Bilgisayar Programlama Öğrenmeye Dönük Tutum Ölçeği (BPÖTÖ)

Özet

Bilgisayar Programlama Öğrenmeye Dönük Tutum Ölçeği (BPÖTÖ), bireylerin bilgisayar programlama öğrenme sürecine yönelik tutumlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmek amacıyla 2014 yılında geliştirilmiş özgün bir psikometrik araçtır. İngilizce adı Learning Computer Programming Attitude Scale (LeCoPAS) olan bu ölçek, özellikle eğitim bilimleri ve bilişim teknolojileri alanlarında, öğrencilerin programlamaya karşı sahip oldukları duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri nicel olarak değerlendirmeyi hedefler.

Ölçek geliştirme çalışması, 5’li Likert tipi derecelendirme formatını kullanarak, programlama eğitiminin etkinliğini değerlendirmede ve olumsuz tutumları teşhis etmede kullanılabilecek sağlam bir araç sunmaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, Korkmaz ve Altun tarafından gerçekleştirilmiş ve bilimsel literatüre kazandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Tutum ölçeği, bilgisayar programlama, programlama eğitimi, Likert tipi, psikometri, LeCoPAS.

Yazarlar

Özgen Korkmaz, Hakan Altun.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin veya bireylerin bilgisayar programlama öğrenme sürecine karşı geliştirdikleri genel tutum düzeylerini saptamaktır. Bu tutumlar, bireyin öğrenme istekliliği, programlamaya atfettiği önem, algılanan zorluk düzeyi ve programlamanın gelecekteki faydasına olan inanç gibi çeşitli boyutları kapsamaktadır.

Eğitim araştırmacıları ve uygulayıcılar, BPÖTÖ’yü kullanarak programlama derslerinin başarısını etkileyen kritik psikolojik faktörleri belirleyebilirler. Bu sayede, olumsuz tutumları düzeltmeye ve programlama derslerine olan motivasyonu artırmaya yönelik hedefli eğitim stratejileri geliştirilebilir.

Yapı

BPÖTÖ, psikolojideki tutum yapısını ölçmektedir. Tutum, bir nesneye (bu durumda programlama öğrenme eylemine) karşı gösterilen olumlu veya olumsuz değerlendirmeyi içeren, bilişsel, duygusal ve davranışsal eğilimlerin organize olmuş bir sistemidir. Ölçek bu üç bileşeni (bilişsel, duyuşsal ve davranışsal) programlama öğrenme bağlamında ele alır.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı genellikle programlamaya yönelik ilgi ve motivasyon, programlamadan duyulan kaygı (anksiyete) ve programlamanın mesleki veya kişisel gelişime sağladığı fayda algısı gibi alt boyutlardan oluşur. Ölçek, bu alt boyutlardaki eğilimlerin toplamını birleştirerek genel tutum skorunu verir.

Geçerlik

Korkmaz ve Altun (2014) tarafından yürütülen geliştirme çalışmasında, BPÖTÖ’nün geçerlik çalışmaları titizlikle gerçekleştirilmiştir. Yapı geçerliği, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen psikolojik yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini gösterir. Bu amaçla genellikle faktör analizi teknikleri kullanılmıştır.

Ayrıca, ölçek maddelerinin ilgili literatür ve uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanmasıyla kapsam geçerliği sağlanmıştır. Bu, ölçek maddelerinin programlama öğrenmeye dönük tutumun tüm kritik yönlerini temsil ettiğini göstermektedir. Geçerlik analizleri, ölçeğin programlama tutumunu doğru bir şekilde yansıttığını desteklemektedir.

Güvenirlik

BPÖTÖ’nün güvenirliği, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla incelenmiştir. İç tutarlılık güvenirlik katsayısı olarak yaygın şekilde kullanılan Cronbach Alfa değeri hesaplanmıştır. Yüksek bir Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı temel yapıyı ölçme konusunda birbiriyle yüksek düzeyde uyumlu olduğunu işaret eder.

Orijinal makale, elde edilen güvenirlik katsayısının kabul edilebilir standartların üzerinde olduğunu belirtmektedir. Bu bulgular, ölçeğin zaman içinde ve farklı uygulamalarda kararlı ve güvenilir sonuçlar üreterek bilimsel araştırmalarda kullanıma uygun olduğunu teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini ampirik olarak incelemek için faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin maddelerinin kaç farklı alt boyutta toplandığını belirlemeyi amaçlamıştır. BPÖTÖ’nün çok boyutlu bir yapıyı ortaya çıkardığı ve bu boyutların programlamaya yönelik farklı tutum bileşenlerini temsil ettiği varsayılmaktadır.

Faktör analizleri sonucunda belirlenen alt boyutlar ve maddelerin bu faktörlere olan yükleri, ölçeğin teorik olarak beklenen tutum yapısıyla uyumlu olduğunu göstermiştir. Bu yapısal doğrulama, ölçeğin yalnızca genel bir skor vermekle kalmayıp, tutumun hangi yönlerinin (örneğin kaygı mı, ilgi mi) daha baskın olduğunu anlamaya da olanak tanır.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: 5’li Likert tipi derecelendirme. Katılımcılar, verilen ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtirler (Örn: “Kesinlikle Katılmıyorum”dan “Kesinlikle Katılıyorum”a).

Mevcut Diller: Türkçe (Orijinal dil).

Popülasyon Grubu: Eğitim alan öğrenciler (özellikle programlama dersi alan lise ve üniversite öğrencileri).

Yaş Grubu: Genellikle 15-25 yaş aralığı (Akademik programlama eğitimi alan genç yetişkinler).

Popülasyon Detayları: Bilgisayar programlama öğrenimine başlayan veya devam eden öğrencilerin tutumları hedeflenmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirimli tutum envanteri. Bireylerin kendi algı ve duygularını yansıtan bir dizi standardize edilmiş ifadeye yanıt vermesi esasına dayanır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim teknolojileri, öğrenme motivasyonu, tutum, psikometrik özellikler, bilgisayar bilimi, öğrenci değerlendirmesi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

BPÖTÖ, akademik literatürde yayımlanmış bir ölçek olup, akademik ve kar amacı gütmeyen araştırmalarda kullanımı genellikle yazarlardan izin alınarak mümkündür. Ticari veya geniş ölçekli uygulamalar için sorumlu yazar Özgen Korkmaz ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin bilimsel alana sunulduğu ve geçerlik/güvenirlik çalışmasının yayımlandığı yıl 2014‘tür.

Kaynaklar

Korkmaz, Ö., & Altun, H. (2014). A validity and reliability study of the Learning Computer Programming Attitude Scale (LeCoPAS). Mevlana International Journal of Education, 4(1), 30-43. Makaleye buradan ulaşılabilir: perjournal.com

Bu ölçekle ilgili orijinal PDF dokümanı aşağıda yer almaktadır:

• bilgisayar-programlama-ogrenmeye-donuk-tutum-olcegi-bpoto-toad.pdf

Bilgisayar Programlama Öğrenmeye Dönük Tutum Ölçeği (BPÖTÖ) Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak metinde açıkça belirtilmemiştir. Maddelerin tam listesine ulaşmak için Korkmaz ve Altun (2014) tarafından yayımlanan makaleye başvurulması veya sorumlu yazar Özgen Korkmaz ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ancak ölçek, programlama öğrenmeye yönelik tutumu ölçen ve 5’li Likert tipi derecelendirme ile yanıtlanan bir dizi ifadeden oluşmaktadır.