Beden Eğitimi Derslerinde Öğrenme ve Performans Ölçeği

Özet

Beden Eğitimi Derslerinde Öğrenme ve Performans Ölçeği, mevcut bir psikometrik aracın Türk kültürüne ve diline uyarlanması amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçek, öğrencilerin beden eğitimi derslerinde algıladıkları öğrenme çıktılarını ve performans düzeylerini değerlendirmeyi hedefler. Temelde, öğrencilerin ders ortamında deneyimledikleri güdüsel iklim algıları üzerine yoğunlaşarak, bu algıların öğrenme ve başarı ile ilişkisini incelemeye olanak tanır. Ölçeğin uyarlama çalışması, 2006 yılında yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Beden Eğitimi, Performans, Öğrenme, Güdüsel İklim, Ölçek Uyarlama, Psikometri, Motivasyon

Yazarlar

E. N. Daşdan (Uyarlayan)

Amaç

Ölçeğin temel amacı, beden eğitimi derslerinde öğrencilerin algıladıkları öğrenme ve performans ortamlarının psikolojik boyutlarını ölçmek ve değerlendirmektir. Bu ölçek, özellikle öğretmenlerin oluşturduğu ve öğrencilerin algıladığı güdüsel iklimin (örneğin, görev odaklı veya ego odaklı iklim) öğrencilerin öğrenme stratejileri ve derse katılım motivasyonu üzerindeki etkisini saptamak için uyarlanmıştır. Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin yapısal geçerliğini ve güvenilirliğini Türk örnekleminde test etmeyi amaçlamıştır.

Yapı

Beden Eğitimi Derslerinde Öğrenme ve Performans Ölçeği, genellikle başarı hedef teorisi (Achievement Goal Theory) çerçevesinde incelenen, algılanan güdüsel iklim yapısını ölçmektedir. Bu yapı, öğrencilerin başarıyı nasıl tanımladıkları ve değerlendirdikleriyle ilgilidir. Ölçek, muhtemelen iki ana boyutu içermektedir:

• Görev Yönelimli İklim (Task-Involving Climate): Öğrenmenin, kişisel gelişimin ve çabanın ödüllendirildiği algısı.
• Ego Yönelimli İklim (Ego-Involving Climate): Sosyal karşılaştırmanın, rekabetin ve üstünlüğün vurgulandığı algısı.

Bu iki ana faktör, öğrencilerin derse olan içsel motivasyonunu ve performans kaygısını anlamada kritik rol oynamaktadır. Ölçek, öğrencilerin bu iklimleri ne derece algıladığını belirleyerek, eğitim ortamının psikolojik etkileşimlerini analiz etmeye yardımcı olur.

Geçerlik

Ölçeğin kaynak referansında doğrudan bir geçerlik değeri belirtilmemiş olsa da, uyarlama çalışması (Daşdan, 2006) kapsamında kapsamlı geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Bu tür uyarlama çalışmalarında genellikle yapı geçerliği (doğrulayıcı veya açımlayıcı faktör analizi yoluyla) ve eş zamanlı geçerlik (benzer yapıyı ölçen diğer ölçeklerle korelasyon) incelenir.

Ölçeğin Türk kültürü için geçerli sayılabilmesi için, maddelerin çevirisinin kültürel eşdeğerliği sağlanmış ve istatistiksel analizlerle orijinal yapıyı koruyup korumadığı test edilmiştir. Detaylı geçerlik kanıtları, Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nde sunulan yüksek lisans tezinde yer almaktadır.

Güvenirlik

Kaynak içerikte spesifik bir güvenirlik katsayısı verilmemiştir. Ancak uyarlama sürecinin bir parçası olarak, ölçeğin iç tutarlılığının (Cronbach Alfa katsayısı) ve muhtemelen test-tekrar test güvenilirliğinin incelenmiş olması gerekmektedir. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Güvenirlik analizleri, ölçeğin Türk öğrencileri arasında tutarlı ve tekrarlanabilir sonuçlar ürettiğini doğrulamak amacıyla Daşdan (2006) tarafından yürütülmüştür. İlgili katsayılar ve analiz yöntemleri için kaynak tez incelenmelidir.

Faktör Analizi

Beden Eğitimi Derslerinde Öğrenme ve Performans Ölçeği’nin uyarlama çalışmasında, orijinal ölçeğin çok faktörlü yapısının Türk örnekleminde korunup korunmadığını belirlemek amacıyla faktör analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin kavramsal yapısının istatistiksel olarak desteklenip desteklenmediğini ortaya koyar.

Uyarlama sürecinde genellikle açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile madde yapısı incelenmiş, ardından elde edilen yapının teorik modelle ne kadar uyumlu olduğunu test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmış olabilir. Bu analizler, ölçeğin öğrenme ve performans bağlamındaki güdüsel iklim faktörlerini başarıyla ayırt ettiğini göstermeyi amaçlamıştır.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği, Öz Bildirim Ölçeği

Format: Derecelendirme formatı (Özgün format belirtilmemiştir, ancak psikometrik ölçekler genellikle Likert tipi derecelendirme kullanır.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Genel olarak ortaokul/lise öğrencileri, beden eğitimi dersi alanlar)

Yaş Grubu: Belirtilmemiştir (Genellikle ergenlik dönemi ve sonrası)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki beden eğitimi derslerine katılan öğrenciler

Test Metodolojisi: Psikometrik yöntemlerle uyarlanmış Likert tipi ölçek (varsayılmaktadır)

Anahtar Kelimeler

Güdüsel İklim, Spor Psikolojisi, Akademik Başarı, Görev Yönelimi, Ego Yönelimi, Psikometri, Eğitim

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir

Kurum E-posta Adresleri: Belirtilmemiştir

Yazışma Adresi: Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü (2006 tez dönemi için)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin ticari kullanımı ve akademik araştırmalarda kullanımı için Daşdan (2006) ile iletişime geçilmesi veya orijinal ölçeğin yazarlarından izin alınması gerekebilir. Yüksek lisans tezi olarak kamuya açık bir kaynaktır.

Ücret: Yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiği için akademik kullanımda genellikle ücretsizdir, ancak kullanım koşulları tezin sahibine bağlıdır.

Test Yılı: Uyarlama çalışması 2006 yılında tamamlanmıştır.

Kaynaklar

• Daşdan, E. N. (2006). Beden eğitimi derslerindeki öğrencilerin algıladıkları güdüsel iklimleri: Ölçek uyarlama çalışması. (Yüksek lisans tezi). Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Manisa.
• Tez kaynağına Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr
• Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: beden-egitimi-derslerinde-ogrenme-ve-performans-olcegi-toad.pdf

Beden Eğitimi Derslerinde Öğrenme ve Performans Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır, bu nedenle buraya eklenememiştir.

Ölçek maddelerine erişim için Daşdan (2006) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezinin incelenmesi gerekmektedir.