Bilgisayar Programcılığı Derslerinde Öğrenme Motivasyonu Ölçeği

Özet

Bilgisayar Programcılığı Derslerinde Öğrenme Motivasyonu Ölçeği, M. Avcı ve H. Ersoy (2018) tarafından öğrenme motivasyonu kavramını Türk kültürü bağlamında ölçmek amacıyla Türkçe’ye uyarlanmış psikometrik bir araçtır. Ölçek, özellikle yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerin Bilgisayar Programcılığı derslerine yönelik motivasyon kaynaklarını ve düzeylerini altı farklı boyutta analiz eder. Toplam 19 maddeden oluşan bu ölçek, yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları sonucunda, programlama eğitiminde motivasyonun değerlendirilmesi için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu kanıtlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Bilgisayar Programcılığı, Öğrenme Motivasyonu, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Yükseköğretim.

Yazarlar

Ümmühan Avcı, Hakan Ersoy

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üniversite öğrencilerinin Bilgisayar Programcılığı gibi teknik ve zorlayıcı derslere karşı geliştirdikleri motivasyonel tutumları, hedefleri ve algıladıkları dışsal baskıları/ödülleri sistematik olarak belirlemektir. Bu araç, öğrencilerin programlama başarısı üzerinde etkili olan motivasyon faktörlerini derinlemesine anlamaya olanak tanır.

Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin yapısal geçerliğini ve iç tutarlılığını Türkiye’deki üniversite örnekleminde test etmeyi hedeflemiştir. Elde edilen yüksek güvenirlik ve güçlü uyum indeksleri, ölçeğin Türkçe formunun programlama derslerindeki motivasyonun ölçülmesinde etkin bir şekilde kullanılabileceğini göstermiştir.

Yapı

Bilgisayar Programcılığı Derslerinde Öğrenme Motivasyonu Ölçeği, 19 maddeden ve altı alt boyuttan oluşan çok faktörlü bir yapıya sahiptir. Bu faktörler, öğrencilerin motivasyon kaynaklarını detaylıca incelemek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, hem içsel hem de dışsal motivasyon unsurlarını değerlendirir.

Ölçeğin faktör yapısı ve madde dağılımı şu şekildedir:

• Tutum ve Beklenti: 4 madde
• Zorlayıcı Amaçlar: 3 madde
• Belirgin Hedefler: 3 madde
• Ödül ve Takdir: 3 madde
• Ceza: 2 madde
• Sosyal Baskı ve Rekabet: 4 madde

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiştir. DFA sonuçları, altı faktörlü modelin Türk örneklem verileriyle yüksek düzeyde uyumlu olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, ölçeğin teorik olarak öngörülen motivasyon yapısını başarılı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Analizler sonucunda elde edilen temel uyum indeksleri ve değerleri, modelin kabul edilebilir veya iyi uyum sınırları içinde olduğunu göstermektedir:

• χ2=363.75, df=137, p=.000
• RMSEA (Yaklaşık Hata Karekök Ortalaması) = 0.073
• χ2/df oranı = 2.65
• NFI (Normlaştırılmış Uyum İndeksi) = 0.94
• NNFI (Normlaştırılmamış Uyum İndeksi) = 0.96
• SRMR (Standartlaştırılmış Kök Ortalama Kalıntı) = 0.06
• CFI (Karşılaştırmalı Uyum İndeksi) = 0.96
• GFI (İyilik Uyum İndeksi) = 0.89
• AGFI (Düzeltilmiş İyilik Uyum İndeksi) = 0.85
• IFI (Artımsal Uyum İndeksi) = 0.96

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizi, iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin genel olarak yüksek bir güvenirlik seviyesine sahip olduğunu ortaya koymuştur.

Ölçeğin tamamı için hesaplanan Cronbach Alfa katsayısı değeri 0.90’dır. Alt faktörler bazında hesaplanan katsayılar ise 0.71 ile 0.83 arasında değişmektedir. Bu değerler, hem bütünün hem de alt boyutların programlama derslerinde öğrenme motivasyonu yapısını tutarlı ve güvenilir bir şekilde ölçtüğünü doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Türkçe uyarlama sürecinde, ölçeğin faktör yapısını doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA, ölçeğin orijinal yapısında yer alan altı faktörün (Tutum ve Beklenti, Zorlayıcı Amaçlar, Belirgin Hedefler, Ödül ve Takdir, Ceza, Sosyal Baskı ve Rekabet) Türk öğrenciler üzerindeki verilerle de uyumlu olduğunu göstermiştir.

Elde edilen DFA sonuçları (RMSEA=0.073; CFI=0.96), altı faktörlü modelin geçerli ve uygun bir model olduğunu güçlü bir şekilde desteklemektedir. Bu durum, ölçeğin programlama motivasyonunun çok boyutlu doğasını başarılı bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama)

Hedef Kitle: Yükseköğretim Öğrencileri

Yaş Grubu: Üniversite öğrencisi yaş grubu

Popülasyon Detayları: Bilgisayar Programcılığı derslerini alan üniversite öğrencileri.

Test Metodolojisi: Ölçek, 6 dereceli Likert formatında yanıtlanmaktadır. Derecelendirme “1- hiç katılmıyorum” ile “6- tamamen katılıyorum” arasında değişmektedir.

Anahtar Kelimeler

Motivasyon Ölçeği, Programlama Eğitimi, Cronbach Alfa, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Yükseköğretim, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar: Ümmühan Avcı)

Yazışma Adresi: Ümmühan Avcı

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı veya orijinal formuna erişim için sorumlu yazar Ümmühan Avcı ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıda sunulmuştur:

The original PDF can be downloaded here: the-adaptation-of-learning-motivation-in-computer-programming-courses-scale-toad.pdf

Kaynaklar

Avcı, M., ve Ersoy, H. (2018). The Adaptation of Learning Motivation in Computer Programming Courses Scale into Turkish: The study of validity and reliability. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi. 8(1). 73-81.

Bilgisayar Programcılığı Derslerinde Öğrenme Motivasyonu Ölçeği Maddeleri

Ölçek toplam 19 madde içermektedir. Aşağıda ölçeği oluşturan bazı örnek maddeler sunulmuştur:

• Program yazmadaki yüksek performansın yüksek not almamda bana yararlı olacağını bilirsem programlamada daha başarılı olurum.
• Daha önce hiç karşılaşmadığım bir problemi çözmek için bir program yazmak gerektiğinde, programı tamamlamaya ve bu süreçte yeni öğrenme deneyimleri elde etmeye motive olurum.
• Programlama çalışmasının amacı hakkında net olduğumda daha iyi yapmaya motive olurum.
• Öğretmenin cesaretlendirmesi ve hakkımda olumlu yorum yapması programlama öğrenmek için beni motive eder.
• Eğer notlarımın kırıldığını bilirsem, programlamada daha az hata yaparım.
• Sınıf arkadaşlarım daha başarılı olurlarsa, onları yakalamak için programlamayı daha iyi öğrenmeye motive olurum.