Boyun Ağrısı Sonucu Skoru Anketi

Özet

Boyun Ağrısı Sonucu Skoru Anketi (Neck Outcome Score, NOS), bireylerin yaşadığı Boyun Ağrısı veya boyun yaralanmaları sonucunda ortaya çıkan fonksiyonel durumu ve günlük yaşam aktivitelerindeki kısıtlılık düzeyini ölçmek amacıyla geliştirilmiş 34 maddelik bir ölçektir. Bu giriş, ölçeğin Türkçe adaptasyonuna odaklanmaktadır. Ş. Cuma, S. Çıtaker ve J. Meray tarafından 2017 yılında pilot çalışma olarak sunulan Türkçe versiyon, orijinal ölçeğin yapısını koruyarak klinik değerlendirmeye yönelik bir araç sunmayı amaçlamıştır. Ölçek türü bir Uyarlama çalışmasıdır.

Anahtar Kelimeler

Boyun Ağrısı, Sonuç Skoru, Neck Outcome Score, NOS, fonksiyonel kısıtlılık, Uyarlama, Psikometri, Fizyoterapi.

Yazarlar

Şeyda Cuma, S. Çıtaker, J. Meray.

Amaç

Boyun Ağrısı Sonucu Skoru Anketinin temel amacı, boyun bölgesindeki ağrı veya rahatsızlık nedeniyle hastaların kendilerini rapor ettikleri fonksiyonel kısıtlılık derecesini ve yaşam kalitesi üzerindeki olumsuz etkileri nicel olarak belirlemektir. Bu ölçüm aracı, özellikle konservatif veya cerrahi müdahaleler sonrası hastanın iyileşme sürecindeki ilerlemeyi takip etmek ve uygulanan tedavilerin etkinliğini değerlendirmek için kritik bir öneme sahiptir.

Ölçek, klinisyenlere ve araştırmacılara, hastanın subjektif deneyimini standartlaştırılmış bir formatta yakalama imkanı sunarak, tedavi sonuçlarının objektif bir şekilde karşılaştırılmasına olanak tanır.

Yapı

Ölçek, servikal omurga ile ilişkili olan Fonksiyonel Durum yapısını ölçmektedir. Bu yapı, basit hareket kısıtlılıklarından günlük yaşam aktivitelerinin (G.Y.A.) yerine getirilmesindeki zorluklara kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Orijinal NOS, hastanın boyun ağrısı nedeniyle yaşadığı zorlukları farklı boyutlarda ele alarak multidisipliner bir değerlendirme sağlamaktadır.

Boyun Ağrısı Sonucu Skoru Anketi, tipik olarak hastanın son bir hafta veya belirli bir zaman dilimi içindeki deneyimlerini değerlendirmesini ister. Toplam 34 madde, hastanın ağrı şiddetini, hareket açıklığını ve sosyal veya mesleki aktivitelerdeki kısıtlılıklarını sorgulamaktadır.

Geçerlik

Ş. Cuma ve arkadaşları tarafından 2017 yılında sunulan adaptasyon çalışması, bir pilot çalışma niteliğinde olduğu için, Türkçe versiyonunun kapsamlı geçerlik analizleri henüz tamamlanmamıştır ve rapor edilmemiştir. Geçerlik (Yapı, Kriter veya Eş Zamanlı Geçerlik) çalışmalarının, ölçeğin Türkiye’deki klinik ve akademik ortamlarda güvenle kullanılabilmesi için ileri aşamalarda yapılması gerekmektedir.

Pilot çalışmada, dilsel ve kültürel adaptasyon süreçlerine odaklanılmış, ancak psikometrik özelliklerin tam olarak saptanması için daha büyük örneklem gruplarıyla çalışılması önerilmiştir.

Güvenirlik

Türkçe versiyonunun güvenirliği (iç tutarlılık, test-tekrar test güvenirliği veya gözlemciler arası güvenirlik) ile ilgili istatistiksel veriler, pilot çalışma kapsamında sunulmamıştır. Bu durum, adaptasyon sürecinin başlangıç aşamasında olduğunu ve ölçeğin tutarlılığını kanıtlayacak ek araştırmalara ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.

Psikometrik açıdan sağlam bir araç olarak kabul edilebilmesi için, özellikle kronik boyun ağrısı popülasyonlarında iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) ve zamana yayılmış kararlılık (test-tekrar test) değerlerinin raporlanması beklenmektedir.

Faktör Analizi

Boyun Ağrısı Sonucu Skoru Anketinin Türkçe adaptasyonu için yayınlanan pilot çalışmada, ölçeğin yapısal doğruluğunu inceleyen detaylı bir Faktör Analizi (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) sonuçları sunulmamıştır. Orijinal ölçeğin faktör yapısının kültürel olarak farklı bir popülasyonda da aynı şekilde korunup korunmadığı, gelecekteki geçerlik çalışmalarıyla ortaya çıkarılmalıdır.

Araç

Test Tipi: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Kendini Raporlama Anketi (Self-Report Questionnaire)

Madde Sayısı: 34 madde

Derecelendirme: Derecelendirme formatı pilot çalışmada belirtilmemiştir, ancak NOS genellikle Likert tipi veya frekans/zorluk temelli derecelendirme kullanır.

Mevcut Diller: Türkçe, İngilizce (Orijinal)

Popülasyon Grubu: Boyun ağrısı şikayeti olan bireyler (Klinik Popülasyon)

Yaş Grubu: Yetişkinler (Çalışmanın doğası gereği çıkarılmıştır)

Popülasyon Detayları: Servikal bölge rahatsızlıkları nedeniyle fonksiyonel kısıtlılık yaşayan hastalar.

Test Metodolojisi: Bireysel olarak uygulanan, kâğıt-kalem veya dijital ortamda doldurulabilen anket.

Anahtar Kelimeler

Boyun Ağrısı, Neck Outcome Score, Fonksiyonel Değerlendirme, 34 Madde, Adaptasyon, Şeyda Cuma, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Şeyda Cuma

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Şeyda Cuma için)

Yazışma Adresi: Ankara Üniversitesi (E-posta adresinden çıkarılmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Türkçe pilot adaptasyonu 2017 yılında sunulmuştur.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik veya klinik amaçlarla kullanımı için izin ve ücret bilgileri konusunda sorumlu yazar Şeyda Cuma ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

• Cuma, Ş., Çıtaker, S.,& Meray, J. (2017). Neck Outcome Score Anketinin Türkçe versiyon, geçerlik ve güvenirliği (Pilot çalışma). Adnan Menderes Üniversitesi 1. Uluslararası Sağlık Bilimleri Kongresi,(ss. 1031). Aydın: Adnan Menderes Üniversitesi.

• Orijinal PDF dokümanına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: neck-outcome-score-anketi-noos-toad.pdf

Boyun Ağrısı Sonucu Skoru Anketinin Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek toplam 34 maddeden oluşmaktadır. Bu akademik girişte maddelerin orijinal içeriği sunulmamaktadır. Maddelerin tam içeriği ve derecelendirme bilgileri, yukarıda belirtilen kaynak makalede veya ilgili PDF dosyasında yer almaktadır.