population Group: Anasınıfı Öğrencileri

Age Group: 60-72 aylık çocuklar

Population Details: Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocuklar.

Test Methodology: Gözlem ve Davranışsal Değerlendirme. Uygulayıcı, çocuğun yazma eylemi sırasındaki performansını maddeler bazında gözlemleyip işaretler.

Anahtar Kelimeler

Erken Okuryazarlık, İnce Motor Beceriler, Spearman rho (3/5), Test-Tekrar Test, Geçerlik (3/5), Güvenirlik (3/5).

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar Fatma Alisinanoğlu)

Correspondence Address: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2013 yılında yayınlanmıştır. Ticari kullanım ve izinler için sorumlu yazar Prof. Dr. Fatma Alisinanoğlu ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

İletişim e-posta adresi: [email protected]

Derecelendirme sistemi hakkında detaylı bilgi kaynakta belirtilmemiştir.

Kaynaklar

1. Alisinanoğlu, F. ve Şimşek, Ö. (2013). Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Yazmaya Hazırlık Becerilerini Değerlendirme Kontrol Listesinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(3), 1163-1176.

Bu ölçeğe ait orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

Orijinal PDF: okul-oncesi-donemdeki-cocuklarin-yazmaya-hazirlik-becerilerini-değerlendirme-kontrol-listesi-toad.pdf

[quads id=5]

Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Yazmaya Hazırlık Becerilerini Değerlendirme Kontrol Listesi Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

1. Uygun şekilde oturma
2. kalemi uygun şekilde tutma:
3. kalemi uygun mesafede tutma
4. Kağıdı uygun şekilde tutma
5. Kalem tutulmayan elle kağıdı destekleme:
6. Kağıtla göz arasında uygun mesafeyi ayarlama
7. Çizgilerin yönü (soldan sağa doğru)
8. Çizgilerin yönü (yukarıdan aşağıya doğru):